ماجرای گم شدن رابرت لوینسون مأمور بازنشسته FBI

پنج سال پیش یک دادگاه در آمریکا ایران را به پرداخت ۱.۴۵ میلیارد دلار غرامت به خانواده مامور گمشده اف‌بی‌آی در ایران محکوم کرد. خانواده این مامور، مدعی شده‌اند وی پس از سفر به جزیره کیش در سال ۲۰۰۷ میلادی از سوی  ایران دزدیده شده است. این حکم در حالی علیه ایران اعلام شده که مقامات آمریکایی این ماه به این نتیجه رسیدند که «رابرت لوینسون» در بازداشت حکومت ایران جانش را از دست داده است.

اداره تحقیقات فدرال ایالات متحده (اف‌بی‌آی) روز سه‌شنبه ۲۴ تیرماه، تصاویر سه افسر اطلاعاتی جمهوری اسلامی را منتشر کرد که به گفته این نهاد، در ربودن رابرت لوینسون، مأمور پیشین اف‌بی‌آی، نقش مستقیم داشته‌اند. این سه نفر، رضا امیری مقدم، تقی دانشور و غلامحسین محمدنیا، از مقام‌های ارشد وزارت اطلاعات ایران معرفی شده‌اند که علاوه بر مشارکت در عملیات ربایش، در پنهان‌کاری‌های پس از آن نیز دست داشته‌اند.

به گزارش اف‌بی‌آی، امیری مقدم که هم‌اکنون سفیر ایران در پاکستان است، پیش‌تر مسئول واحد عملیات وزارت اطلاعات در تهران بوده است. تقی دانشور نیز مقام ارشد ضدجاسوسی این وزارت‌خانه معرفی شده که در زمان ناپدید شدن لوینسون، بر فعالیت‌های مأمور محمد بصیری نظارت داشته است؛ فردی که پیش‌تر در همین پرونده تحریم شده بود. غلامحسین محمدنیا، دیگر فرد تحت تعقیب، سابقه سفارت در آلبانی را دارد و به دلیل تهدید امنیت ملی، از این کشور اخراج شده است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، محمدنیا تلاش داشته تا با نسبت دادن مسئولیت ناپدید شدن لوینسون به گروه‌های تروریستی مستقر در پاکستان، نقش جمهوری اسلامی را کتمان کند.

اف‌بی‌آی تأکید کرده که این اقدامات بخشی از تحقیقات گسترده‌ای است که با هدف افشای حقیقت و پاسخ‌گویی عاملان این رویداد ادامه دارد. با آنکه باور عمومی بر این است که لوینسون در مأموریتی غیررسمی از سوی سیا وارد ایران شده و در نهایت در اسارت جان باخته، اما جزئیات این پرونده همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است. این تازه‌ترین افشاگری در شرایطی انجام می‌شود که بیش از ۱۵ سال از ناپدید شدن لوینسون در جزیره کیش می‌گذرد؛ پرونده‌ای که هنوز برای اف‌بی‌آی بسته نشده است.

ماجرای پرداخت غرامت ۱.۳۵ میلیارد دلاری ایران  بابت رابرت لوینسون

نشریه تایم درباره پرونده گم شدن رابرت لوینسون مامور اف بی آی در یادداشتی نوشته «دادگاهی در واشنگتن ایران را به پرداخت ۱.۳۵ میلیارد دلار غرامت تنبیهی و ۱۰۷ میلیون دلار غرامت جبرانی به خانواده لوینسون محکوم کرده است.»

قاضی تیموتی کلی درباره این حکم مدعی شده «ایران مامور سابق اف.بی.آی و دی‌.ای.ای (اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا) را ربوده و بدون اینکه هیچ هشداری داده باشند و برای مدت بیش از ۱۳ سال زندانی کردند.»

او مدعی شده «همسر و فرزندان لوینسون این همه سال در شرایطی که حتی نمی‌دانستند سرنوشت او چه شده سعی کردند یادش را زنده نگه دارند. این‌ها اقداماتی است که باید قویا محکوم شود.

آسوشیتدپرس در گزارشی نوشته سعی کرده در این رابطه با دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل ارتباط برقرارکند که ظاهرا موفق نشده است. یکی از اعضای خانواده لوینسون در بیانیه‌ای بعد از صدور حکم آن را اولین قدم در راستای اجرای عدالت خوانده و مدعی شده «تا الان ایران تبعات هیچ یک از اقداماتش را متوجه نشده است. تصمیم قاضی، رابرت را به خانه بر نمی‌گرداند، اما ما امیدواریم که به عنوان هشداری برای ادامه گروگان‌گیری‌های ایران عمل کند.»

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، قاضی تیموتی کلی در حکم ۲۵ صفحه‌ای مدعی شده ایران «بدون هیچ تردیدی» مسئول «گروگان گیری» لوینسون است. یکی از ادله اثبات این اتهام در دادگاه، مقاله‌ای در وب‌سایت انگلیسی زبان «پرس‌تی‌وی» بوده که در آن خبر داده شده بود لوینسون گم نشده بلکه مدتی در اختیار ماموران امنیتی جمهوری اسلامی بوده است. خبر پرس تی وی در آپریل ۲۰۰۷ میلادی منتشر شده بود.

