مجید شاکری "مدعی طرحی که پهلوی هم نتوانست اجرا کند" کیست؟

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا، در میان ترکیب هیأت ۸۶ نفره ایران که راهی اسلام‌آباد شده‌اند، نام «مجید شاکری» بیش از دیگران جلب توجه می‌کند؛ چهره‌ای که طی سال‌های اخیر در مرز میان اقتصاد، سیاست و رسانه به‌تدریج به بازیگری اثرگذار تبدیل شده است.

شاکری، متولد ۱۳۶۴ و دارای دکترای مدیریت مالی از دانشگاه تهران، خود را کارشناس حوزه بانکداری و اقتصاد بین‌الملل معرفی می‌کند. او سابقه مشاوره اقتصادی، از جمله همکاری با بانک مرکزی، را در کارنامه دارد. با این حال، آنچه بیش از سوابق رسمی، جایگاه او را تثبیت کرده، حضور پررنگ در رسانه‌ها و نزدیکی به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی است.

از دانشگاه تا کانون قدرت

در سال‌های اخیر، شاکری با عنوان «پژوهشگر مالی حکمرانی» در محافل فکری و رسانه‌ای شناخته شده و یادداشت‌های او از سال ۱۳۹۶ در وب‌سایت رسمی دفتر رهبری منتشر شده است؛ موضوعی که از پیوند او با ساختارهای رسمی قدرت حکایت دارد.

با این حال، او بیش از آنکه یک چهره دانشگاهی کلاسیک باشد، به‌عنوان تحلیلگر رسانه‌ای شناخته می‌شود که دیدگاه‌هایش را در قالب مناظره‌ها و گفت‌وگوهای عمومی مطرح می‌کند؛ دیدگاه‌هایی که بعضاً با واکنش‌های تند و موافق و مخالف همراه شده است.

«غروب هسته‌ای و طلوع نفتی»/ طرحی برای پس از بحران

آنچه اخیراً نام شاکری را در کانون توجه قرار داده، ارائه طرحی با عنوان «غروب هسته‌ای و طلوع نفتی ایران» است؛ ایده‌ای که او آن را مناسب «مذاکره پس از جنگ» توصیف می‌کند.

این طرح نخستین بار در مناظره‌ای با علی واعظ مطرح شد؛ جایی که شاکری از یک «بسته ۳۶۰ میلیارد دلاری» برای توافق با آمریکا سخن گفت. به گفته او، این بسته به گونه‌ای طراحی شده که حتی از منظر منافع ایالات متحده نیز جذاب و قابل دفاع باشد.

او معتقد است که کاهش قیمت انرژی و مهار نرخ بهره، از اولویت‌های اصلی آمریکا به‌ویژه در دوره دونالد ترامپ است و ایران می‌تواند در این معادله نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند.

پایان برنامه هسته‌ای یا بازتعریف آن؟

در قلب این طرح، پیشنهاد کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای ایران در ازای توسعه گسترده صنعت نفت و گاز قرار دارد؛ پیشنهادی که البته شاکری تأکید می‌کند به معنای «پایان کامل» برنامه هسته‌ای نیست.

او از مدلی سخن می‌گوید که در آن، نیروگاه‌های کوچک هسته‌ای (SMR) با مشارکت و نظارت طرف آمریکایی در ایران ایجاد می‌شوند و مصرف سوخت هسته‌ای نیز در چارچوبی کنترل‌شده تعریف خواهد شد. به گفته او، این مدل نوعی «رژیم فراتر از بازرسی» ایجاد می‌کند که کنترل مصرف نهایی را در اختیار طرف مقابل قرار می‌دهد.

نفت در ازای توافق؛ سناریوی افزایش تولید

در مقابل، شاکری انتظار دارد آمریکا در یک فرآیند مرحله‌ای شش‌ماهه تا پنج‌ساله زمینه افزایش تولید نفت ایران را فراهم کند؛ از ۵۰۰ هزار بشکه تا دو میلیون بشکه در روز.

او توضیح می‌دهد که نفت مازاد می‌تواند از پیش به طرف آمریکایی فروخته شده و منابع آن در پروژه‌های مشترک هزینه شود. به اعتقاد او، این افزایش عرضه نقش مهمی در کاهش قیمت جهانی نفت ایفا خواهد کرد.

یکی از بخش‌های کلیدی این طرح، تعریف یک نظم اقتصادی-امنیتی جدید است که ایران بتواند به‌طور هم‌زمان با چین، روسیه و آمریکا تعامل کند.

شاکری در همین راستا، بر حفظ مسیر مستقل صادرات نفت به چین تأکید دارد و معتقد است این صادرات باید خارج از چارچوب‌های آمریکایی ادامه یابد. به گفته او، هدف این است که ایران بتواند به دو بلوک سیاسی متفاوت به‌طور هم‌زمان نفت بفروشد.

این اقتصاددان، مناقشات داخلی بر سر مفاهیمی مانند «لغو تحریم» یا «تعلیق تحریم» را بی‌اهمیت دانسته و معتقد است ایران باید به‌جای تمرکز بر واژه‌ها، یک «طرح ایجابی» و عملیاتی ارائه کند.

او تأکید می‌کند: طرح باید به‌گونه‌ای باشد که رد آن برای طرف مقابل پرهزینه باشد و در صورت عدم پذیرش، اساساً توافقی شکل نگیرد.

ادعایی جنجالی: «کاری که پهلوی هم نتوانست»

شاکری در بخشی از اظهارات خود تصریح می‌کند: «ما اصلاً چنین معافیتی نمی‌خواهیم. صادرات نفت ایران به چین باید در یک لجستیک و مسیر کاملاً غیرآمریکایی انجام شود.» به تعبیر او، هدف این است که ایران بتواند به‌طور هم‌زمان به «دو اردوگاه سیاسی متفاوت» نفت بفروشد. «کاری که پهلوی هم نتوانست بکند.»

خبرنگار : عاروان