جنجال تازه در تلویزیون؛ «دریای خزر» از آنتن صداوسیما حذف شد؟

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا به نقل از برترین ها , استفاده از عنوان «دریای کاسپین» به‌جای «دریای خزر» در بخش هواشناسی تلویزیون، توجه کاربران و مخاطبان را به خود جلب کرده است. این اتفاق بار دیگر بحث قدیمی درباره نام این پهنه آبی و تفاوت میان کاربرد داخلی و بین‌المللی آن را مطرح کرده است.

موضوع اصلی این است که آیا استفاده از واژه کاسپین در برنامه هواشناسی صداوسیما، نشانه تغییر سیاست نام‌گذاری است یا صرفاً در یک مورد خاص از این عنوان استفاده شده است. تا زمانی که توضیح رسمی درباره این موضوع منتشر نشود، نمی‌توان از تغییر قطعی و رسمی نام دریای خزر خبر داد.

دریای کاسپین یا دریای خزر؛ کدام نام ریشه تاریخی دارد؟

نام Caspian Sea در منابع و متون بین‌المللی برای اشاره به دریای خزر رایج است. ریشه این نام به قوم باستانی کاسپی نسبت داده می‌شود؛ قومی که در مناطق پیرامون این پهنه آبی زندگی می‌کردند.

در مقابل، نام «دریای خزر» نیز پیشینه تاریخی دارد و به قوم خزر مرتبط است؛ قومی که در دوره‌هایی از تاریخ در بخش‌هایی از شمال و غرب این دریا حضور و نفوذ داشتند. بنابراین، هر دو عنوان در زمینه‌های تاریخی و جغرافیایی قابل بررسی هستند و کاربرد آن‌ها به سنت‌های نام‌گذاری و بافت استفاده بستگی دارد.

تصمیم سال ۱۳۸۱ درباره نام دریای خزر و کاسپین

بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره نام‌گذاری جغرافیایی، در سال ۱۳۸۱ کمیته تخصصی نام‌گذاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران، استفاده از نام «خزر» در داخل کشور و «کاسپین» در متون خارجی و اسناد بین‌المللی را ابلاغ کرد.

این رویکرد در سال‌های بعد نیز با بحث‌ها و انتقادهایی از سوی برخی پژوهشگران و فعالان فرهنگی همراه شد. شماری از فرهنگ‌پژوهان گیلان و ایران بر استفاده از نام کاسپین تأکید کرده‌اند و بعضی رسانه‌ها نیز در مطالب مرتبط با این پهنه آبی از همین عنوان استفاده می‌کنند.

آیا صداوسیما نام دریای خزر را رسماً تغییر داده است؟

استفاده اخیر از عبارت «دریای کاسپین» در بخش هواشناسی تلویزیون، پرسش‌هایی درباره احتمال تغییر رویه نام‌گذاری در رسانه ملی ایجاد کرده است. با این حال، یک بار استفاده از این عنوان به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره تغییر سیاست رسمی صداوسیما کافی نیست.

برای روشن شدن ماجرا باید مشخص شود که این انتخاب بر اساس دستورالعمل جدید انجام شده یا صرفاً یک مورد استفاده متفاوت بوده است. تا آن زمان، خبر حذف رسمی نام دریای خزر از آنتن تلویزیون قطعی نیست.

در نتیجه، آنچه فعلاً خبرساز شده، استفاده از نام «دریای کاسپین» در برنامه هواشناسی است؛ موضوعی که دوباره بحث درباره نام تاریخی و بین‌المللی دریای خزر را به مرکز توجه آورده است.

خبرنگار : همتی