تب «لاتاری خودرو» در ایران؛ فروش طلا و ارز برای شانس خرید ارزان‌تر

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا به نقل از برترین ها, لاتاری ۳۰٪ الی ۴۵٪ زیر قیمت خودرو باعث شده مردم برای روز پنجشنبه دارایی‌هایی مانند ارز، طلا و صندوق‌های طلا و نقره را به فروش برسانند و منابع مالی خود را برای آخر هفته و این بخت‌آزمایی خودرویی آماده کنند. به‌عنوان نمونه، همین پیش‌فروش خودرو موجب شده است ورود پول به صندوق‌های طلا و نقره در روز جاری متوقف شده و حتی روندی منفی به خود بگیرد. این توییت را پیام الیاس کردی نوشته است.

چند نقل‌قول نیز در واکنش به آن منتشر شده که در ادامه می‌آید:

ام‌جی نوشته است: «غافل از اینکه این تله است. هر دو شرکت خودروسازی هنوز تعهدات دو سال پیش خود را انجام نداده‌اند. چرا اقدام به پیش‌فروش جدید می‌کنند؟ پاسخ روشن است؛ پرداخت حقوق کارکنان. در غیر این صورت، هر فرد آگاهی می‌داند که قطعات کافی برای تولید در اختیار ندارند.»

کاربر دیگری نیز نوشته است: «عملاً به یک سیرک اقتصادی تبدیل شده است. پیش‌تر کمتر وارد این فضا می‌شدم، اما اکنون می‌بینم که به‌سادگی می‌توان از این رانت‌ها، نوسانات ساختگی و فرصت‌های مبتنی بر طلا و ارز در ایران کسب سود کرد.»

در همین حال، شب گذشته با انتشار اخباری مبنی بر افزایش تنش در تنگه هرمز و بروز اختلاف میان ایران و امارات، نرخ دلار حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان کاهش یافت و قیمت طلا نیز با افت قابل توجهی مواجه شد. بسیاری از کاربران به این نکته اشاره کرده‌اند که چرا هر زمان فضای سیاسی و امنیتی متشنج می‌شود و احتمال درگیری یا جنگ افزایش می‌یابد، نرخ دلار و طلا برخلاف انتظار کاهش پیدا می‌کند.

در ادامه، می‌توان این پدیده را از چند زاویه متفاوت و با ارجاع به تجربه‌های عینی‌تر بررسی کرد:

لاتاری خودرو امن‌تر از دپوی طلا و دلار؟

در چنین موقعیت‌هایی، مسئله صرفاً «هیجان» نیست، بلکه جابه‌جایی هدفمند نقدینگی به سمت گزینه‌هایی است که در ذهن عموم، سودی تقریباً تضمین‌شده دارند. تجربه سال‌های اخیر نشان داده هر زمان اختلاف قیمت کارخانه و بازار خودرو به شکل محسوسی افزایش پیدا می‌کند، موجی از فروش دارایی‌های دیگر برای تأمین نقدینگی ثبت‌نام شکل می‌گیرد. برای مثال، در دوره‌های قبلی عرضه خودرو، بارها دیده شده که حتی افرادی که در صندوق‌های طلا یا بازار ارز فعال بوده‌اند، دارایی خود را نقد کرده‌اند تا شانس خود را در قرعه‌کشی امتحان کنند. این رفتار، بیشتر شبیه تبدیل یک دارایی نوسانی به یک «بلیت شانس با بازده بالقوه بالا» است.

در این فضا، افت قیمت دلار و طلا الزاماً به معنای تغییر بنیادهای اقتصادی نیست، بلکه نتیجه فشار فروش کوتاه‌مدت است. به‌عبارت دیگر، همان پولی که تا دیروز در صندوق طلا در گردش بود، امروز به حساب‌های بانکی منتقل می‌شود تا صرف ثبت‌نام خودرو شود. بنابراین، بازارهای مالی به‌طور موقت تضعیف می‌شوند، نه به این دلیل که ارزش ذاتی‌شان کاهش یافته، بلکه به این دلیل که رقیبی جذاب و فوری برای جذب نقدینگی پیدا شده است.

اینجا ایران است، جنگ دلار را ارزان می‌کند!

در بسیاری از اقتصادهای جهان، افزایش تنش سیاسی معمولاً باعث هجوم به دارایی‌های امن می‌شود، اما در ایران گاهی واکنش معکوس است. دلیل این تفاوت را می‌توان در تجربه زیسته فعالان بازار جست‌وجو کرد. در مقاطع مشابه، مانند دوره‌هایی که اخبار مربوط به درگیری‌های منطقه‌ای یا تهدیدهای نظامی منتشر شده، بارها مشاهده شده که خریداران دست نگه می‌دارند. نه به این دلیل که ریسک را نادیده می‌گیرند، بلکه به این دلیل که منتظر روشن‌تر شدن وضعیت می‌مانند.

این «دست نگه داشتن» عملاً باعث کاهش تقاضا در بازار ارز و طلا می‌شود. در چنین شرایطی، حتی فروشنده‌ها هم برای نقد کردن دارایی خود عجله می‌کنند، چون نمی‌دانند چه اتفاقی در پیش است. نتیجه این رفتار دوگانه، افت قیمت‌هاست. به‌بیان ساده‌تر، بازار در حالت تعلیق قرار می‌گیرد: خریدار محتاط می‌شود و فروشنده عجول. این ترکیب، برخلاف انتظار کلاسیک، می‌تواند به کاهش قیمت منجر شود.

مواظب باشید که بازی نخورید دوستان!

نکته قابل توجه، هم‌زمانی این رویدادهاست؛ از یک‌سو انتشار اخبار تنش در منطقه و از سوی دیگر فعال شدن طرح‌های پیش‌فروش خودرو. این هم‌زمانی، حتی اگر تصادفی باشد، در عمل یک نتیجه مشخص دارد: هدایت نقدینگی به مسیری خاص. تجربه نشان داده که در دوره‌هایی که بازار ارز مستعد جهش است، ابزارهایی برای جذب پول سرگردان فعال می‌شوند؛ از عرضه‌های خاص در بورس گرفته تا پیش‌فروش‌های گسترده.

برای نمونه، در مقاطع قبلی نیز دیده شده که با افزایش انتظارات تورمی، ناگهان طرح‌هایی با ظاهر جذاب ارائه می‌شود که نقدینگی را به خود جذب می‌کند. پیش‌فروش خودرو با اختلاف قیمت بالا دقیقاً یکی از همین ابزارهاست. در چنین شرایطی، حتی اگر فردی تحلیل‌گر هم باشد، وسوسه کسب سود چند صد میلیونی از یک ثبت‌نام، می‌تواند او را از بازارهای دیگر خارج کند.

خبرنگار : نقوی