افزایش پرخوری عصبی در دوران جنگ/ وقتی استرس جای گرسنگی را می‌گیرد

پرخوری عصبی چیست؟

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، پرخوری عصبی یعنی استفاده از غذا برای فرار از احساسات منفی، آرام کردن ذهن یا پاداش دادن به خود، به‌جای پاسخ دادن به گرسنگی فیزیولوژیک. در این حالت، فرد نه به دلیل نیاز بدن، بلکه برای پر کردن یک «خلاء عاطفی» یا سرکوب اضطراب به غذا پناه می‌برد.

تفاوت گرسنگی واقعی و عصبی:

گرسنگی واقعی: تدریجی ایجاد می‌شود، با انواع غذاها برطرف می‌شود و بعد از خوردن، احساس رضایت ایجاد می‌کند.

گرسنگی عصبی: ناگهانی و شدید است؛ فرد معمولاً میل شدیدی به غذاهای چرب، شیرین یا پرکالری دارد و بعد از خوردن، دچار احساس گناه، پشیمانی یا شرم می‌شود.

چرا در دوران جنگ پرخوری عصبی رایج می‌شود؟

در شرایط جنگ و تنش‌های شدید، این پدیده به چند دلیل فیزیولوژیک و روانی به‌شدت شایع می‌شود:

۱. پاسخ هورمونی به استرس (کورتیزول):

وقتی سطح استرس به دلیل ناامنی و صدای انفجار یا اخبار ناگوار بالا می‌رود، بدن هورمون کورتیزول ترشح می‌کند. این هورمون اشتها را به‌ویژه برای غذاهای «راحتی‌بخش» (Comfort Foods) که سرشار از قند و چربی هستند، افزایش می‌دهد؛ زیرا بدن تصور می‌کند در حالت «جنگ یا گریز» است و به انرژی فوری نیاز دارد.

۲. تلاش برای بازپس‌گیری «کنترل»:

در زمان جنگ، فرد کنترل بسیار کمی بر دنیای بیرون (امنیت، اقتصاد، آینده) دارد. در این شرایط، «غذا خوردن» تبدیل به یکی از معدود فعالیت‌هایی می‌شود که فرد هنوز بر آن کنترل دارد. انتخاب اینکه چه بخورد و چقدر بخورد، یک حس کاذب از قدرت و مدیریت زندگی به او می‌دهد.

۳. غذا به مثابه «مسکن»:

خوردن مواد قندی باعث ترشح دوپامین و سروتونین در مغز می‌شود. این مواد شیمیایی برای لحظاتی کوتاه، حس آرامش و شادی ایجاد می‌کنند و مانند یک داروی مسکن طبیعی، ذهن را از وحشت و اضطراب محیط دور می‌کنند.

۴. غریزه بقا و ترس از قحطی:

حتی اگر در لحظه غذا موجود باشد، ذهنِ تحت استرسِ جنگ دائم در هراس است که «شاید این آخرین وعده باشد». این ترسِ پنهان باعث می‌شود افراد در هر فرصتی بیش از حد نیاز بخورند تا بدن را برای روزهای نامعلوم آینده آماده کنند.

۵. ملال و محدودیت فعالیت:

در شرایط جنگی، بسیاری از فعالیت‌های روزمره، تفریحات و رفت‌وآمدهای اجتماعی متوقف می‌شود. در این فضای بسته و محدود، غذا خوردن به تنها سرگرمی یا روشی برای گذراندن وقت و فرار از «ملال ناشی از ترس» تبدیل می‌شود.

پیامدهای این وضعیت

این پرخوری‌ها معمولاً با احساس گناه شدیدی همراه است که خودِ این گناه، استرس جدیدی تولید می‌کند و فرد دوباره برای تسکین این استرس به غذا پناه می‌برد؛ یعنی یک چرخه معیوب.

خبرنگار : شاکر