راز پروازهای پایین جنگنده‌ها: تاکتیک یا فشار روانی؟

به گزارش خبرنگار بین الملل ایونا به نقل از رویداد24,از نخستین ساعات بامداد سه‌شنبه ۱۹ اسفند، گوش ساکنان تهران و کرج پر شد از صدای مداوم جنگنده‌ها و انفجار‌های پی‌درپی. بسیاری از ساکنان می‌گویند که هواپیما‌ها آنقدر پایین پرواز می‌کنند که «انگار وارد خانه‌ها شده‌اند». حتی مردم در نقاط دورتر یعنی حوالی قزوین نیز از میزان پایین بودن پرواز جنگنده‌ها شوکه شده و لرزش ساختمان‌ها را به هنگام عبور آنها را احساس کرده‌اند. در این وضعیت، ترس از انفجار‌هایی پی‌درپی و نوری که آسمان را مثل روز روشن می‌کرد از یک طرف، از طرف دیگر همین پرواز پایین جنگنده‌ها موجی از نگرانی را به راه انداخته است.

راز ارتفاع پایین جنگنده‌ها

تحلیلگران نظامی می‌گویند پرواز در ارتفاع پایین، نه فقط تاکتیک ساده‌ای برای نزدیک شدن به هدف، بلکه ترکیبی از فن‌آوری، دقت عملیاتی و فشار روانی است. نخست اینکه این ارتفاع به خلبانان اجازه می‌دهد از دید رادار‌های دوربرد و سامانه‌های پدافندی پنهان بمانند. موج رادار وقتی با موانع زمینی و ساختمان‌ها برخورد می‌کند، در هم می‌شکند و شناسایی دقیق جنگنده‌ها دشوار می‌شود؛ چیزی که در اصطلاح نظامی به آن «پوشش زمین» یا terrain masking گفته می‌شود. همین مانور باعث می‌شود خلبان‌ها بتوانند به اهداف شهری و نظامی نزدیک شوند و بمب‌ها و موشک‌ها را با دقت بیشتری رها کنند، در حالی که احتمال خطا یا هدف‌گیری اشتباه کاهش می‌یابد.

از سوی دیگر، ارتفاع پایین امکان واکنش سریع در برابر تهدیدات را فراهم می‌کند. خلبان‌ها می‌توانند مسیر خود را به سرعت تغییر دهند، از موانع دور شوند و در صورت فعال شدن سامانه‌های دفاعی، مانور بدهند. این نوع پرواز، در عملیات‌های مدرن، معمولاً پیش‌نیاز مرحله نفوذ به عمق خطوط دشمن است و در جنگ‌های گذشته از عراق تا صربستان و حتی حملات اخیر منطقه‌ای به کره‌شمالی و سوریه به‌وفور مشاهده شده است.

اما این تنها وجه تاکتیکی نیست؛ وجه روانی آن به همان اندازه اهمیت دارد. صدای غرش موتور و نور شدید انفجارها، حتی بدون هدف‌گیری مستقیم مردم، باعث وحشت و شوک روانی در جمعیت می‌شود. خیابان‌ها و خانه‌های عادی ناامن به نظر می‌رسند و زندگی روزمره مختل می‌شود. این تاکتیک، نمونه‌ای از جنگ مدرن است که ترکیبی از فشار فیزیکی و روانی را به کار می‌گیرد و قدرت نظامی را نه فقط به شکل مستقیم، بلکه به صورت نمادین و روانی نشان می‌دهد.

وقتی جنگ به شهر می‌رسد

شب گذشته تهران نه فقط شاهد یک حمله هوایی، بلکه تجربه زنده فشار روانی جنگ بود. لرزش زمین، قطع برق، نور شدید انفجار‌ها و حضور مداوم جنگنده‌ها در آسمان، همگی نشانه یک عملیات هماهنگ با اهداف تاکتیکی و روانی است. کارشناسان هشدار می‌دهند که تداوم چنین عملیاتی، پیامد‌های انسانی و زیرساختی سنگینی به همراه دارد و امنیت شهری را به شدت تهدید می‌کند. این تجربه نشان داد که جنگ‌های مدرن دیگر تنها در خطوط مقدم رخ نمی‌دهند؛ حتی قلب پایتخت‌ها می‌تواند صحنه فشار روانی و نمایش قدرت باشد، و پیام روشنی برای طرف مقابل ارسال کند.

خبرنگار : نقوی