هشدار ایران به یونسکو درباره تهدید حمله به راه‌آهن

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایونا به نقل از ایسنا، سیدرضا صالحی‌ امیری، وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی، سه‌شنبه ۱۸ فروردین‌ ماه ۱۴۰۵، در پی تهدید رژیم صهیونیستی برای حمله به راه‌آهن سراسری ایران، در نامه‌ای خطاب به مدیرکل سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، نسبت به پیامدهای این تهدید هشدار داد و بر ضرورت صیانت فوری از این میراث جهانی تاکید کرد.

در این نامه آمده است: «راه‌آهن سراسری ایران از جمله برجسته‌ترین نمونه‌های معماری و مهندسی معاصر کشور به شمار می‌رود که با مشارکت مهندسان، هنرمندان، کارگران و متخصصان ایرانی و اروپایی در طول سالیان متمادی احداث و سپس با اتکا به دانش بومی توسعه یافته است.»

وزیر میراث‌ فرهنگی در ادامه با اشاره به جایگاه بین‌المللی این اثر تصریح کرده است که «ارزش‌های کم‌نظیر این همکاری تخصصی و فرهنگی و تأثیر آن بر تاریخ معاصر غرب آسیا، در نهایت منجر به ثبت راه‌آهن سراسری ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۱۴۰۰ هجری شمسی و در چهل‌وچهارمین اجلاس این سازمان در کشور چین، با اجماع کامل کشورهای عضو شد.»

صالحی‌امیری در بخش دیگری از این نامه با بیان اینکه «مایلم نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران را نسبت به تهدیدات مطرح‌شده علیه راه‌آهن سراسری ایران اعلام کنم»، تاکید کرده است: «این میراث تاریخی و تمدنی، نه‌تنها یکی از مهم‌ترین نمادهای پیوند جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی ایران معاصر است، بلکه به‌عنوان بخشی از میراث مشترک بشریت نیز شناخته می‌شود.»

او در تشریح اهمیت این مسیر تاریخی افزوده است: «این خط ریلی از استان‌های متعددی از جمله گلستان، مازندران، سمنان، تهران، قم، مرکزی، لرستان و خوزستان عبور کرده و با گذر از چشم‌اندازهای متنوع طبیعی و فرهنگی، از جنگل‌های هیرکانی بدون تخریب عبور می‌کند و نمونه‌ای ممتاز از مهندسی اتصال سرزمینی و حافظه تمدنی یک ملت به شمار می‌آید.»

وزیر میراث‌ فرهنگی با اتخاذ ادبیاتی صریح و هشدارآمیز تصریح کرده است: «هرگونه تعرض، تخریب یا حمله به این اثر ارزشمند، تعرض به میراث‌فرهنگی ملت ایران و لطمه به سرمایه‌ای است که به همه بشریت تعلق دارد؛ اقدامی که از منظر اخلاقی، انسانی و حقوق بین‌الملل فرهنگی، به‌شدت محکوم و مغایر با مسئولیت مشترک دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی در صیانت از میراث بشری است.»

در ادامه این نامه آمده است: «در شرایطی که تهدید علیه زیرساخت‌های حیاتی و آثار تاریخی می‌تواند جان غیرنظامیان را نیز در معرض خطر قرار دهد، حمله به راه‌آهن سراسری ایران افزون بر آسیب به یک اثر ثبت‌شده جهانی، واجد پیامدهای انسانی گسترده و مغایر با وجدان عمومی بشریت خواهد بود.»

صالحی‌امیری همچنین هشدار داده است که «سکوت در برابر چنین تهدیدی، به تضعیف نظام بین‌المللی حفاظت از فرهنگ و تاریخ مشترک انسان‌ها منجر خواهد شد و از این‌رو، از مدیرکل یونسکو و این نهاد بین‌المللی انتظار می‌رود با بهره‌گیری از جایگاه حقوقی، اخلاقی و بین‌المللی خود، موضعی صریح، فوری و بازدارنده اتخاذ کرده و جامعه جهانی را به مسئولیت‌پذیری در قبال حفاظت از این میراث جهانی فراخوانند.»

او در پایان تاکید کرده است: «شایسته است تمامی نهادهای بین‌المللی، دولت‌ها، محافل علمی و فرهنگی و وجدان‌های بیدار جهان برای جلوگیری از هرگونه تعرض به راه‌آهن سراسری ایران و دیگر میراث‌های فرهنگی و تاریخی این سرزمین، اقدام فوری و مؤثر به عمل آورند؛ چراکه میراث‌فرهنگی متعلق حافظه زنده بشریت است و تعرض به آن، تعرض به انسان، تاریخ و آینده مشترک ما محسوب می‌شود.»

بنابر آخرین اعلام وزارت میراث فرهنگی تا کنون بیش از ۱۳۰ اثر تاریخی ایران در حمله‌های هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران، تخریب شده و یا آسیب دیده است. ایران در نامه‌های متعددی به نهادهای بین‌المللی از جمله یونسکو بارها خواسته که عامل بازدارنده این حملات باشد.

خبرنگار : شاکر