هانتاویروس چیست؟ علائم، راه انتقال، درمان و وضعیت این ویروس در ایران

هانتاویروس چیست؟

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، هانتاویروس نام گروهی از ویروس‌ها از خانواده Hantaviridae است که به‌طور طبیعی در بدن جوندگان، به‌ویژه موش‌ها، زندگی می‌کند. این ویروس‌ها می‌توانند در صورت انتقال به انسان باعث بیماری شوند.

دو نوع بیماری مهم ناشی از این ویروس در انسان شناخته شده است:

سندروم ریوی هانتاویروس (HPS) که بیشتر در قاره آمریکا دیده می‌شود و ریه‌ها را درگیر می‌کند.

تب خونریزی‌دهنده همراه با سندروم کلیوی (HFRS) که بیشتر در اروپا و آسیا گزارش شده و کلیه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

هانتاویروس از کجا آمده است؟

نام این ویروس از رودخانه هانتان در کره جنوبی گرفته شده است. در دهه ۱۹۷۰ دانشمندان هنگام بررسی بیماری مرموزی که در میان سربازان جنگ کره مشاهده شده بود، این ویروس را شناسایی کردند.

با این حال، تحقیقات نشان می‌دهد هانتاویروس ویروس تازه‌ای نیست و مدت‌هاست در طبیعت و میان جوندگان در نقاط مختلف جهان وجود دارد.

هانتاویروس چگونه منتقل می‌شود؟

مهم‌ترین منبع انتقال این ویروس جوندگان آلوده هستند. انسان معمولاً در اثر تماس با فضولات یا ترشحات این حیوانات آلوده می‌شود.

راه‌های اصلی انتقال عبارت‌اند از:

• استنشاق گردوغبار آلوده به ادرار، بزاق یا مدفوع موش‌ها
• تماس مستقیم با فضولات جوندگان
• لمس سطوح آلوده و سپس تماس دست با دهان یا بینی
• گازگرفتگی توسط جوندگان آلوده (نادر)

برخلاف برخی ویروس‌ها، انتقال انسان به انسان در بیشتر گونه‌های هانتاویروس بسیار نادر است.

علائم هانتاویروس چیست؟

علائم این بیماری معمولاً یک تا هشت هفته پس از تماس با ویروس ظاهر می‌شود.

علائم اولیه:

• تب
• درد شدید عضلات
• خستگی
• سردرد
• تهوع و استفراغ

در مراحل شدیدتر ممکن است علائم زیر ظاهر شود:

• تنگی نفس شدید
• تجمع مایع در ریه‌ها
• افت فشار خون
• اختلال در عملکرد کلیه‌ها

آیا هانتاویروس واکسن دارد؟

در حال حاضر واکسن عمومی و فراگیری برای هانتاویروس در سطح جهان وجود ندارد. برخی کشورها واکسن‌هایی محدود برای گونه‌های خاص تولید کرده‌اند، اما واکسن گسترده و جهانی هنوز در دسترس نیست.

درمان هانتاویروس چگونه است؟

درمان قطعی و اختصاصی برای این ویروس وجود ندارد و درمان بیشتر حمایتی است. پزشکان معمولاً اقدامات زیر را برای بیماران انجام می‌دهند:

• بستری و مراقبت بیمارستانی
• اکسیژن‌درمانی برای مشکلات تنفسی
• کنترل فشار خون
• مراقبت از عملکرد کلیه‌ها
• در موارد شدید استفاده از دستگاه‌های کمک تنفسی

تشخیص زودهنگام می‌تواند شانس بهبود بیمار را افزایش دهد.

آیا هانتاویروس می‌تواند پاندمی جدید باشد؟

متخصصان سلامت می‌گویند در حال حاضر هانتاویروس تهدیدی برای یک همه‌گیری جهانی محسوب نمی‌شود. دلیل اصلی این موضوع این است که انتقال آن عمدتاً از حیوان به انسان انجام می‌شود و انتقال گسترده بین انسان‌ها گزارش نشده است.

آیا هانتاویروس خطر مرگ دارد؟

بله. در برخی موارد شدید، به‌ویژه در نوع ریوی بیماری، احتمال مرگ وجود دارد. طبق برخی گزارش‌ها میزان مرگ‌ومیر در موارد شدید ممکن است به ۳۰ تا ۴۰ درصد برسد. البته بسیاری از موارد با درمان و مراقبت پزشکی قابل کنترل هستند.

وضعیت هانتاویروس در ایران

در ایران موارد ابتلا به هانتاویروس بسیار محدود و نادر گزارش شده است. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که آثاری از این ویروس در جمعیت جوندگان وجود دارد و موارد پراکنده‌ای از آلودگی انسانی نیز ثبت شده، اما تاکنون شیوع گسترده‌ای در کشور گزارش نشده است.

نتیجه‌گیری

هانتاویروس ویروسی قدیمی است که بیشتر از طریق جوندگان به انسان منتقل می‌شود و در مواردی می‌تواند بیماری‌های جدی ایجاد کند. با این حال، به دلیل انتقال محدود میان انسان‌ها، این ویروس در حال حاضر تهدیدی برای یک پاندمی جهانی محسوب نمی‌شود. رعایت اصول بهداشتی، کنترل جوندگان و جلوگیری از تماس با فضولات آن‌ها مهم‌ترین راه پیشگیری از ابتلا به این بیماری است.

خبرنگار : شاکر