تولد نوزادان سالم با DNA سه نفر؛ انقلابی در جلوگیری از بیماری‌های ارثی

به گزارش خبرنگار علمی ایونا به نقل از ایسنا؛ بر پایه گزارش‌ها، هشت کودک خردسال که با استفاده از دی‌ان‌ای سه نفر متولد شده‌اند، از ابتلا به بیماری‌های ژنتیکی جدی محافظت شده‌اند. در این روش نوین، میتوکندری‌های معیوب مادران با میتوکندری‌های سالم یک زن اهداکننده جایگزین شده است.

طبق آمار، از هر ۵۰۰۰ نفر، یک نفر دارای اختلال در میتوکندری است. میتوکندری‌ها که وظیفه تأمین انرژی سلول‌ها را بر عهده دارند، تنها از مادر به ارث می‌رسند. جهش در این ساختارها می‌تواند منجر به عوارضی چون نابینایی، تشنج و در موارد شدید، مرگ شود. بابی مک‌فارلند از دانشگاه نیوکاسل بیان می‌کند که این بیماری‌ها برای خانواده‌ها ویرانگر و غیرقابل تحمل هستند.

در سال ۲۰۱۵، بریتانیا به‌عنوان اولین کشور، روش انتقال پیش‌هسته‌ای را برای زنانی که در معرض انتقال بیماری‌های میتوکندریایی هستند، تأیید کرد. این روش برای افرادی است که نمی‌توانند از غربالگری ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی استفاده کنند.

در روش انتقال پیش‌هسته‌ای، تخمک‌های مادر و اهداکننده با اسپرم پدر از طریق لقاح مصنوعی بارور می‌شوند. حدود ۱۰ ساعت پس از لقاح، هسته هر دو تخمک خارج می‌شود. هسته مادر سپس به تخمک اهداکننده منتقل می‌شود. در نتیجه، جنینی ایجاد می‌شود که بخش عمده دی‌ان‌ای آن از والدین زیستی است، ولی میتوکندری آن از اهداکننده تأمین می‌شود.

برت اسمیتس از دانشگاه ماستریخت اشاره می‌کند که امکان انتقال مقادیر کمی از میتوکندری مادر به صورت ناخواسته وجود دارد.

مک‌فارلند و همکارانش این روش را روی ۱۹ زن با جهش‌های میتوکندری بالا، بیش از ۸۰ درصد، اعمال کرده‌اند؛ سطحی که معمولاً منجر به بروز علائم شدید می‌شود. از میان این افراد، هفت زن پس از انتقال جنین باردار شدند و هشت نوزاد سالم به دنیا آوردند که یکی از آن‌ها دوقلو بوده است.

تجزیه و تحلیل نمونه خون این نوزادان نشان داد که در پنج مورد هیچ جهش مضری در میتوکندری مشاهده نشد و در سه مورد دیگر فقط مقادیر بسیار اندکی از آن وجود داشت. مایک مورفی از دانشگاه کمبریج این نتایج را امیدوارکننده ارزیابی کرده است.

تا این لحظه، تمامی نوزادان به نقاط کلیدی رشد خود دست یافته‌اند. با این حال، برخی از آن‌ها عوارضی را تجربه کرده‌اند که ممکن است با روش درمان مرتبط باشد یا نباشد. برای مثال، یک نوزاد دچار چربی خون بالا و ضربان قلب نامنظم شد که با درمان بهبود یافت. نوزاد دیگری نیز در هفت‌ماهگی به طور موقت دچار صرع شد که به خودی خود برطرف شد.

پژوهشگران قصد دارند تا به پیگیری وضعیت سلامت این کودکان ادامه دهند تا آثار احتمالی بلندمدت این روش نوین درمانی را بررسی کنند.

خبرنگار : عونی