خاقانی آنقدر شاعر عبوس و بدعنقی که به ما گفتند نیست

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا به نقل از ایسنا، اوّل بهمن روز درگذشت خاقانی است و به این اعتبار این روز به‌عنوان روز بزرگداشت خاقانی در تقویم رسمی کشورمان نامگذاری شده است. محمّدرضا ترکی، پژوهشگر و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در گفت‌وگویی مکتوب با ایسنا درباره اینکه چرا به خاقانی شروانی کمتر پرداخته شده و مردم انس کمتری با او دارند، گفت: در سال‌های اخیر خاقانی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. خصوصا خوانندگان جدی شعر و اهل ادبیات در دانشگاه‌ها با شعر خاقانی انس بیشتری گرفته‌اند. در میان جوان‌های فاضل دانشگاه‌ها محققان توانایی در عرصۀ خاقانی‌شناسی نمود و بروز یافته‌اند. با این‌همه خاقانی‌شناسی هنوز تازگی و بدیع بودن خودش را از دست نداده است. و این در حالی است که تحقیق در زمینۀ خاقانی واقعاً آسان نیست.

 او سپس بیان کرد: اگر خاقانی را شاعری دشوار و سخن او را پیچیده بدانیم بی‌شک تحقیق و کار علمی در زمینۀ او دشوارتر و نیازمند دقّت‌ها و توانایی‌ها و حوصلۀ بیشتری است. شور و اشتیاق بسیاری از دانشجویان در کلاس‌های خاقانی و مقالات و رساله‌ها و کتاب‌های خوبی که در این سال‌ها در وادی شعر و سبک و شخصیت و زندگانی خاقانی نوشته شده و می‌شود هر روز بیشتر ما را متقاعد می‌کند که فضای تحقیقاتی و دانشگاهی ما در رشتۀ زبان و ادبیات فارسی عمق بیشتری یافته است و بسیاری از فضلای ما ترجیج می‌دهند که توانایی‌های علمی‌شان را در عوالمی تازه‌تر و دشوارتر محک بزنند و نشان بدهند از دشواری مسیر باکی ندارند.

 ترکی با بیان اینکه خاقانی اساساً شاعر خواص و استاد شاعران دیگر است، گفت: طبعاً مخاطبان عام شعر کمتر ممکن است به سراغ او بیایند. البته در شعر او کم نیست مضامینی که برای مخاطب عام هم جذاب و شیرین است. 

 او خاطرنشان کرد: مشخص کردن روزی در تقویم رسمی و فرهنگی ایران [اوّل بهمن] به نام خاقانی و برای بزرگداشت او می‌تواند به معرّفی بیشتر او بینجامد و چه‌بسا چهرۀ مانوس‌تری از این شاعر بزرگ را به مردم نشان دهد، به‌گونه‌ای که با او احساس صمیمیت بیشتری کنند. ما به این مناسبت وظیفه داریم «خاقانی دیگر» و متفاوتی را که کمتر به مردم معرّفی شده به آن‌ها بشناسانیم.

این عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی همچنین گفت: خاقانی یکی از سخنگویان بزرگ فرهنگ ایرانی است و همۀ پیام‌های ارزشمندی که در کلیت ادب فارسی هست و آن‌ها را می‌توان، و باید، به جهان عرضه کرد، در آثار او هم وجود دارد؛ منتها این پیام‌ها با لحن و سبک خاص او بیان شده‌اند و برای کسانی که نگاه عمیق‌تر و حرفه‌ای‌تری به شعر و ادبیات دارند و دوست دارند با دقّت و مکاشفه به درک شعر برسند شیرین‌تر است.

 ترکی در پایان تصریح کرد: در سخن آخر، خاقانی واقعاً آن شاعر عبوس و بدعنق و مغرور و متکبّری که به ما گفته‌اند نیست. او شاعری است با دردهای عمیق انسانی و عاطفه‌ای بسیار نیرومند و ظرافت‌ها و لطافت‌هایی که در شعر امثال حافظ سراغ داریم.

خبرنگار : شاکر