نحوه تعیین تکلیف سیم‌کارت متوفیان

در راستای اجرای بند ذ ماده ۸۵ قانون برنامه هفتم توسعه به منظور جلوگیری از سوء استفاده کلاهبرداران از سیم‌کارت‌های افراد متوفی، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، موظف است پس از اعلام سازمان ثبت احوال کشور مبنی بر فوت دارنده سیم‌کارت، محدودیت‌هایی را برای این سیم‌کارت‌ها اعمال کند.

طبق مقررات، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است برای جلوگیری از سوء‌استفاده، سیم کارت فرد فوت شده را مسدود کند. البته این قانون فقط برای متوفیان نیست، بلکه خطوط افراد حقوقی منحل یا تعطیل شده، افراد مشمول کلاهبرداری یا جرایم سایبری، اتباع خارجی که از کشور رفتند، خطوط دارای دیون و بدهی و چک، بدهکاران مالی و زندانیان نیز تا زمان تعیین تکلیف باید از دسترس خارج شود.

وقتی ثبت احوال خبر فوت را می‌دهد، رگولاتوری (سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی) وارد عمل می‌شود و پس از شناسایی این دسته از سیم‌کارت‌ها، پیامک اطلاع‌رسانی به خط ارسال و زمانبندی برای تعیین تکلیف مالکیت خط اعلام می‌شود.

در این پیامک، عنوان می‌شود که وضعیت مالکیت باید مشخص شودف پس از آن وراث قانونی می‌توانند با دریافت مدارک انحصار وراثت از مراجع قانونی، به دفاتر اپراتور خود مراجعه و برای تغییر مالکیت سیم کارت اقدام کنند و درخواست بدهند که خط به طور قانونی منتقل شود.

مراحل تعیین تکلیف سیم‌کارت متوفیان

برای تعیین تکلیف سیم‌کارت فرد متوفی از همان روزهای اول تا زمان انتقال قطعی سند، بهتر است کارها را در ۴ مرحله‌ گام‌به‌گام پیش ببرید تا شماره نسوزد، سوءاستفاده‌ای رخ ندهد و فرایند قانونی بدون معطلی انجام شود.

مرحله ۱: اقدامات فوری که باید در روزهای اول تا دو هفته پس از فوت انجام شود

روشن و فعال نگه‌داشتن خط به منظور جلوگیری از سلب امتیاز، شارژ خط هر ۱ تا ۲ ماه یک‌بار و ارسال پیامک با آن تا نسوزد. بررسی و تسویه قبوض (برای خطوط دائمی) و پرداخت صورت‌حساب میان‌دوره و پایان‌دوره برای جلوگیری از قطع یک‌طرفه یا دوطرفه شدن خطوط دائمی.

مرحله ۲: دریافت گواهی انحصار وراثت و اقدام از مسیر قانونی

از آنجا که اپراتورها بدون حکم رسمی هیچ مالکیتی را جابه‌جا نمی‌کنند، باید این مسیر را طی کنید: ثبت‌نام در سامانه ثنا برای وراث، مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست گواهی انحصار وراثت و صدور گواهی از سوی شورای حل اختلاف.

مرحله ۳: تصمیم‌گیری و توافق میان وراث و روشن شدن سرنوشت سیم‌کارت

در این مرحله رایج ترین حالت، انتقال خط به یکی از وراث است که سایر وراث باید یا در روز انتقال همگی در مرکز اپراتور حاضر شوند و فرم رضایت را امضا کنند، یا در یکی از دفاتر اسناد رسمی، به همان یک نفر وکالت‌نامه رسمی کاری از نوع انتقال بدهند.با ذکر صریح عبارت: «حق انتقال و تغییر نام خطوط تلفن همراه متوفی»)

حالت دوم: فروش سیم‌کارت به شخص ثالث است که در خصوص خطوط باارزش یا رند صورت می‌گیرد و مبلغ فروش طبق سهم‌الارث میان وراث تقسیم می‌شود و انتقال با حضور همه یا با وکالت‌نامه انجام می‌گیرد.

حالت سوم: قطع یا فسخ دائم خط است و اگر نیازی به نگهداری شماره نیست و خط اعتباری معمولی است، کافی است بدون اقدام رها شود یا با گواهی فوت به اپراتور مراجعه و درخواست سوزاندن یا فسخ امتیاز ثبت شود.

مرحله ۴: مراجعه حضوری به اپراتور و انتقال نهایی سند

پس از آماده شدن مدارک و بررسی تسویه بدهی، سیم‌کارت قبلی غیرفعال شده و پوکه جدید به نام مالک جدید تحویل داده می‌شود.

در صورت پیگیری نکردن سیم کارت متوفی چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورت مراجعه نکردن برای تعیین تکلیف خط براساس زمانبندی تعیین شده در پیامک اطلاع‌رسانی، دو هفته بعد از ارسال پیامک، خط یک طرفه می‌شود و ۱۷ روز بعد سیم کارت به طور کامل قطع و از دسترس خارج می‌شود؛ لذا به منظور جلوگیری کردن از این اتفاق و از بین رفتن دارایی‌های ارتباطی فرد متوقی بهتر است هرچه سریع تر نسبت به تعیین تکلیف خط و سیم کارت وی اقدام کنید.

بی‌تردید سیم کارت متوفی جزو اموال قابل ارث هستند و استفاده یا انتقال آن بدون رعایت مراحل قانونی می تواند مشکلات حقوقی ایجاد کند.

به اعتقاد کارشناسان حقوقی، درصورت فروش سیم کارت متوفی، رضایت همه وراث الزامی است و چنانچه توافقی در کار نباشد، هر یک از وراث می‌توانند از دادگاه درخواست فروش سیم‌کارت را به صورت مزایده داشته باشند و مبلغ حاصله بر اساس سهم‌الارث تقسیم شود. همچنین، یکی از وراث می‌تواند پس از قیمت‌گذاری، سهم سایر وراث را پرداخته و مالکیت سیم کارت را به نام خود منتقل کند.

مطابق بند (ذ) ماده ۸۵ قانون برنامه هفتم به منظور پیشگیری از وقوع جرائم مرتبط با سیم‌کارت‌های تلفن همراه یا شناسه‌های مخابراتی معادل آن، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است راساً یا حسب اعلام قوه قضائیه، سیم‌کارت‌های متوفیان، اشخاص حقوقی انحلال یافته یا تعطیل شده، اتباع غیرایرانی دارای اقامت موقت از کشور خارج شده و زندانیان در طول مدت حضور در زندان را جز در موارد دستور داده شده توسط مقام قضایی، تا زمان تعیین تکلیف توسط مالک قانونی یکطرفه یا مسدود کند. مراجع دارنده اطلاعات موضوع این بند مکلفند اطلاعات لازم را در اختیار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار دهند.