انتقال سلاح ایران به انصارالله با زیردریایی؟

وال استریت ژورنال نوشت: افرادی که در جریان اطلاعات اطلاعاتی عربستان سعودی و ائتلاف ضدحوثی یمن قرار گرفته‌اند، می‌گویند حمایت ایران به حوثی‌ها کمک کرده است تا قدرتمندترین و پیچیده‌ترین حملات خود تاکنون را علیه عربستان سعودی و متحدان یمنی این کشور انجام دهند. این حمایت شامل کمک در تعیین اهداف حملات پهپادی و موشکی، آموزش، ارائه اطلاعات و راهنمایی‌های تاکتیکی بوده است.

در ادامه این مطلب آمده است: این کمک‌ها در پیشروی تهاجمی حوثی‌ها در یمن نقش داشته و به آن‌ها امکان داده است به‌سرعت مناطق جدیدی را تصرف کنند. این گروه مسلح اکنون کنترل خط ساحلی یمن در سمت خود از تنگه باب‌المندب را در اختیار دارد؛ گذرگاهی راهبردی که برای صادرات نفت عربستان اهمیت دارد. حوثی‌ها همچنین به نفتکش‌های سعودی، تأسیسات انرژی و فرودگاه‌ها حمله کرده‌اند؛ از جمله حمله‌ای که آخر هفته گذشته دست‌کم ۱۳ کشته در ریاض بر جای گذاشت.

کمک‌های ایران نشان‌دهنده توانایی تهران برای استفاده از پیوندهای خود با گروه‌های شبه‌نظامی خاورمیانه، از جمله حوثی‌ها، به‌منظور افزایش فشار در منطقه است؛ موضوعی که برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و متحدان واشنگتن در خلیج فارس، در تلاش برای پایان دادن به جنگ با ایران تحت شرایطی مطلوب، چالشی جدی به شمار می‌رود.

دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین بخش ایران در اطلاعات دفاعی اسرائیل، گفت: «ارتباط آن‌ها در سطح عملیاتی بسیار، بسیار قوی است.»

او افزود: «ایران منافع مهمی در موفقیت حوثی‌ها دارد. این موفقیت به عربستان سعودی آسیب می‌زند و قیمت نفت را افزایش می‌دهد. بنابراین، آن‌ها منافع راهبردی مشترکی دارند که مبتنی بر رابطه ارباب و کارگزار نیست، بلکه از همکاری راهبردی ناشی می‌شود.»

عربستان سعودی بیش از یک دهه است که به‌صورت مقطعی با حوثی‌ها می‌جنگد. این گروه در سال ۲۰۱۴ از مناطق کوهستانی شمال یمن پیشروی کرد و صنعا، پایتخت کشور، را به تصرف خود درآورد. حوثی‌ها همچنین تسلیحاتی از جمله موشک‌هایی را که ارتش دولت در حال فرار یمن برجای گذاشته بود، به دست آوردند. عربستان سعودی و امارات متحده عربی در کنار نیروهای وفادار به دولت قرار گرفتند و برای مقابله با حوثی‌ها وارد جنگ شدند.

ایران جانب این گروه مسلح را گرفت. تهران تسلیحاتی را که در قایق‌های سنتی باری موسوم به «داو» پنهان شده بودند، به یمن ارسال کرد و نیروهایی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و حزب‌الله لبنان را برای آموزش حوثی‌ها به این کشور فرستاد. این نیروها به حوثی‌ها آموزش دادند چگونه موشک‌ها و پهپادهای خود را مونتاژ کنند و کارایی آن‌ها را افزایش دهند.

مقام‌های اروپایی و حوثی‌ها در آن زمان گفته بودند که پس از مختل شدن انتقال تسلیحات با قایق بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل در اوایل دهه جاری میلادی، ایران ارسال سلاح به یمن از طریق زیردریایی را آغاز کرد.

تصویری از دوربین مداربسته که مسافران را در حال پناه گرفتن در میان دود، پس از حمله هفته گذشته به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، نشان می‌دهد.

پروازهای مخفی ایران و آغاز دور تازه درگیری‌ها

موج جدید درگیری‌ها آتش‌بس چهار ساله را از بین برد. ریشه این تحولات به ماه ژوئیه بازمی‌گردد؛ زمانی که ایران دو پرواز به مناطق تحت کنترل حوثی‌ها فرستاد تا زائران یمنی و مقام‌های این گروه را برای شرکت در مراسم تشییع  رهبر فقید ایران، به تهران منتقل کند و سپس آن‌ها را به یمن بازگرداند.

این پروازها با هواپیمایی ماهان انجام شدند؛ شرکتی هواپیمایی ایرانی که به دلیل انتقال پول نقد، طلا، سلاح و نیرو برای حکومت ایران تحت تحریم قرار دارد.

اما این پروازها محموله دیگری نیز حمل می‌کردند: به گفته افرادی که از اطلاعات جمع‌آوری‌شده از سوی عربستان سعودی و ائتلاف ضدحوثی یمن مطلع بودند، افسران ایرانی و محموله‌ای شامل تسلیحات، از جمله قطعات پهپاد، سامانه‌های هدایت موشک و چاشنی‌های انفجاری، در این پروازها حضور داشتند.

کشف محموله‌های مخفی باعث شد نیروهای همسو با عربستان تلاش کنند با بمباران باند فرودگاه صنعا، دومین پرواز را متوقف کنند؛ اقدامی که جرقه درگیری جدید را زد.

