۲۱ ساعت گفت‌وگو، بی‌اعتمادی مطلق و بازگشت بدون توافق/ دوباره جنگ می شود؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، در پایان دوری پرتنش از مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد، دو طرف بدون دستیابی به توافق، میز گفت‌وگو را ترک کردند؛ مذاکراتی که با میانجی‌گری پاکستان و حضور فعال هیأت‌های کارشناسی و سیاسی، امیدهایی برای کاهش تنش‌ها ایجاد کرده بود اما در نهایت به بن‌بست رسید.

هیأت مذاکره‌کننده ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف و با حضور سیدعباس عراقچی و علی باقری کنی اواخر شب ۲۰ فروردین وارد اسلام‌آباد شد. در جریان این سفر، دیدارهایی با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و شهباز شریف نخست‌وزیر این کشور انجام شد تا هماهنگی‌های اولیه شکل بگیرد.

گفت‌وگوهای رسمی از ساعت ۱۳ روز ۲۱ فروردین با طرف پاکستانی آغاز شد و سپس مذاکرات مستقیم با هیأت آمریکایی وارد مرحله اصلی شد؛ گفت‌وگوهایی که در دو سطح سیاسی و کارشناسی در مجموع بیش از ۲۱ ساعت به طول انجامید.

تلاش‌های ایران و بن‌بست در برابر زیاده‌خواهی

در جریان مذاکرات، به گفته منابع آگاه، هیأت ایرانی چندین ابتکار و پیشنهاد جدید را برای پیشبرد گفت‌وگوها ارائه کرد، اما آنچه مانع اصلی عنوان شده، اصرار طرف آمریکایی بر خواسته‌هایی بوده که از نگاه تهران، فراتر از چارچوب‌های قابل پذیرش بوده است.

در نهایت و پس از تلاش‌های میانجی‌گرانه پاکستان برای ادامه تبادل متن‌ها و برگزاری دور جدید گفت‌وگوها، روند مذاکرات از سحرگاه ۲۲ فروردین متوقف شد و هیأت آمریکایی اسلام‌آباد را ترک کرد.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در نشست خبری پس از مذاکرات اعلام کرد: با وجود ۲۱ ساعت گفت‌وگوی فشرده، توافقی که رضایت هر دو طرف را تأمین کند حاصل نشده و هیأت آمریکایی بدون توافق به واشنگتن بازمی‌گردد.

او همچنین مدعی شد ایران نتوانسته تضمین‌های کافی درباره ماهیت برنامه هسته‌ای خود ارائه دهد؛ اظهاراتی که از سوی برخی منابع، بخشی از اختلافات اصلی در روند مذاکرات تلقی می‌شود.

روایت تهران؛ «آمریکا به دنبال بهانه بود»

در مقابل، یک منبع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایرانی به فارس گفت: طرف آمریکایی از ابتدا به دنبال بهانه برای ترک میز مذاکره بود و تمایلی به کاهش خواسته‌های خود نداشت.

به گفته این منبع، ایران با هدف صیانت از دستاوردهای خود وارد مذاکرات شد و در شرایط فعلی نیز برنامه‌ای برای دور بعدی گفت‌وگوها ندارد.

همچنین منبعی دیگر به تسنیم گفته است ایران پیشنهادهای «معقول» ارائه کرده اما توپ اکنون در زمین آمریکا قرار دارد.

بر اساس گزارش آکسیوس، دو محور اصلی اختلاف در این مذاکرات شامل درخواست ایران برای نقش‌آفرینی در تنگه هرمز و همچنین موضوع ذخایر اورانیوم غنی‌شده بوده است؛ مواردی که به‌عنوان خطوط قرمز دو طرف، مانع شکل‌گیری توافق شده‌اند.

میانجی‌گری‌های ادامه‌دار و احتمال بازگشت

در حالی که برخی منابع پاکستانی از احتمال طراحی دور جدیدی از مذاکرات با سطح متفاوتی از نمایندگی خبر داده‌اند، هنوز هیچ زمان یا مکانی برای ادامه گفت‌وگوها تعیین نشده است.

برخی گزارش‌ها نیز حاکی از آن است که چهره‌هایی از هیأت آمریکایی همچنان در پاکستان حضور دارند و تلاش‌هایی برای بازگشت به روند مذاکرات در جریان است؛ ادعایی که در کنار خروج هیأت ایرانی، وضعیت را پیچیده‌تر کرده است.

در شرایطی که یک آتش‌بس دو هفته‌ای میان ایران و طرف‌های درگیر برقرار شده، تحلیل‌ها از احتمال تداوم تنش‌ها حکایت دارد. برخی ناظران هشدار می‌دهند در صورت شکست تلاش‌های دیپلماتیک، احتمال بازگشت سریع تنش‌ها و حتی درگیری‌های جدید دور از انتظار نیست.

خبرنگار : عاروان