بحران تأمین نهاده‌ها؛ از کاهش ماده آلی خاک تا تهدید خوراک دام و طیور

پایگاه خبری ایونا به بررسی پیوند میان خلاء در مزارع و جهش در بازار مصرف بین کمبود کود شیمیایی و نهاده های دامی می‌پردازد؛ بحرانی که از خاک‌های بی‌جان شمال‌غرب آغاز و به جیب خالی مردم در شهرها ختم می‌شود. در حالی که فصل رشد محصولات استراتژیک در استان‌های شمال‌غرب کشور به اوج خود رسیده است، یک بحران خاموش، اما ویرانگر در زیر پوست مزارع این منطقه در جریان است: کمبود شدید کودهای شیمیایی و نهاده های دامی،  موضوعی که امنیت غذایی را فراتر از یک چالش، دچار تنش و  بحران کرده است.

مزارع شمال‌غرب در انتظار معجزه؛ وقتی خاک گرسنه می‌ماند

در گفتگو خبرنگار ایونا، با کشاورزان مناطق، تصویر واحدی از درماندگی ترسیم می‌شود. زمین‌هایی که برای تولید محصولات کلیدی همچون سیب، گندم و محصولات زراعی دیگر نیاز به تغذیه شیمیایی دقیق دارند، اکنون با خاک بی‌جان روبرو هستند.

پیرمرد کشاورزی که بیش از ۳۰ سال در زمین های کشت کشاورزی ورامین  فعالیت می‌کند، با لحنی خسته می‌گوید: ما هم از کمبود آب، و هم  از بی‌سوئی زمین می‌ترسیم. بدون کود، محصول ما یا بسیار ضعیف خواهد بود یا اصلاً به مرحله برداشت نمی‌رسد. این یعنی ضرر مستقیم در تولید و در نهایت، خالی ماندن انبارها. کود شیمیایی مرغوب یکی از اصلی‌ترین ابزارهای تقویت خاک و تغذیه گیاه به شمار می‌رود که می‌تواند روند رشد، باردهی و کیفیت محصول را بهبود بخشد. کیفیت بالاتر می‌تواند به افزایش درآمد و بهبود قدرت رقابت در بازار منجر شود. برخی کودهای نامرغوب به دلیل ناخالصی بالا یا ترکیب غیراستاندارد، مشکلاتی مانند شوری خاک، ضعف جذب عناصر غذایی و اختلال در رشد گیاه را به همراه دارند.

براساس پایگاه خبری ایونا، همزمان با تشدید کمبود کودهای شیمیایی در مزارع شمال‌غرب کشور، کارشناسان نسبت به اختلال در تأمین نهاده‌های دامی نیز هشدار جدی می‌دهند. در حالی که کشاورزان استان‌های آذربایجان شرقی و غربی از بحرانی عمیق در دسترسی به کودهای فسفاته و ازته خبر می‌دهند، فعالان بخش دامپروری اعلام کردند که جنگ‌های فرامرزی و گره‌خوردگی زنجیره‌های جهانی تأمین، امنیت خوراک دام و طیور را نیز نشانه گرفته است. نهاده‌هایی نظیر ذرت علوفه‌ای، سویا، جو و کنجاله‌های پروتئینی، ستون فقرات تغذیه دام و طیور هستند. اختلال در زنجیره تأمین این نهاده‌ها به همان اندازه و حتی فراتر از کمبود کود می‌تواند سفره مردم را خالی کند؛ چراکه فقدان نهاده دامی به معنی کاهش شیر، گوشت قرمز، مرغ و تخم‌مرغ و در نهایت جهش بی‌سابقه قیمت پروتئین حیوانی است.

ضرورت واکنش فوری

خبرنگار ایونا: در حالی که تمرکز رسانه‌ها عمدتاً بر کمبود کود و تهدید تولیدات گیاهی معطوف شده، کارشناسان تغذیه و امنیت غذایی معتقدند اهمیت نهاده‌های دامی نه‌تنها کمتر از کود نیست، بلکه به دلیل نقش مستقیم در تأمین پروتئین روزانه مردم، دارای اولویت فوری‌تری برای مدیریت بحران است. تا زمانی که زنجیره تأمین نهاده‌های دامی و کود های شیمیایی، تحت تأثیر نوسانات جهانی و تنش‌های سیاسی قرار دارد، مزارع با خطر بی‌بار شدن روبرو هستند و سفره‌های مردم با فشار قیمت‌های غیرقابل پیش‌بینی دست‌وپنجه نرم خواهد کرد. مداخله دولت برای تأمین مستقیم و مدیریت زنجیره تأمین، کود و نهاده های دامی، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای جلوگیری از سقوط قیمت‌های تولید و جهش قیمت‌های مصرف است.

 خبرنگار: نعیمی

خبرنگار : شاکر