فرانسه و ایتالیا ملتهب شدند، اعتراضات به مکزیک هم رسید!

در همین حال، تحولات مکزیک نیز از اعتراض‌های صنفی و اجتماعی درباره دستمزدها و کمبود امکانات درمانی حکایت دارد.

اعتراضات فرانسه و ایتالیا؛ وقتی هزینه زندگی به مسئله‌ای سیاسی تبدیل می‌شود

فرانسه؛ پیوند اعتراضات دانش‌آموزی با نارضایتی اقتصادی

در فرانسه، اعتراضاتی که از اواسط سپتامبر با مطالبات دانش‌آموزان درباره کمبود معلم، فرسودگی مدارس و نابرابری آموزشی آغاز شد، به‌تدریج به حرکت گسترده‌تری علیه گرانی و کاهش قدرت خرید تبدیل شد. فعالان جنبش جلیقه‌زردها و اتحادیه‌های کارگری نیز به این اعتراضات پیوستند.

بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، اعتراضات ۱۷ اکتبر در شهرهای مختلف فرانسه با آتش‌سوزی، تخریب اموال عمومی و درگیری با پلیس همراه شد. درباره شمار شرکت‌کنندگان و بازداشت‌شدگان نیز ارقام متفاوتی منتشر شده است؛ بنابراین، آمار نهایی را باید به اعلام رسمی مقام‌های فرانسوی و برگزارکنندگان نسبت داد.

اهمیت این اعتراضات در آن است که مطالبات گروه‌های مختلف اجتماعی در یک نقطه به هم رسیده‌اند: دانش‌آموزان از کیفیت آموزش ناراضی‌اند، کارگران افزایش دستمزد می‌خواهند و بازنشستگان نگران قدرت خرید خود هستند. این هم‌گرایی، دولت امانوئل مکرون را در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۷ با فشار سیاسی بیشتری مواجه می‌کند.

ایتالیا؛ درگیری در میلان و بولونیا بر سر هزینه‌های زندگی

ایتالیا نیز روز شنبه ۲۵ مهر شاهد تجمع‌هایی علیه گرانی و سیاست‌های دولت جورجیا ملونی بود. در میلان، بخشی از معترضان پس از تجمع در میدان کلیسای جامع شهر با پلیس درگیر شدند. پلیس برای متفرق کردن گروه‌هایی از معترضان از گاز اشک‌آور استفاده کرد و در بولونیا نیز نیروهای امنیتی برای پراکنده‌کردن جمعیت از ماشین آب‌پاش بهره گرفتند.

خبرگزاری رویترز گزارش داد که در بولونیا هفت نفر بازداشت شدند. در میلان نیز تعدادی بازداشت و چند نفر زخمی شدند؛ با این حال، گزارش اولیه رویترز رقم قطعی و جامعی برای بازداشت‌شدگان میلان ارائه نکرد.

این اعتراضات در شرایطی رخ داد که بخشی از جامعه ایتالیا با فشار هزینه‌های زندگی و نگرانی درباره آینده اقتصادی روبه‌روست. در چنین وضعیتی، افزایش قیمت‌ها فقط یک شاخص اقتصادی نیست؛ بلکه می‌تواند به معیاری برای ارزیابی عملکرد دولت در تأمین رفاه عمومی تبدیل شود.

کدام کشورها در روزهای اخیر به اعتراضات پیوستند؟

بررسی گزارش‌های منتشرشده تا ۲۶ مهر ۱۴۰۵، علاوه بر فرانسه و ایتالیا، از تجمع‌ها و ناآرامی‌هایی در چند کشور دیگر حکایت دارد. شدت اعتراضات، مطالبات و میزان ارتباط آن‌ها با موج اخیر اروپا متفاوت است.

