وام جنگی با طعم نجات یا بدهی؟ / روایت تسهیلاتی که قرار است بازار اجاره را آرام کند

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا، به‌دنبال خسارات سنگین واردشده به بخش مسکن، یکی از اولین پیامدهای ملموس برای خانوارها، جهش ناگهانی تقاضا در بازار اجاره بود؛ بازاری که پیش از این نیز با کمبود عرضه و افزایش قیمت‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کرد. در چنین شرایطی، سیاست‌گذار بار دیگر به ابزار آشنای «وام ودیعه مسکن» متوسل شد، اما این‌بار با تغییراتی که آن را از نسخه‌های قبلی متمایز می‌کند.

مهم‌ترین تفاوت این طرح، کاهش قابل توجه نرخ سود است. در حالی که پیش‌تر این تسهیلات با نرخ ۲۳ درصد ارائه می‌شد و عملاً بسیاری از متقاضیان را از دریافت آن منصرف می‌کرد، اکنون وام ودیعه ویژه جنگ به‌صورت قرض‌الحسنه و با نرخ حدود چهار درصد در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد؛ تصمیمی که نشان‌دهنده تغییر رویکرد دولت در شرایط بحرانی است.

چه کسانی مشمول این وام می‌شوند؟

برخلاف تصور عمومی، صرف سکونت در مناطق درگیر جنگ برای دریافت این تسهیلات کافی نیست. معیار اصلی، میزان خسارت واردشده به واحد مسکونی است که بر اساس گزارش‌های رسمی نهادهای مسئول از جمله بنیاد مسکن و سامانه‌های حمایتی تعیین می‌شود.

در اولویت نخست، خانوارهایی قرار دارند که خانه آن‌ها به‌طور کامل تخریب شده یا عملاً غیرقابل سکونت است. مالکان این واحدها در صورت اثبات مالکیت، امکان استفاده از تسهیلات را دارند. در مرحله بعد، مستأجرانی که محل سکونت خود را از دست داده‌اند نیز می‌توانند با ارائه مدارک معتبر مانند قرارداد رسمی و کد رهگیری، مشمول دریافت وام شوند.

سقف تسهیلات/ از روستا تا کلان‌شهر

میزان وام ودیعه ویژه جنگ، بسته به محل سکونت و شرایط خانوار، به‌صورت پلکانی تعیین شده است:

• مناطق روستایی: تا ۳۰۰ میلیون تومان

• شهرهای کوچک (زیر ۲۵ هزار نفر): تا ۴۰۰ میلیون تومان

• شهرهای بزرگ‌تر: تا ۶۰۰ میلیون تومان

• کلان‌شهرها: تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان

این تنوع در سقف تسهیلات، با هدف تطبیق بهتر با هزینه‌های واقعی اجاره در مناطق مختلف طراحی شده است.

با وجود کاهش نرخ سود، اقساط این وام همچنان رقم قابل توجهی را به خود اختصاص می‌دهد. دوره بازپرداخت ۵ ساله (۶۰ ماهه) برای این تسهیلات در نظر گرفته شده است.

بر اساس محاسبات:

• وام ۷۰۰ میلیونی: حدود ۱۲ میلیون و ۷۲۷ هزار تومان در ماه

• وام ۵۰۰ میلیونی: حدود ۹ میلیون و ۹۰ هزار تومان در ماه

• وام ۳۰۰ میلیونی: حدود ۵ میلیون و ۴۵۴ هزار تومان در ماه

در نهایت، دریافت‌کننده وام ۷۰۰ میلیونی طی پنج سال حدود ۷۸۴ میلیون تومان به بانک بازمی‌گرداند. یکی از چالش‌های همیشگی در پرداخت این نوع تسهیلات، هجوم تقاضای غیرواقعی بوده است. در نسخه جدید، بانک‌ها موظف شده‌اند اعطای وام را به گزارش‌های میدانی و استعلام‌های رسمی گره بزنند تا از انحراف منابع جلوگیری شود.

در نهایت؛ وام ودیعه مسکن ویژه جنگ، تلاشی است برای پاسخ به یک بحران فوری؛ بحرانی که نه‌تنها زیرساخت‌های فیزیکی بلکه تعادل بازار مسکن را نیز تحت تأثیر قرار داده است. هرچند کاهش نرخ سود، این تسهیلات را قابل‌دسترس‌تر کرده، اما سطح اقساط همچنان چالشی جدی برای بسیاری از خانوارها خواهد بود. اکنون باید دید این سیاست تا چه حد می‌تواند میان «حمایت فوری» و «تحمل‌پذیری مالی» تعادل برقرار کند.

خبرنگار : عاروان