استونر؛ رمانی که بعد از ۵۰ سال خاک خوردن، جهان را تسخیر کرد!

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا به نقل از ایسنا؛ «استونر» اثر جان ویلیامز نمونه‌ای از آن رمان‌هایی است که بدون هیاهوی تبلیغاتی و قهرمان‌سازی اغراق‌آمیز، با صداقت و قدرت روایت توانسته جایگاهی ماندگار در قلب خوانندگان جهان پیدا کند. این رمان در سال ۱۹۶۵ برای نخستین‌بار منتشر شد اما تا مدت‌ها ناشناخته ماند و حالا پس از نیم قرن فراموشی، در فهرست آثار مهم قرن بیستم دیده می‌شود.

«استونر» داستان زندگی ویلیام استونر، پسر کشاورزی فقیر از ایالت میزوری آمریکا است که به دانشگاه می‌رود و تا پایان عمر، استاد ادبیات می‌شود. او با وجود عشقی عمیق به ادبیات و تدریس، نه به شهرتی دست می‌یابد و نه به مقام چشمگیری. رمان، بازتاب زندگی‌ای آرام اما پر از حسرت، شکست‌های کوچک و امیدهای ناپایدار است؛ تصویری ساده و صادق از انسان‌هایی که زندگی‌شان در سکوت می‌گذرد.

این کتاب با ترجمه محمدرضا ترک‌تازی در ایران منتشر شده و مترجم پیش‌تر با ترجمه‌های ارزشمند خود جایزه ابوالحسن نجفی را کسب کرده بود. بسیاری از خوانندگان این اثر را به طور تصادفی کشف کرده‌اند و عبارت «رمانی که هرگز نخوانده‌اید، اما باید بخوانید» روی جلد چاپ‌های جدید، کنجکاوی تازه‌ای در میان علاقه‌مندان به ادبیات برانگیخته است.

ویلیامز در این رمان، تجربه شخصی خود از تدریس در دانشگاه را به زبانی ساده اما ژرف روایت کرده است. او نشان می‌دهد که چگونه دانشگاه می‌تواند برای برخی هم پناهگاه باشد و هم زندانی ناخواسته. استونر با سیاست‌های دانشگاهی، بی‌عدالتی‌ها و شکست‌های خانوادگی دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ مردی که در نگاه دیگران شاید «بی‌دستاورد» باشد اما همین روایت بی‌دستاوردی، جوهره واقعی اثر را شکل می‌دهد.

این رمان با فضایی آرام و لحنی انسانی، وضعیت تراژیک آدم‌های عادی را به جهانی‌ترین شکل ممکن تصویر می‌کند. نقدهایی هم به اثر وارد شده است؛ از جمله تک‌بعدی بودن شخصیت‌پردازی همسر استونر و برخی توصیف‌های بحث‌برانگیز. با این حال «استونر» همچنان به دلیل صراحت در نمایش شادی‌های کوتاه و غم‌های پایدار، از نظر مخاطبان اثری متفاوت باقی مانده است.

جولین بارنز، نویسنده نامدار بریتانیایی، این رمان را «گتسبی بزرگ اروپایی» می‌نامد و آن را اثری می‌داند که قدرت واقعی ادبیات را در لابه‌لای سطرهای ساده‌اش آشکار می‌کند؛ همان جایی که درک بهتر زندگی، در آرام‌ترین روایت‌ها نهفته است.

«استونر» امروز یادآوری می‌کند که ادبیات بزرگ، همیشه نیازی به صحنه‌های پرهیجان ندارد؛ گاهی زندگی یک انسان عادی می‌تواند جهانی از معنا را پیش روی خواننده بگشاید.

خبرنگار : عونی