قیمت پر از تضاد برنج؛ تا شکاف طبقاتی درجامعه ایرانی

در اولین رصدخبرنگار ایونا از انبار نفت در مغازه های مواد غذایی، شاهد تضاد آشکاری ازقیمت برنج بود. از یک سو، برنج های وارداتی با قیمت‌هایی متفاوت در کیسه های نخی می‌درخشند و از سوی دیگر، کیسه‌های برنج ایرانی با قیمت‌های نجومی که هر روز در حال تغییر است، تنها به چشم خریداران با احتیاط و دست به جیب می‌افتد.

آقای سال خورده ای، که سال‌ها در این بازار خرده‌فروشی و عمده فروشی می‌کند، با چهره‌ای خسته می‌گوید: زنجیره تأمین برنج دچار آشفتگی زیادی می باشد. دیگر نمی‌دانم چه بگویم. هفته های پیش مشتری می‌آمد و کیسه ۵ کیلویی می‌خرید، امروز می‌آید و فقط قیمت نیم کیلو برنج را می‌پرسد. مردم دیگر بر اساس نیازشان خرید نمی‌کنند، بلکه بر اساس بودجه‌شان خرید می کنند.

به مغازه ای رفتیم که پدر و پسری که بیشترین بخش مغازه خودشان  را به محصولات وارداتی برنج تعلق داده بودند درباره قیمت های نا متعارف، بازار سیاه و تورم پنهان برنج، این چنین گفتند؛ واسطه‌ها و دلالان با سو استفاده از جنگ و کالابرگ ها، قیمت‌ها را در بازار آزاد بالا می‌برند. در کالاهای اساسی جایی که قیمت‌ها بسیار بالاتر است اما تقاضا از آن هم بسیار کمتر شده است.این بازار سیاه نه تنها صدای مصرف کننده بلکه صدای فروشنده ها به دلیل کسادی بازار را نیز در آورده است.

 در میان خریداران، صدای گلایه و انتقاد  به گوش می‌رسد. خانم خانه‌داری در مغازه که متوجه صحبت ما با فروشنده مغازه بود نیم نگاهی به قیمت های برنج انداخت، و با لحنی تلخ گفت: قبلاً برنج انتخاب بود؛ یا ایرانی می‌خریدیم یا وارداتی. اما الان انتخاب ما فقط این است که آیا می‌توانیم اصلاً برنج بخریم یا نه؟ مجبوریم به جای برنج باکیفیت، سراغ گزینه‌های ارزان‌تر و بی‌کیفیت‌تر برویم تا فقط شکم بچه‌ها سیر شود.

شکاف طبقاتی در سفره‌خانوارهای ایرانی

بازار نفت و مولوی نشان می‌دهد که گرانی برنج، تنها یک نوسان ساده قیمت در میان مردم نیست؛ قیمت های متضاد برنج ایرانی و وارداتی، تبدیل به یک تغییر رفتار مصرف‌کننده در جامعه ایرانی شده است. تامین کننده ها و  واسطه گران نه‌ تنها حمایتی از مردم را ایفا نمی‌کنند، بلکه با سوءاستفاده‌ی آشکار از وضعیت بحرانی، با بالابردن قیمت ها، امنیت و سفره غذایی جامعه را به مخاطره می اندازند.

آنچه در بازار مولوی و انبار نفت، بیشتر از همه به چشم می‌آید، شکاف طبقاتی در سفره‌ها است. در حالی که قیمت‌های برنج در هیئت مدیره‌های شرکت‌های بزرگ، بخشی از محاسبات سودآوری است، در کف بازار، این قیمت‌ها به معنای حذف یک رکن اصلی از رژیم غذایی خانواده‌های ساده است.

ماهانه بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن برنج وارد کشور می شود

این همه گرانی و شکاف طبقاتی در قلب بازار وجود دارد. اما به گفته مسئولان، کمبودی در تولید یا واردات وجود ندارد. محمدرضا طلایی، سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی گفت: حدود ۷۵ روز از جنگ تحمیلی اخیر گذشته، بیش از ۴ میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور موجود است که نشان‌دهنده مدیریت مناسب در حوزه تأمین کالا و استفاده از ظرفیت‌های تجاری کشور است. وی با اشاره به اقدامات نظارتی در بازار، گفت: سال گذشته بیش از ۲۰۵ هزار بازرسی در حوزه خرده‌فروشی‌ها انجام شد و در سه هفته اخیر نیز با دستور وزیر جهاد کشاورزی، با افزایش ۴ برابری میزان بازرسی‌ها، ۶ هزار بازرسی در حوزه خرده‌فروشی‌ها انجام شده است.

برخی مسئولین از عوامل مختلف از جمله هزینه‌های بالای تولید داخلی، نوسانات ارزی در واردات و واسطه‌گری‌های بی‌وقفه، می گویند که باعث شده تا قیمت نهایی به شکلی غیرمنطقی بالا برود. اما به گفته برخی از آنها، کمبودی در تولید یا واردات وجود ندارد. شعله‌ور شدن آتش قیمت‌ها در بازار و خالی شدن سفره ی مردم واقعیت دیگری را می گوید.

عدم نظارت و عدم شفاف‌سازی واقعی بر قلب بازار کالاهای اساسی، چگونه می تواند پاسخ اعتماد مردم همیشه جان فدا را بدهد.

خبرنگار: نعیمی