آمریکای لاتین دیگر اجازه استخراج بی‌قید و شرط نمی‌دهد؛ پایان دوران قراردادهای خام

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا به نقل از ایسنا؛ بخش معدن جهان همچنان با چالش‌های نوظهوری مواجه است. از جمله آنها می‌توان به تهدید اخیر رئیس‌جمهور آمریکا برای اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر صادرات مس اشاره کرد که باعث شد قیمت این فلز به رکوردی تازه برسد.

در این میان، آمریکای لاتین نیز همچون دیگر مناطق جهان از سیاست‌های تعرفه‌ای متاثر شده، اما زمانی که صحبت از گذار به انرژی سبز به میان می‌آید، نقش کلیدی دولت‌های منطقه و شرکت‌های معدنی بیش از پیش اهمیت می‌یابد. درک تأثیرات این تحولات بر کشورهای این حوزه، اکنون بیش از هر زمان دیگری ضروری است.

ذخایر عظیم معدنی آمریکای لاتین این منطقه را به یکی از قطب‌های اصلی تأمین منابع تبدیل کرده است. با تسریع حرکت جهانی به‌سوی اقتصاد بدون کربن، آمریکای لاتین به نقطه تقاطع اهداف زیست‌محیطی و مطالبات حاکمیتی تبدیل شده است.

منابعی مانند لیتیوم، مس، آهک و طلا ستون فقرات فناوری‌های پاک به شمار می‌روند. اما این تصور که آمریکای لاتین باید بدون سهم منصفانه از منافع، تنها به‌عنوان انبار مواد اولیه جهان عمل کند، دیگر قابل قبول نیست.

در طول دهه‌ها، این منطقه با تبعات مدل‌های سنتی استخراج مواجه بوده است. اکنون، خطر آن وجود دارد که گذار به اقتصاد سبز صرفاً نسخه‌ای دیگر از همان الگوی قبلی باشد؛ الگویی که با ظاهری مدرن، همان سازوکار ناعادلانه گذشته را تکرار می‌کند. اما نشانه‌هایی از تغییر دیده می‌شود. نسل جدیدی از دولت‌ها و شرکت‌ها در تلاش هستند تا ارزش منابع معدنی را برای اقتصادهای محلی بازآفرینی کنند.

در کشورهای مختلف آمریکای لاتین، جنبشی رو به رشد در زمینه حاکمیت بر منابع طبیعی شکل گرفته است. پس از سال‌ها بهره‌برداری یک‌جانبه، کشورهایی نظیر آرژانتین، مکزیک، شیلی و جمهوری دومینیکن در حال بازتعریف قراردادهای معدنی و اولویت‌بخشی به منافع داخلی هستند.

در عین حال، پویایی قدرت در سطح جهانی در حال تغییر است. چین و هند با پیشنهادهای سرمایه‌گذاری و زیرساختی در حال ورود به بازارهایی هستند که پیش‌تر در انحصار آمریکا و اروپا بودند. این تحول نه‌تنها اقتصادی، بلکه راهبردی نیز محسوب می‌شود.

اکنون، بسیاری از دولت‌های منطقه حاضر نیستند بدون شروط مشخص، اجازه فعالیت به شرکت‌های بین‌المللی بدهند. آن‌ها خواستار قراردادهایی هستند که رشد اقتصادی پایدار و منافع اجتماعی واقعی برای مردم منطقه به همراه داشته باشد.

از ذخایر آهک در جمهوری دومینیکن گرفته تا پروژه‌های مس در مکزیک، دولت‌ها و فعالان صنعت معدن با چالش‌های محیط‌زیستی، مطالبات اجتماعی و فشارهای بین‌المللی روبه‌رو هستند. اما این فرآیند در حال ایجاد ساختاری جدید است که می‌تواند جایگاه آمریکای لاتین را در زنجیره جهانی تغییر دهد.

با وجود همه پیشرفت‌ها، مسیر آینده همچنان مبهم است. تعارض منافع میان ثبات موردنیاز سرمایه‌گذاران، عدالت‌خواهی جوامع محلی و نیاز جهانی به انرژی پاک، این منطقه را در موقعیتی حساس قرار داده است.

آیا آمریکای لاتین خواهد توانست الگویی نو برای صنعت معدن‌کاری تعریف کند؟ الگویی که هم به عدالت اجتماعی پایبند باشد و هم سهمی شایسته از زنجیره تأمین جهانی برای این کشورها به همراه داشته باشد؟ موفقیت این مسیر به هماهنگی میان دولت‌ها، شرکت‌ها و جامعه مدنی بستگی دارد.

بر اساس گزارش اویل‌پرایس، اگر قرار است آمریکای لاتین منبع اصلی آینده سبز جهان باشد، پس این حق را دارد که در تعیین قواعد بازی نیز نقش‌آفرینی کند.

خبرنگار : عونی