ماجرای گم شدن رابرت لوینسون

بیش از یک دهه پیش، رابرت لوینسون مامور اف بی آی آمریکا که آخرین بار در هتل مریم کیش دیده شده بود ناپدید شد. لوینسون در این سال‌ها عناوین مختلفی از جمله «محقق قاچاق سیگار» تا «جاسوسی» را از آن خود کرده است.

در سال ۱۳۹۱ خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام کرد رابرت لوینسون که در جزیره کیش ناپدید شده بود، برای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) جاسوسی می‌کرده است. در اسفند همان سال، اعلام شد که یک فایل ویدیویی و تصاویری از رابرت لوینسون برای خانواده‌اش فرستاده شده که او را با مو و ریشی بلند در لباس نارنجی رنگ شبیه زندانیان گوانتانامو نشان می‌داد. مقام‌های آمریکایی که از آن‌ها نام برده نشد سازمان‌های اطلاعاتی ایران را مسئول تهیه و ارسال آن تصاویر دانستند.

در جریان مذاکرات هسته‌ای، جان کری از تعهد ایران به پیدا کردن رابرت لوینسون خبر داده بود. اما بهرام قاسمی سخنگوی وقت وزارت خارجه، نسبت به سرنوشت لوینسون ابراز بی‌اطلاعی کرده بود. او در یک کنفرانس خبری در تهران به خبرنگاران گفته بود: «جمهوری اسلامی ایران در گذشته بار‌ها اعلام کرده که این فرد در یک مقطعی به ایران سفر کرده و سپس از ایران خارج شده و پس از ترک خاک ایران نیز دیگر هیچگونه اطلاعی از سرنوشت وی ندارد.»

به گزارش رسانه‌های آمریکایی، این ویدئوی کوتاه از طریق پاکستان برای خانواده لوینسون ارسال شده و مقام‌های ایرانی نیز به همتایان آمریکائی خود گفته بودند، لوینسون در بلوچستان پاکستان فوت کرده و آدرس محل دفن او را هم داده بودند. اما ماموران پاکستانی نه قبری در آن محل یافتند و نه جسدی.

سال ۲۰۱۹ واشنگتن پست در یادداشتی به قلم جیسون رضاییان (خبرنگار ایرانی-آمریکایی واشنگتن پست که در ایران به جرم جاسوسی بازداشت و در جریان مذاکرات برجام در یک فقره مبادله زندانی، به آمریکا تحویل داده شد) مدعی شده بود که اخباری دال بر زنده بودن لوینسون از مقامات ایرانی شنیده شده است.

شکایت خانواده رابرت لوینسون از ایران

به گزارش رویداد‌۲۴ بر اساس گزارش واشنگتن پست، خانواده لوینسون در سال ۲۰۱۶ میلادی شکایتی را علیه ایران در کارگروهی در سازمان ملل تنظیم کردند. در آن زمان به آن‌ها گفته شده بود که نباید انتظار داشته باشند ایران پاسخی به شکایت آن‌ها بدهد چرا که معمولا ایران چنین پرونده‌هایی را نادیده می‌گیرد. اما به گفته رسانه‌های غربی ماه گذشته ایران اطلاعاتی را درباره لوینسون به خانواده‌اش داده است.

جیسیون رضاییان در این گزارش گفته بود: سازمان ملل در ایمیلی به خانواده لوینسون گفته بر اساس اطلاعاتی که وزارت دادگستری ایران به آن‌ها داده، پرونده رابرت الن لوینسون در حال بررسی در بازپرسی عمومی و دادگاه انقلاب تهران است. رسانه‌های غربی گفته‌اند این خبر بسیار مهم است و نشان می‌دهد در این یک دهه که خبری از لوینسون نبوده، او در بازداشت ایران بوده است.

خانواده لوینسون چند ماه بعد از مفقود شدن او، در دسامبر سال ۲۰۰۷ به تهران سفر کردند و در سفارت سوئیس در تهران در یک کنفرانس خبری شرکت کردند.

در آن زمان رسانه‌های آمریکایی در گزارش‌هایی از نگرانی وزارت خارجه آمریکا نسبت به این سفر خبر داده بودند. به گزارش این رسانه‌ها وزارت خارجه به خانواده لوینسون هشدار داده بود و گفته بود خطر این سفر را باید خودشان تضمین کنند. ایران در سپتامبر ۲۰۰۷ به خانواده لوینسون اجازه داد از کشور بازدید کنند.

کریستین و دن فرزندان رابرت لوینسون در دسامبر ۲۰۰۷ به تهران رفتند و سعی کردند از نحوه ناپدید شدن پدرشان سر دربیاورند. آن‌ها با مقامات ایران دیدار کرده و به هتل مریم که محل اقامت رابرت در کیش بوده نیز سر زدند. مقامات فرودگاه قبول کردند که مانیفست پرواز را که نشانگر همه پرواز‌های خروجی از کیش در زمان اقامت رابرت در کیش بوده به آن‌ها نشان دهد، اما اسم رابرت در هیچ یک از فهرست‌های پروازی نبود. آن‌ها امضای پدرشان را در لیست مسافرانی که قصد چک اوت (خروج) از هتل را در تاریخ ۹ مارس داشتند دیدند.