توافق پایدار بدون اعتمادسازی واقعی شکل نمی‌گیرد

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا به نقل از ایسنا، مهدی شاه‌میرزا، عضو شورای مرکزی حزب توسعه و اعتدال ضمن اشاره به تناقض‌گویی و اقدامات غیر متمرکز و پرشی رئیس جمهور فعلی ایالات متحده، اظهار کرد: این اظهارات و اقدامات دونالد ترامپ، بیش از آنکه ناشی از تشتت و عدم برنامه در سیاست خارجی آمریکا باشد، نوعی تاکتیک جهت ایجاد عدم قطعیت و تعلیق در محاسبات دولت های مقابل است.

وی افزود: این مدل رفتاری بیش از هر چیز مراتب حسن نیت و قابل اعتماد بودن ایالات متحده را برای همه دولت‌ها از متحدین تا کشورهای غیردوست و متخاصم از دید آمریکا تضعیف کرده و اعتماد به این کشور سخت‌تر از گذشته شده است.

عضو دفتر سیاسی حزب توسعه و اعتدال ادامه داد: از همه مهمتر تجربه دو نوبت شلیک به میز دیپلماسی و استفاده ابزاری از ظرفیت مذاکره به عنوان تاکتیک فریب و غافلگیری، شرایط هرگونه مذاکره را بیش از پیش پیچیده کرده است.

وی گفت: با توجه به ارزیابی همه‌جانبه‌ از ظرفیت‌ها، موانع و محدودیت‌ها یا مجموعه فاکتورهای بازدارندگی ایران از جمله اقتدار و پاسخ‌های قاطع نیروهای مسلح و به‌طور ویژه انسجام بی بدیل ملت آگاه ایران به واسطه تمدن کهن در عدم دستیابی به اهداف توسعه طلبانه طرف متجاوز، اکنون می‌توان تاکید کرد که استمرار منازعه، نه‌تنها به انباشت هزینه‌های جدید منجر می‌شود، بلکه می تواند هزینه‌های غیر قابل پیش‌بینی بیشتری در پی داشته باشد.

شاه‌میرزا تصریح کرد: از این منظر، بهره‌گیری از دیپلماسی نه به‌عنوان ابزاری تاکتیکی، نه به‌عنوان پوششی برای تاخیر یا فریب، بلکه به عنوان اهرم مهار بحران و تولید صلح پایدار واجد اهمیتی راهبردی است.

عضو شورای مرکزی حزب توسعه و اعتدال خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، اگر مقرر باشد مع‌الواسطه انتخاب عقلانی و بازگشت به محاسبه منطقی، توافقی پایدار و واقعی شکل بگیرد، طبیعتاً مطالبات ایران در توافق باید جدی و عملیاتی در راستای امنیت ملی باشد.

وی افزود: هر توافقی باید مبتنی بر اصول حقوقی روشن، احترام، حسن نیت و تضمین‌های عملی و دارای قابلیت راستی ازمایی باشد. در این چارچوب و با توجه به اینکه چند محور اساسی و مطالبه از سوی ایران قابل طرح است.

شاه‌میرزا تاکید کرد: نخست، مسئله جبران خسارات. سال‌ها تحریم یک‌جانبه و اقدامات اقتصادی علیه ایران و تحمیل دو جنگ ۱۲ روزه و دفاع مقدس رمضان خسارات گسترده‌ای بر اقتصاد کشور وارد کرده است.

طرح موضوع غرامت، یک مطالبه قابل بحث و مبتنی بر قواعد شناخته‌شده بین‌المللی است

مشاور ویژه‌ی رئیس شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه، متذکر شد: در حقوق بین‌الملل اصل مسئولیت دولت‌ها در قبال اعمال متخلفانه بین‌المللی به‌صراحت مطرح شده و بر اساس آن، هر دولتی که اقدام غیرقانونی انجام دهد موظف به جبران خسارت است؛ بنابراین طرح موضوع غرامت، از منظر حقوقی یک مطالبه قابل بحث و مبتنی بر قواعد شناخته‌شده بین‌المللی است و قبول مسئولانه آن از سوی طرف مقابل می تواند به پروسه اعتمادسازی بلندمدت کمک کند.

عضو شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه ادامه داد: دوم، مسئله شناسایی مسئولیت تجاوز یا اقدام خصمانه است؛ در نظام بین‌الملل، تعیین متجاوز و محکومیت رسمی آن اهمیت نمادین و وزن حقوقی بالایی دارد. چنین اقدامی نه‌تنها به بازسازی اعتماد کمک می‌کند بلکه می‌تواند مانع تکرار رفتارهای مشابه در آینده شود.

شاه‌میرزا تاکید کرد: هرچند تحقق چنین اقدامی در شورای امنیت با توجه به ملاحظات سیاسی قدرت‌های بزرگ امر ساده‌ای نیست، اما طرح آن به‌عنوان یک مطالبه حقوقی می‌تواند بخشی از چارچوب مذاکره باشد.

وی گفت: سوم، رفع واقعی و پایدار تحریم‌ها، مدنظر است؛ هر توافق سازنده‌ای باید شامل سازوکارهای شفاف برای رفع کامل تحریم‌ها، امکان بهره‌مندی اقتصادی ایران و تضمین عدم بازگشت آسان تحریم‌ها به واسطه عهد شکنی یا تغییر دولت‌ها باشد.

عضو دفتر سیاسی این حزب مورد  چهارم را به رسمیت شناختن حقوق هسته‌ای ایران در چارچوب معاهده عدم اشاعه معرفی کرده و گفت: بر اساس NPT، کشورهای عضو حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای از جمله غنی‌سازی را دارند؛ بنابراین تاکید بر این حق، در واقع تاکید بر اجرای قواعد موجود در نظام حقوقی بین‌المللی است.

موضوع اصلی بازتعریف عنصر اعتماد و اقدام مسئولانه است

وی در پایان تصریح کرد: در نهایت باید گفت مسئله اصلی در هر مذاکره احتمالی میان ایران و آمریکا صرفاً بر سر چند بند فنی یا اقتصادی نیست، بلکه موضوع اصلی بازتعریف عنصر اعتماد و اقدام مسئولانه است.

او افزود: اگر بنا باشد توافقی پایدار شکل بگیرد، باید بر پایه احترام متقابل، پذیرش مسئولیت اقدامات گذشته و ارائه حسن نیت واقعی برای آینده بنا شود. بدون چنین مبنایی، هر توافقی صرفاً یک آتش‌بس موقت در یک منازعه طولانی غیر سازنده خواهد بود، نه راه‌حلی پایدار برای عبور از بحران و هم زیستی مسالمت آمیز.

خبرنگار : شاکر