ترامپ: اعدام‌ها متوقف شد، جنگ نه/ بلوف سیاسی یا پیش‌درآمد بحران؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، دونالد ترامپ در کنفرانس خبری کاخ سفید پیش از سفر به داووس، ایران را در مرکز تازه‌ترین سخنان جنجالی خود قرار داد. او گفت: «من نمی‌توانم بگویم در آینده چه اتفاقی می‌افتد، اما به‌نظر می‌رسد ایرانی‌ها این گزینه (اعدام) را از روی میز برداشته‌اند.»
وقتی از او پرسیده شد آیا گزینه نظامی هم کنار گذاشته شده، پاسخ کوتاه و صریح بود: «خیر.»

ترامپ در ادامه مدعی شد که ایران هفته گذشته قصد داشته ۸۳۷ نفر را اعدام کند، اما پس از هشدار واشنگتن از این اقدام منصرف شده است. ادعایی که در حالی مطرح می‌شود که هنوز هیچ دادگاهی برای متهمان ناآرامی‌های اخیر برگزار نشده و اساساً چنین روندی، به گفته حقوقدانان، نیازمند زمان، تشریفات قضایی و صدور احکام رسمی است.

تهدید به «محو کردن» ایران در صورت ترور

ترامپ در مصاحبه روز سه‌شنبه خود با شبکه «نیوزنیشن» نیز لحن تهدیدآمیزتری به کار برد. او درباره تهدیدات ادعایی ترور علیه خود توسط ایران گفت که اگر هرگونه اقدامی علیه جان او صورت گیرد، مجوز «پاسخ کامل» را صادر کرده است.
او مدعی شد: «دستورات بسیار محکمی دارم. اگر اتفاقی بیفتد، آنها را از روی این کره خاکی محو خواهیم کرد.»

این نخستین بار نیست که ترامپ چنین تهدیدهایی را علیه ایران مطرح می‌کند. او همچنین جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، را به‌خاطر آنچه «عدم واکنش قاطع» به تهدیدات ایران خواند، به‌شدت مورد انتقاد قرار داد.

هم‌زمان با این موضع‌گیری‌ها، برخی رسانه‌های آمریکایی از جمله سی‌ان‌ان گزارش دادند که ترامپ در روزهای گذشته گزینه اقدام نظامی علیه ایران را بررسی کرده، اما به دلیل نگرانی از واکنش تهران، فشار متحدان منطقه‌ای و توصیه مشاوران امنیتی، از صدور فرمان نهایی عقب‌نشینی کرده است.

با این حال، ترامپ تلاش کرده این عقب‌نشینی را نه نتیجه ملاحظات نظامی یا سیاسی، بلکه محصول «تغییر رفتار ایران» جلوه دهد؛ روایتی که بر ادعای توقف اعدام‌ها بنا شده و هنوز هیچ شاهد مستقلی برای آن ارائه نشده است.

در داخل ایران، این روایت با تردید جدی مواجه شده است. رسول سنایی‌راد، معاون سیاسی پیشین سپاه پاسداران، در یادداشتی در روزنامه جوان نوشته است که نسبت دادن عقب‌نشینی آمریکا به صرف‌نظر ایران از اعدام صدها نفر، بیش از آنکه تحلیل سیاسی باشد، دلیل‌تراشی برای توجیه یک عقب‌نشینی پرهزینه است.
او تأکید کرده که ساده‌سازی مسائل پیچیده، بخشی از الگوی رفتاری ترامپ است و چنین ادعایی را «هیچ صاحب تجربه و فهم سیاسی» نمی‌پذیرد.

فراتر از فضای رسانه‌ای ایران، تحلیلگران خارجی نیز با دیده تردید به سخنان ترامپ نگاه کرده‌اند. نیویورک‌تایمز و واشنگتن‌پست در تحلیل‌هایی جداگانه نوشته‌اند که ترامپ در مواجهه با ایران، همواره از ترکیب تهدید لفظی و عقب‌نشینی عملی استفاده کرده است؛ الگویی که پیش‌تر در پرونده کره شمالی، چین و حتی ونزوئلا نیز دیده شده است.

به باور این رسانه‌ها، تهدید نظامی بیشتر کارکرد بازدارندگی روانی و مصرف داخلی دارد و نه الزاماً مقدمه یک اقدام قریب‌الوقوع.

تحلیلگران اروپایی نیز در گفت‌وگو با پولیتیکو تأکید کرده‌اند که هزینه‌های یک درگیری مستقیم با ایران، به‌ویژه پس از تحولات اخیر منطقه، به‌مراتب بالاتر از آن است که واشنگتن به‌راحتی وارد چنین مسیری شود.

به گفته آنها، ترامپ تلاش می‌کند بدون ورود به جنگ، تصویر یک رئیس‌جمهور قاطع و غیرقابل پیش‌بینی را حفظ کند؛ تصویری که هم برای متحدان و هم برای رقبا پیام داشته باشد.

در همین چارچوب، طرح هم‌زمان موضوعاتی مانند ونزوئلا، سومالی و حتی تغییر نام خلیج مکزیک در همان کنفرانس خبری، باعث شده برخی ناظران، سخنان ترامپ درباره ایران را نه در قالب یک سیاست منسجم، بلکه بخشی از سبک گفتاری پراکنده و تحریک‌آمیز او ارزیابی کنند؛ سبکی که عمداً مرز میان تهدید واقعی و جنگ روانی را مبهم نگه می‌دارد.

خبرنگار : عاروان