آیا رادارها باران ایران را می‌گیرند؟ پاسخ عضو هیأت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی به یک شایعه پرجستجو

به گزارش خبرنگار علمی ایونا به نقل از ایسنا , عضو هیأت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، در واکنش به ادعاهایی مبنی بر نقش رادارهای نظامی در کاهش بارش ایران، این دیدگاه را رد کرد.

 دکتر حسین فرجامی اظهار کرد: از نظر علمی امواج الکترومغناطیسی هیچ توان یا سازوکاری برای جابه‌جایی سامانه‌های عظیم جوی، تشکیل یا نابودی ابرها ندارند.

او با اشاره به سازوکارهای واقعی تشکیل بارش، تأکید کرد: بارش محصول فرآیندهای پیچیده فیزیکی در مقیاس‌های مختلف است: در مقیاس میکروسکوپی، بخار آب بر روی هسته‌های تراکم به قطرات یا کریستال‌های یخ تبدیل می‌شود و در مقیاس بزرگ، الگوهای گردش جهانی جو مانند ناوه‌ها، جریان‌های جت، رودخانه‌های جوی و تلاقی توده‌های هوا تعیین‌کننده‌اند.

به گفته فرجامی، بارش در ایران حاصل ورود سامانه‌های مدیترانه‌ای و انتقال رطوبت از دریای عمان و خلیج فارس است و به شدت تحت تأثیر الگوهای دورپیوندی نظیر نوسان اطلس شمالی (NAO)، پدیده ال‌نینو و لانینا (ENSO) و جریان‌های جهانی جو قرار دارد؛ هیچ نیروی کوچک‌مقیاسی همچون امواج راداری نمی‌تواند این سامانه‌های عظیم را تغییر دهد.

در بخش فنی، وی توضیح داد: رادارهای نظامی مانند سیستم‌های AN/TPY-2 یا AN/FPS-132، تنها برای شناسایی و ردگیری اهداف طراحی شده‌اند و انرژی امواج آن‌ها بسیار محدود است؛ این امواج قادر به برهم‌زدن تعادل جو، حرکت هوا یا فرایند متراکم‌سازی ابرها نیستند. حتی شدت بارش می‌تواند سیگنال رادار را تضعیف کند، نه اینکه رادار بر بارش اثر بگذارد. فناوری تغییر بارش، یعنی بارورسازی ابرها، سازوکاری کاملاً متفاوت دارد و با پخش مواد شیمیایی درون ابرها صورت می‌گیرد و در بهترین حالت فقط افزایش اندکی در بارش ایجاد می‌کند.

فرجامی تصریح کرد: بارش ایران تابع عوامل بزرگ‌مقیاس اقلیمی و جوی است؛ از جمله گرمایش جهانی که بر الگوهای بارش، دمای هوا و تبخیر اثر می‌گذارد. در فاز ال‌نینو معمولاً بارش در ایران بیشتر است، در حالی که لانینا موجب خشکسالی می‌شود. او یادآور می‌شود بارش‌های زمستان و بهار ۱۴۰۵ بیش از نرمال بوده که ناشی از نوسانات طبیعی جو است، نه تأثیر تجهیزات نظامی.

وی در پایان نتیجه گیری کرد: هیچ شواهد علمی وجود ندارد که رادارهای نظامی بتوانند بر بارش اثر بگذارند و چنین ادعاهایی با اصول فیزیک و هواشناسی در تضاد است. تمرکز علمی باید بر شناخت الگوهای اقلیمی و مدیریت پایدار منابع آب باشد، نه جستجوی دلایل غیرعلمی برای نوسانات طبیعی بارش.

خبرنگار : نقوی