راه حل طالبان به جای فیلتر کردن اینترنت

اینترنت بی‌سیم از راه امواج رادیویی و دستگاه‌های گیرنده به خانه‌ها و دفترها می‌رسد و برای وصل شدن به آن، نیاز به کابل‌کشی مستقیم تا داخل ساختمان نیست، اما اینترنت فیبرنوری از راه کابل‌های ویژه منتقل می‌شود و معمولاً سرعت و ثبات بیشتری دارد.

اکنون با آن‌که در کل افغانستان تنها چهار ولایت به زیرساخت اینترنت فیبرنوری وصل هستند، اما این خدمات تنها در کابل استفاده می‌شود و طالبان فیبرنوری خانگی را در سه ولایت هرات، قندهار و بلخ قطع کرده است.

مسئول یکی از شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت و سه تن از شهروندان در قندهار تایید کردند که طالبان چندین ماه است که اینترنت فیبرنوری و وای‌فای را در مناطق مسکونی قطع کرده است. تنها شماری از شرکت‌های تجارتی، بانک‌ها، صرافی‌ها و نهادهای دولتی در قندهار به اینترنت فیبرنوری و بی‌سیم دسترسی دارند و شهروندان عادی تنها از اینترنت تلفن همراه استفاده می‌کنند.

یکی از شهروندان شهر قندهار گفت پس از قطع شدن شبکه فیبرنوری و وای‌فای، با شرکت مربوطه تماس گرفته، اما این شرکت پاسخ داده که به آن‌ها دستور داده شده است تا به منازل اینترنت فیبرنوری و وای‌فای ارائه نکنند.

به گفته ساکنان محلی، اگرچه اکنون از طریق شبکه‌های مخابراتی از اینترنت استفاده می‌کنند، اما این اینترنت بسیار ضعیف‌تر از قبل شده است.

در هرات اما وضعیت متفاوت است. طالبان در این ولایت سال گذشته ابتدا دسترسی خانه‌ها به اینترنت فیبرنوری و سپس اینترنت بی‌سیم را قطع کرد، اما پس از بالا گرفتن انتقادها، این گروه تنها اینترنت بی‌سیم را دوباره وصل کرد.

از اواسط سال گذشته، هیچ خانه‌ای در هرات به اینترنت فیبرنوری وصل نیست. هرات از معدود شهرهای افغانستان است که پروژه کابل‌کشی فیبرنوری در آن تا محله‌های مختلف شهر گسترش یافته بود.

در بلخ، طی سال گذشته، خدمات فیبرنوری فقط در چند بخش محدود در شهر مزارشریف آماده شده بود. به گفته منابع، تنها نواحی اول و دوم این شهر در مرحله دریافت اینترنت فیبرنوری قرار داشت که دستور طالبان درباره قطع یا محدودسازی دسترسی مردم به اینترنت خانگی صادر شد.

بلخ نخستین ولایتی بود که دستور قطع خدمات اینترنت خانگی در آن تطبیق شد. منابع می‌گویند پروژه گسترش فیبرنوری به نواحی و محله‌های مختلف مزارشریف از همان زمان متوقف مانده است.

در کابل، پس از دستور طالبان برای محدودسازی اینترنت در سال گذشته، اینترنت فیبرنوری خانگی برای چند روز قطع شد، اما دوباره وصل گردید. کابل اکنون تنها شهر افغانستان است که در آن شهروندان هنوز به اینترنت فیبرنوری خانگی دسترسی دارند.

با این حال، منابع محلی می‌گویند طالبان قصد دارد دسترسی خانه‌ها به اینترنت فیبرنوری را در کابل نیز قطع کند.

شکست برنامه فیلترینگ در افغانستان

طالبان پس از به قدرت رسیدن، برای کنترل اینترنت به فیلتر کردن روی آورد. یک منبع آگاه از بحث‌ها و تصمیم‌های طالبان در وزارت مخابرات گفت که اداره طالبان ترجیح می‌دهد که مردم به اینترنت دسترسی نداشته باشند، اما قطع کامل اینترنت در جهان امروز کار دشواری است.

چند تن از مسئولان شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت گفتند که طالبان در آغاز، به دلیل نداشتن آگاهی کافی از روش‌های فیلترینگ و هزینه‌های سنگین آن، از شرکت‌های مخابراتی خواست برخی بازی‌های اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی، سایت‌های غیراخلاقی و شماری از سایت‌های سیاسی و خبری را فیلتر کنند، اما با پاسخ منفی شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت روبه‌رو شد.

علت امتناع شرکت‌های مذکور، هزینه‌های بسیار بالای فیلتر کردن حجم گسترده‌ای از برنامه‌ها و وب‌سایت‌ها بود، چرا که برای این کار نیاز به دستگاه‌های قدرتمند، سیستم بازرسی عمیق بسته‌های اینترنتی، سرورهای کمکی، لایسنس‌های گران‌قیمت، پشتیبانی فنی و نیروی متخصص است.