دیوار بلند بی‌اعتمادی در اسلام‌آباد؛ دو سناریوی جنجالی که توافق ایران و آمریکا را به بن‌بست کشاند

به گزارش خبرنگار بین الملل ایونا به نقل از تسنیم، با وجود تلاش‌های مداوم میانجی‌گران بین‌المللی، تا این لحظه هیچ‌گونه توافق نهایی و قطعی میان دو طرف حاصل نشده و اختلافات جدی در خصوص برخی از بندهای کلیدی پیش‌نویس متن پیشنهادی همچنان به قوت خود باقی است. ناظران سیاسی معتقدند انتشار دو خبر کلیدی در ساعات گذشته، شانس دست‌یابی به یک تفاهم پایدار را به پایین‌ترین سطح ممکن در ماه‌های اخیر رسانده است.

ریشه‌های نگاه تردیدآمیز تهران؛ چرا ایران به کاخ سفید اعتماد ندارد؟

یک مقام آگاه و نزدیک به تیم رسانه‌ای مذاکرات در تشریح فضای حاکم بر این تبادلات دیپلماتیک اعلام کرد که ساختار تصمیم‌گیری در جمهوری اسلامی ایران بر پایه بدبینی مطلق و واقع‌بینانه نسبت به رفتارهای دولت ایالات متحده استوار است. حتی در شرایطی که پیام‌ها به صورت مستمر و فشرده از طریق کانال‌های دیپلماتیک و میانجی‌گری دولت پاکستان در حال رد و بدل شدن است، تهران هرگز فاکتور بی‌اعتمادی تاریخی به واشینگتن را از محاسبات خود حذف نکرده است.

این منبع مطلع با تاکید بر اینکه هنوز هیچ سند نهایی امضا نشده است، خاطرنشان کرد:

«حتی اگر در روزهای آینده یک پیش‌نویس اولیه یا تفاهم‌نامه موقت میان طرفین شکل بگیرد، این رویداد به هیچ عنوان به معنای تغییر در دیدگاه بنیادین ایران نسبت به ماهیت سیاست‌های آمریکا نخواهد بود. ایران هرگز بر اساس وعده‌های شفاهی یا تعهدات کاغذی، به اجرای کامل وظایف طرف مقابل اطمینان پیدا نخواهد کرد.»

سابقه طولانی کارشکنی‌ها، عهدشکنی‌های مکرر و خروج یک‌جانبه آمریکا از توافقات بین‌المللی قبلی، پایه‌ای محکم برای این بدبینی ساختاری ایجاد کرده است. به همین دلیل، استراتژی تهران این است که حتی پس از اعلام احتمالی هرگونه تفاهم، گام به گام رفتار آمریکایی‌ها را در عمل بسنجد. ایران تمامی ابزارها و اهرم‌های قدرتمند خود را در ابعاد فنی و منطقه‌ای حفظ خواهد کرد تا در صورت بروز هرگونه دبه یا نقض عهد از سوی کاخ سفید در مراحل اجرایی، بتواند به سرعت و با قدرت واکنش نشان داده و موازنه را برقرار کند.

افشای شایعات رسانه‌های صهیونیستی و پاسخ قاطع تهران

بخش دیگری از بن‌بست فعلی به جریان‌سازی‌های رسانه‌ای بازمی‌گردد. اخیراً شبکه خبری اسرائیلی «آی ۲۴» (i24News) در گزارشی به نقل از مقامات آمریکایی مدعی شد که واشینگتن شرط عجیبی را برای تهران تعیین کرده است. این رسانه ادعا کرد تا زمانی که ایران فرآیند خروج و انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را به خارج از کشور آغاز نکند، هیچ‌گونه تسهیلاتی در زمینه دسترسی به دارایی‌های مالی توقیف‌شده خود دریافت نخواهد کرد.

اما پیگیری‌ها از منابع نزدیک به روند نگارش متن نشان می‌دهد که این ادعا کاملاً کذب و نوعی جنگ روانی برای تحت فشار قرار دادن تیم ایرانی است. بر اساس جزییات به دست آمده، مفاد متن در حال نگارش به هیچ عنوان تاییدکننده چنین پیش‌شرطی نیست. ایران صراحتاً اعلام کرده است که به هیچ وجه حاضر نیست پرونده کاملاً مشروع و قانونی آزادسازی اموال بلوکه‌شده خود را به موضوعات فنی و مواد هسته‌ای گره بزند.

تجربه تلخ گذشته و پافشاری بر تضمین‌های عینی اقتصادی

ایران تاکید دارد که تجربیات ناخوشایند گذشته نباید تحت هیچ شرایطی تکرار شوند. در دوره‌های قبلی توافقات، بارها لغو تحریم‌ها یا آزادسازی اموال بر روی کاغذ تایید شد، اما در عمل با پیچیدگی‌های اداری و دبه کردن‌های مکرر مقامات آمریکایی، ایران نتوانست به طور کامل و آزادانه از حق مالی خود استفاده کند. از این رو، شرط کلیدی تهران این است که بخشی از این اموال باید در گام نخست و هم‌زمان با اعلام تفاهم، به طور واقعی و ملموس آزاد شده و بانک مرکزی ایران کنترل کامل آن را در دست بگیرد.

اگر این اتفاق رخ ندهد و آمریکایی‌ها همچنان در مسیر آزادسازی دارایی‌های ایران در همین مرحله اول کارشکنی کنند، یکی از اصلی‌ترین خطوط قرمز حاکمیتی کشور زیر پا گذاشته شده است. در چنین وضعیتی، تهران ترجیح می‌دهد هیچ توافقی را امضا نکند. همین لجاجت و زیاده‌خواهی طرف آمریکایی سبب شده تا احتمال شکست کامل مذاکرات و عدم دست‌یابی به تفاهم، بسیار بیشتر از گزینه‌های دیگر باشد.

در جمع‌بندی نهایی باید گفت که سرنوشت تفاهم‌نامه کانال اسلام‌آباد اکنون در دستان کاخ سفید است؛ اگر واشینگتن بخواهد با طناب رسانه‌های صهیونیستی به مسیر زیاده‌خواهی ادامه دهد و حق دسترسی ایران به اموال خود را به عنوان امتیاز به چالش بکشد، پاسخ تهران مشخص خواهد بود: حفظ اهرم‌های بازدارنده و پایان هرگونه تفاهم احتمالی.

خبرنگار : نقوی