بلژیک؛ اعتراض دانشجویان و فشار هزینه‌های زندگی

در بروکسل، اعتراضات دانشجویی درباره هزینه‌های ثبت‌نام دانشگاهی با نارضایتی‌های اقتصادی همراه شد. پلیس در جریان برخی تجمع‌ها از گاز اشک‌آور و ماشین آب‌پاش استفاده کرد. در شهر لیژ نیز برخوردهایی میان پلیس و معترضان گزارش شد.

پرتغال؛ بحران مسکن، اجاره و دستمزد

در لیسبون، هزاران نفر در اعتراض به هزینه‌های زندگی، پایین‌بودن دستمزدها و دشواری دسترسی به مسکن تجمع کردند. افزایش اجاره‌بها و قیمت خانه، به‌ویژه در شهرهای بزرگ، از محورهای اصلی نارضایتی‌ها بود.

موریس؛ اعتراض به کمبود آب و افزایش قیمت‌ها

در موریس، اعتراضات بر سر کمبود آب و هزینه‌های زندگی با تیراندازی یک مأمور پلیس به زنی ۲۷ ساله تشدید شد. دولت پس از چند روز ناآرامی، مقررات منع رفت‌وآمد شبانه و تدابیر امنیتی بیشتری برقرار کرد. آسوشیتدپرس از بازداشت ده‌ها نفر خبر داده است. این ناآرامی‌ها هم‌زمان با اعتراضات اروپا رخ داده، اما منشأ و روند مستقلی دارد.

مکزیک؛ اعتراض کارکنان درمانی به حقوق و کمبود تجهیزات

روز ۱۳ اکتبر، کارکنان درمانی، پرستاران، کارکنان اداری و بازنشستگان مؤسسه تأمین اجتماعی مکزیک در حدود ۳۷ شهر از ۲۵ ایالت این کشور تجمع، اعتصاب یا راه‌بندان برگزار کردند. روزنامه مکزیکی «لا خورنادا» گزارش داد که معترضان به افزایش ۲٫۹ درصدی دستمزد، کمبود دارو و تجهیزات مراکز درمانی و عملکرد رهبر صنفی خود اعتراض داشتند.

این اعتراضات در حال حاضر محور اصلی آن مطالبات صنفی کارکنان درمانی است.

آیا موج تازه اعتراضات از ضعف الگوی اقتصادی غرب حکایت دارد؟

از منظر تحلیلی مبتنی بر عدالت اجتماعی، حمایت از حقوق کارگران، تأمین خدمات عمومی و مقابله با نابرابری، این تحولات نشان می‌دهد که رشد اقتصادی یا ثبات ظاهری بازارها لزوماً به معنای رضایت اجتماعی نیست. وقتی خانوارها برای تأمین مسکن، انرژی، خوراک و خدمات درمانی با فشار روبه‌رو می‌شوند، عملکرد اقتصادی دولت‌ها مستقیماً به مسئله‌ای سیاسی تبدیل می‌شود.

در فرانسه، پیوند مطالبات آموزشی با قدرت خرید و دستمزد، نشان می‌دهد که نارضایتی از خدمات عمومی می‌تواند از یک اعتراض صنفی فراتر برود. در پرتغال، مسکن و اجاره‌بها در مرکز اعتراضات قرار دارد؛ در ایتالیا، معترضان هزینه‌های زندگی و سیاست‌های دولت را هدف گرفته‌اند و در مکزیک، کمبود امکانات درمانی و مطالبات مزدی به اعتراض خیابانی انجامیده است. 

در مجموع، اعتراضات ۲۵ مهر در فرانسه و ایتالیا، همراه با تجمع‌های بلژیک و پرتغال، نشان داد که هزینه‌های زندگی و کیفیت خدمات عمومی به محور مشترک بخشی از نارضایتی‌های اجتماعی اروپا تبدیل شده‌اند. در خارج از اروپا نیز موریس با ناآرامی بر سر کمبود آب و گرانی و مکزیک با اعتراض کارکنان درمانی روبه‌رو بوده است.