حمله به ایران منتفی شد یا ترامپ فقط وقفه‌ای تاکتیکی ایجاد کرد؟

به نقل از الجزیره، در شرایطی که جنگ به هشتمین ماه خود رسیده و نارضایتی عمومی از افزایش قیمت انرژی تشدید شده است، تعویق حملات می‌تواند به کاهش فشار انتخاباتی بر جمهوری‌خواهان کمک کند؛ اما احتمال ازسرگیری جنگ پس از رأی‌گیری همچنان مطرح است.

گزارش‌ها درباره آماده‌سازی پنتاگون چه می‌گویند؟

در روزهای اخیر، روزنامه‌های نیویورک‌تایمز و وال‌استریت ژورنال و چند رسانه دیگر به نقل از مقام‌های ناشناس گزارش داده‌اند که پنتاگون طرح‌هایی برای حمله به ایران پیش از انتخابات تهیه کرده است؛ طرح‌هایی که اجرای آن‌ها به صدور مجوز از سوی رئیس‌جمهور وابسته خواهد بود.

وب‌سایت آکسیوس روز چهارشنبه به نقل از مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی گزارش داد که فرماندهی مرکزی آمریکا دستور گرفته است برای آغاز احتمالی عملیات نظامی گسترده آماده شود. نشریه آتلانتیک نیز گزارش مشابهی منتشر کرده است. در مقابل، ترامپ روز پنجشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که آمریکا تا پیش از انتخابات سوم نوامبر حمله‌ای علیه ایران انجام نخواهد داد. او با اشاره به وضعیت دشوار ایران مدعی شد که واشنگتن در حال انجام گفت‌وگوهای سازنده با تهران است؛ هرچند در زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه نیز مذاکرات در جریان بود.

سابقه اظهارات متغیر ترامپ درباره زمان و دامنه عملیات نظامی، تردیدهایی درباره قطعی‌بودن این موضع ایجاد کرده است. در حملات ژوئن ۲۰۲۵ نیز آمریکا در روزهای پایانی جنگ ۱۲روزه اسرائیل علیه ایران وارد عملیات شد؛ درحالی‌که ترامپ پیش‌تر گفته بود تصمیم خود را ظرف دو هفته اعلام خواهد کرد.

چرا ترامپ ممکن است حملات را به تعویق بیندازد؟

جنگ ایران در داخل آمریکا با مخالفت گسترده‌ای روبه‌رو شده است. افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و دیگر کالاهای اساسی، هزینه اقتصادی درگیری را به مسئله‌ای انتخاباتی تبدیل کرده است. بر اساس نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو که روز پنجشنبه منتشر شد، حدود ۶۵ درصد آمریکایی‌ها از نحوه مدیریت جنگ ایران توسط ترامپ ناراضی‌اند.

ترامپ در آغاز جنگ گفته بود درگیری تنها چند هفته طول خواهد کشید، اما اکنون جنگ وارد هشتمین ماه خود شده است. طبق همین نظرسنجی، بیشتر آمریکایی‌ها انتظار دارند جنگ دست‌کم یک سال دیگر ادامه یابد. حتی در میان رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه و محافظه‌کار نیز نگرش منفی نسبت به جنگ افزایش یافته است.

نظرسنجی رویترز و ایپسوس نیز نشان می‌دهد که تنها ۳۰ درصد از حامیان ترامپ برای شرکت در انتخابات میان‌دوره‌ای اشتیاق دارند؛ رقمی که در میان رأی‌دهندگان دموکرات ۴۸ درصد است. همچنین حدود ۱۳ درصد از کسانی که در انتخابات ۲۰۲۴ به ترامپ رأی داده‌اند، هنوز درباره انتخاب خود در انتخابات کنگره تصمیم نگرفته‌اند.

به تعویق انداختن حملات تا پس از انتخابات می‌تواند نامزدهای جمهوری‌خواه را موقتاً از پیامدهای سیاسی جنگ دور نگه دارد. بااین‌حال، نتیجه انتخابات لزوماً به معنای پایان فشار نظامی نخواهد بود. برخی تحلیلگران معتقدند اگر جمهوری‌خواهان عملکرد خوبی داشته باشند، ترامپ ممکن است آن را تأیید سیاست خود تلقی کند و حملات را از سر بگیرد. در مقابل، شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان نیز ممکن است او را به این محاسبه برساند که هزینه سیاسی اقدامات نظامی تازه کاهش یافته است؛ هرچند چنین تصمیمی می‌تواند بر میزان محبوبیت او نیز تأثیر بگذارد.

آیا جنگ پس از انتخابات از سر گرفته می‌شود؟

ترامپ در هفته‌های اخیر بارها تهدید کرده است که اگر مذاکرات با ایران به نتیجه نرسد، پس از انتخابات جنگ را با توسل به زور پایان خواهد داد. او در نشست جمهوری‌خواهان در سپتامبر مدعی شد ایران تلاش می کند بر نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای تأثیر بگذارد و گفت درگیری بلافاصله پس از انتخابات پایان خواهد یافت. او همچنین در گفت‌وگو با مجله تایم، احتمال تشدید بمباران ایران پس از رأی‌گیری را مطرح کرد، اما درباره جزئیات توضیحی نداد.

تحرکات نظامی آمریکا در منطقه نیز به گمانه‌زنی‌ها دامن زده است. هفته گذشته، حدود هفت هزار ملوان و دو هزار تفنگدار دریایی با چندین شناور به‌سوی خاورمیانه اعزام شدند. این آرایش نظامی شامل گروه رزمی ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» است و شمار نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه را به حدود ۲۰ هزار نفر افزایش می‌دهد. صدها فروند هواپیما و دست‌کم سه گروه رزمی ناو هواپیمابر نیز در منطقه حضور دارند. در گذشته، افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و کارائیب گاه با اقدام نظامی دنبال شده است؛ هرچند استقرار نیرو به‌تنهایی اثبات‌کننده تصمیم قطعی برای حمله نیست.

تنگه هرمز؛ مانع اصلی توافق

آتش‌بس میان واشنگتن و تهران که در ژوئن امضا شد، به‌سرعت بر سر کنترل تنگه هرمز با مشکل مواجه شد. ترامپ بارها مدعی شده است که آمریکا در این آبراه دست بالا را دارد و به افزایش صادرات نفت کشورهای منطقه و تضعیف اقتصاد ایران اشاره کرده است. او با وجود ابراز بی‌میلی نسبت به توافقی درباره مدیریت تنگه، گفته است ممکن است چنین توافقی را بررسی کند.

واشنگتن پیشنهاد اخیر ایران برای بازگشایی تنگه هرمز را نپذیرفت؛ پیشنهادی که رفع تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران و تضمین پایان حملات را دربر می‌گرفت. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز هفته گذشته اعلام کرد که تهران در حال بررسی پیشنهاد متقابل آمریکاست.

در مجموع، اعلام توقف حملات تا انتخابات بیش از آنکه به معنای پایان جنگ باشد، نشان‌دهنده پیوند خوردن تصمیم‌های نظامی آمریکا با فشارهای داخلی است. هنوز مشخص نیست مذاکرات به توافقی پایدار منجر خواهد شد یا واشنگتن پس از رأی‌گیری مسیر نظامی را دنبال خواهد کرد. آنچه روشن است، ادامه اختلاف بر سر تنگه هرمز و شروط دو طرف، همچنان یکی از موانع اصلی حل‌وفصل بحران به شمار می‌رود.