لقب سیاره به «پلوتون» برمیگردد؟

به گزارش خبرنگار فناوری ایونا به نقل از ایسنا، در سال ۲۰۰۶، اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی (IAU) جایگاه سیاره‌ای پلوتون را از آن گرفت و این جهان یخی را به‌عنوان یک «سیاره کوتوله» طبقه‌بندی کرد. این تصمیم بحث‌برانگیز بود و البته اینکه دانش‌آموزان سراسر جهان مجبور شدند یک عبارت جدید برای ساکنان اصلی منظومه شمسی یاد بگیرند، تنها مشکل آن نبود.

به نقل از اسپیس، اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی یک سیاره را بر اساس سه معیار تازه تعریف‌ شده مشخص می‌کند: سیاره باید به دور خورشید بچرخد، به ‌اندازه‌ای جرم داشته باشد که شکل کروی پیدا کند و مدار خود را از خرده‌سنگ‌ها و اجرام پاکسازی کرده باشد. به گفته‌ این اتحادیه، پلوتون در معیار سوم ناکام مانده، زیرا در کمربند دوردست کویپر با بسیاری از سیاره‌های کوتوله دیگر فضای مداری مشترک دارد. اما طرفداران سیاره بودن پلوتون اشاره می‌کنند که زمین نیز فضای مداری خود را با تعداد زیادی سیارک به اشتراک می‌گذارد، همان‌طور که مشتری نیز چنین است. پس چرا فقط پلوتون کنار گذاشته شد؟

اکنون می‌دانیم که آیزاکمن نیز از مدافعان پلوتون است؛ او یک فضانورد خصوصی میلیاردر و کارآفرین فناوری است که در دسامبر گذشته رئیس ناسا شد.

آیزاکمن به تازگی درباره درخواست بودجه ناسا برای سال ۲۰۲۷ که از سوی کاخ سفید ارائه شده، در برابر کمیته تخصیص بودجه سنای ایالات متحده شهادت داد. در پایان جلسه، سناتور جمهوری‌خواه جری موران از مدیر ناسا درباره نظرش در مورد پلوتون پرسید و اشاره کرد که کلاید تومبا، کاشف پلوتون، اهل ایالت کانزاس، زادگاه موران، بوده است. آیزاکمن پاسخ داد: سناتور، من کاملا در جبهه‌ «پلوتون را دوباره سیاره کنید» هستم.

او افزود: باید بگویم، ما در حال حاضر روی چند مقاله کار می‌کنیم تا موضعی را که فکر می‌کنیم می‌خواهیم در جامعه علمی مطرح کنیم، تقویت کنیم؛ تا این بحث دوباره بررسی شود و اطمینان حاصل شود که کلاید تومبا اعتباری را که زمانی دریافت کرد و شایسته است دوباره دریافت کند، به دست آورد.

همان‌طور که این سخنان نشان می‌دهد، تمام کاری که ناسا یا هر طرفدار پلوتون می‌تواند انجام دهد، پیش بردن این بحث است. تصمیم نهایی درباره وضعیت پلوتون در اختیار اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی است؛ یک انجمن جهانی از اخترشناسان حرفه‌ای که اجرام آسمانی را تعریف می‌کند و نام‌های رسمی برای آن‌ها و ویژگی‌های سطحی‌شان تعیین می‌کند.

یک پیشرفت مهم در ماه ژوئیه سال ۲۰۱۵ رخ داد؛ زمانی که فضاپیمای نیوهورایزنز ناسا برای نخستین بار تصاویر نزدیک از پلوتون را ارسال کرد. این تصاویر دنیایی شگفت‌انگیز و متنوع را نشان دادند، با کوه‌های سر به فلک کشیده، یخچال‌های عظیم از یخ نیتروژن و دیگر ویژگی‌های خیره‌کننده، از جمله ساختاری به شکل قلب که دانشمندان مأموریت آن را «ناحیه تومبا» نام‌گذاری کردند.

پرواز تاریخی نیوهورایزنز از کنار پلوتون برای بازگرداندن جایگاه سیاره‌ای آن کافی نبود. آیا اکنون که رئیس ناسا این‌قدر آشکار از این دنیای دوردست حمایت می‌کند، اوضاع متفاوت خواهد بود؟ باید منتظر ماند و دید.

خبرنگار : شاکر