دانشگاه یا کارخانه تولید بیکار؟ وقتی مدرک دیگر نان نمی‌شود

به گزارش خبرنگار آموزش ایونا، سال‌ها به جوانان گفته شد درس بخوانند تا آینده شغلی بهتری داشته باشند. خانواده‌ها نیز دانشگاه رفتن را مطمئن‌ترین مسیر برای ساختن آینده فرزندانشان می‌دانستند. اما حالا آمارهای رسمی تصویر متفاوتی از بازار کار ارائه می‌دهد؛ تصویری که نشان می‌دهد حتی داشتن مدرک دانشگاهی هم لزوماً به معنای داشتن شغل نیست.

بر اساس اعلام معاون آموزشی وزارت علوم، از هر ۱۰ فرد بیکار در کشور، ۴ نفر دارای مدرک دانشگاهی هستند. این آمار نشان می‌دهد بیکاری دیگر فقط مشکل افراد کم‌تحصیل‌کرده نیست و بخش قابل توجهی از آن به فارغ‌التحصیلان دانشگاهی مربوط می‌شود؛ افرادی که سال‌ها در دانشگاه تحصیل کرده‌اند اما پس از فارغ‌التحصیلی با دشواری‌های جدی برای ورود به بازار کار روبه‌رو می‌شوند.

در بسیاری از کشورهای جهان، دانشگاه‌ها علاوه بر آموزش نظری، بر مهارت‌آموزی و ارتباط با صنعت نیز تمرکز دارند و یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی آنها میزان اشتغال فارغ‌التحصیلان است. در چنین نظام‌هایی تلاش می‌شود دانشجو در طول تحصیل با فضای واقعی کار آشنا شود تا پس از پایان دانشگاه مسیر ورود به بازار کار برای او هموارتر باشد.

در مقابل، یکی از چالش‌های مهم در آموزش عالی، فاصله میان آموزش‌های دانشگاهی و نیازهای واقعی بازار کار است. در بسیاری از رشته‌ها، آموزش‌ها بیشتر جنبه تئوریک دارند و دانشجویان فرصت کافی برای کسب مهارت‌های عملی پیدا نمی‌کنند. همین موضوع باعث می‌شود بسیاری از فارغ‌التحصیلان پس از دریافت مدرک، مهارت لازم برای ورود مستقیم به بازار کار را نداشته باشند.

بر همین اساس در برنامه هفتم توسعه تأکید شده است که سهم آموزش‌های مهارتی در نظام آموزش عالی باید افزایش پیدا کند و به حدود ۴۰ درصد برسد. همچنین هدف‌گذاری شده که هر دانش‌آموخته دانشگاهی دست‌کم یک مهارت حرفه‌ای قابل استفاده در بازار کار داشته باشد تا فاصله میان دانشگاه و اشتغال کمتر شود.

در کنار این موضوع، بحث ارتباط دانشگاه با صنعت نیز اهمیت زیادی دارد. هرچه این ارتباط بیشتر و واقعی‌تر باشد، امکان طراحی برنامه‌های درسی متناسب با نیازهای بازار کار نیز بیشتر خواهد شد. فعال شدن دوره‌های مهارتی، کارآموزی‌های واقعی و تعریف پروژه‌های مشترک با صنعت می‌تواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد.

به گزارش ایونا، آمار بالای بیکاری در میان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی نشان می‌دهد نظام آموزش عالی با چالشی جدی روبه‌روست. اگر آموزش دانشگاهی نتواند مهارت‌های مورد نیاز بازار کار را به دانشجویان منتقل کند، مدرک به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده آینده شغلی باشد. تقویت آموزش‌های مهارتی، نزدیک‌تر شدن دانشگاه به صنعت و بازنگری در برنامه‌های درسی می‌تواند گامی مهم برای تبدیل مدرک دانشگاهی به فرصت واقعی اشتغال باشد.

خبرنگار : شاکر