محمد البخیتی، از مقام‌های ارشد و سخنگوی حوثی‌ها که گفت در پرواز دوم حضور داشته است، ادعاهای مربوط به حضور افسران و انتقال سلاح را بزرگ‌نمایی‌شده و با هدف توجیه حمله عربستان دانست.

او گفت: «معرفی این پرواز غیرنظامی به‌عنوان عملیاتی برای انتقال فرماندهان نظامی و سلاح، چیزی جز تلاش برای بزرگ‌نمایی این حادثه، توجیه حمله به فرودگاه صنعا و انکار حق شهروندان برای سفر نیست.»

افرادی که در جریان اطلاعات منطقه‌ای قرار داشتند، گفتند حوثی‌ها در چندین نقطه شروع به ایجاد مواضعی کردند که دریای سرخ و تنگه باب‌المندب را تهدید می‌کرد. آن‌ها با کمک افسران ایرانی مستقر در داخل یمن، موشک‌ها و سامانه‌های راداری را در این مناطق مستقر کردند.

هنگامی که تهاجم حوثی‌ها در اوایل سپتامبر شدت گرفت، این گروه شمار زیادی از نیروهای خود را با پشتیبانی موشک‌ها و پهپادها وارد عملیاتی کرد که از پیش به‌خوبی برنامه‌ریزی شده بود.

نیروهای یمنی همسو با دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی و حامیان سعودی آن‌ها غافلگیر شدند؛ حوثی‌ها به‌سرعت وارد شهر بندری مخا در ساحل دریای سرخ شدند و مناطق اطراف تنگه باب‌المندب را نیز تصرف کردند.

 تاکتیک‌های پیچیده‌تر با کمک ایران

به گفته یکی از افرادی که با نیروهای مخالف حوثی‌ها همکاری می‌کند، تاکتیک‌های این گروه در مقایسه با نبردهای پیشین پیچیده‌تر شده بود. حوثی‌ها حملات پیاده‌نظام را با حملات موشکی و پهپادی ترکیب می‌کردند؛ از جمله پهپادهای دید اول‌شخص که با سیم فیبر نوری هدایت می‌شوند. این شیوه‌ها نشانه‌ای از آموزش‌های ایران بود.

یکی از مقام‌های ائتلاف ضدحوثی نیز گفت افسران ایرانی در خطوط مقدم حضور داشتند و به هدایت حملات پهپادی و موشکی کمک می‌کردند.

پیشروی‌های حوثی‌ها در امتداد دریای سرخ، در کنار تهدید ایران علیه تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، در مجموع دامنه تهدید علیه منافع آمریکا و متحدانش را گسترش داده و هزینه‌های جنگ را افزایش داده است.

مرکز سوفان، اندیشکده امنیتی مستقر در نیویورک، درباره پیشروی‌های حوثی‌ها اعلام کرد: «این تحولات به ایران کمک می‌کند قدرت خود را به فراتر از مرزهایش گسترش دهد.»

حوثی‌ها گروهی به‌شدت مستقل هستند. آن‌ها بخشی از تسلیحات خود را تولید می‌کنند و از اولویت‌های داخلی خود پیروی می‌کنند؛ اولویت‌هایی که تا پیش از تابستان، این گروه را از ورود مستقیم به جنگ میان آمریکا و ایران دور نگه داشته بود.

پژوهشگران دریافته‌اند که حوثی‌ها اکنون قطعات پهپادها و موشک‌های خود را مستقیماً از چین تأمین می‌کنند.

البخیتی، مقام ارشد و سخنگوی حوثی‌ها، گفت ادعاهای مربوط به کمک ایران، پیشرفت‌های خود این گروه در توسعه توانمندی‌های نظامی‌اش را نادیده می‌گیرد و تلاشی بی‌اساس برای توضیح شکست‌های نیروهای مورد حمایت عربستان است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز ماه گذشته به خبرنگاران گفت: «ایران در امور یمن دخالت نمی‌کند.» او حوثی‌ها را «بازیگرانی کاملاً مستقل توصیف کرد که تصمیم‌های خود را بر اساس منافعشان اتخاذ می‌کنند.»

با این حال، حوثی‌ها بخشی از شبکه‌ای از گروه‌های شبه‌نظامی منطقه‌ای تحت حمایت ایران هستند که دانش فنی، تسلیحات، نیروها و اهداف مشترک خود را با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند.

هیئت کارشناسان سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۴ دریافت که حوثی‌ها اتاق‌های عملیات مشترکی در لبنان و عراق ایجاد کرده‌اند تا فعالیت‌های خود را هماهنگ کنند. در جریان شدیدترین نبردهای جنگ با ایران، بنا بر گزارش‌ها، منشأ حداکثر نیمی از حملات علیه عربستان سعودی، خاک عراق بوده است.

ایران این گروه‌های شبه‌نظامی را تقویت کرده تا قدرت خود را در منطقه گسترش دهد و میدان درگیری‌ها را از مرزهایش دور نگه دارد.

افراد آگاه از اطلاعات عربستان سعودی گفتند افسران ایرانی در واحدهای پشتیبانی مستقر شده‌اند که در تمامی جنبه‌های توانمندی نظامی حوثی‌ها، از پهپادها و موشک‌ها گرفته تا تونل‌ها و امور لجستیکی، نقش دارند.

آدام بارون، کارشناس یمن و پژوهشگر مؤسسه سیاست‌گذاری «نیو آمریکا» در واشنگتن، گفت: «حمایتی که حوثی‌ها از ایران و دیگر بازیگران محور مقاومت دریافت کرده‌اند، بدون تردید راه را برای پیشروی‌های سریع آن‌ها طی چند ماه گذشته هموار کرده است.»