آنتن ملی علیه مردم؛ صداوسیما یا دادگاه سلبریتی‌ها؟/ تندروها از جان ملت چه می خواهند؟

به گزارش خبرنگار ورزشی ایونا، در روزهایی که انتظار می‌رود رسانه‌ ملی بر تقویت همبستگی و کاهش شکاف‌های اجتماعی تمرکز کند، برخی برنامه‌های صداوسیما مسیر متفاوتی را در پیش گرفته‌اند؛ مسیری که در آن، چهره‌های شناخته‌شده به‌ویژه ورزشکاران نه به‌عنوان سرمایه‌های اجتماعی، بلکه در جایگاه متهمانی قرار می‌گیرند که باید درباره «زمان» و «کیفیت» واکنش‌های خود پاسخگو باشند.

نمونه اخیر، اظهارات محمدحسین میثاقی در یک برنامه زنده است؛ جایی که او با ادبیاتی تند، واکنش برخی سلبریتی‌ها را «دیر» و «بی‌ارزش» توصیف کرد. این موضع‌گیری، تنها یک اظهار نظر فردی نبود، بلکه بازتابی از رویکردی گسترده‌تر در بخشی از رسانه‌های رسمی و نزدیک به جریان‌های تندرو است؛ رویکردی که تلاش می‌کند مرز میان «خودی» و «غیرخودی» را بر اساس معیارهایی سیال و اغلب شخصی ترسیم کند.

وی دوشنبه شب در برنامه زنده گفت: «دوران آدم متفاوت و فوق ستاره و سلبریتی و اینها در ایران تمام شد و رفت...اینکه بعد از ۴۰، ۵۰ روز پست و استوری و ویدیو بگیرید، جفت پوچ است. چوب دو سر است.. اگر بخواهید وسط لحاف بخوابید تهش چوب دو سر شدن است... تازه یک‌سری عزیزان از غار درآمدند و بعد از چهل، چهل و خرده‌ای روز... اساتید سیاه نمایی... الان خیلی دور از مردم هستند که بخواهند گولشان بزنند و بخواهند ادا در بیاورند... دوستان در غاری که تشریف داشتند ادامه بدهند...»

این در حالی است که بسیاری از همین چهره‌ها، از جمله علی دایی، در بزنگاه‌های مختلف، مواضع صریحی در دفاع از تمامیت ارضی و منافع ملی اتخاذ کرده‌اند. با این حال، به نظر می‌رسد در این چارچوب جدید، نه اصل موضع‌گیری، بلکه «زمان‌بندی» و «هم‌راستایی» با روایت غالب، به معیار قضاوت تبدیل شده است.

مسئله، صرفاً نقد یا حتی انتقاد تند نیست؛ بلکه جایگاهی است که برخی مجریان برای خود قائل می‌شوند: جایگاه داوری نهایی درباره اینکه چه کسی به‌موقع سخن گفته و چه کسی «دیر» رسیده است. این نقش، در غیاب سازوکارهای شفاف و پاسخ‌گو، به‌راحتی می‌تواند به ابزاری برای حذف، برچسب‌زنی و حتی تسویه‌حساب‌های شخصی تبدیل شود.

از نگاه رسانه‌ای، تفاوتی اساسی میان اظهار نظر در یک صفحه شخصی و بیان همان مواضع از تریبون رسانه‌ای وجود دارد که با بودجه عمومی اداره می‌شود. وقتی چنین قضاوت‌هایی از آنتن رسمی پخش می‌شود، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً به حساب دیدگاه فردی گذاشت؛ بلکه به‌نوعی به کل ساختار رسانه‌ای تعمیم داده می‌شود و بر اعتماد عمومی تأثیر می‌گذارد.

نکته قابل تأمل، تناقض در برخی از این مواضع است. همان صداهایی که پیش‌تر بر نمادهای ظاهری تأکید می‌کردند، اکنون به سنجش نیت و زمان واکنش افراد روی آورده‌اند. این جابه‌جایی معیارها، بیش از هر چیز نشان‌دهنده نبود یک چارچوب مشخص و قابل دفاع برای قضاوت است.

 تجربه‌های بین‌المللی نشان داده که در دوره‌های تنش و تهدید، کشورها بیش از هر زمان دیگری به سرمایه اجتماعی و همبستگی نیاز دارند. طرد یا تضعیف این سرمایه‌ها حتی با نیت‌های ایدئولوژیک می‌تواند هزینه‌های بلندمدتی به همراه داشته باشد.بنابراین چه کسی و بر اساس چه معیاری، حق دارد از جایگاه «نماینده مردم» سخن بگوید و دیگران را به سکوت یا تأخیر متهم کند؟

خبرنگار : عاروان