وعده مهم سید جواد حسینی برای مددجویان کمیته امداد؛ توانمندسازی محله‌محور در راه است

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا به نقل از سر گرمی روز , سید جواد حسینی در هفدهمین جلسه شورای تحول اداری با اشاره به اهمیت رویکرد محله‌محور در برنامه‌های اجتماعی، گفت: اگر رویکرد محله‌محورانه نداشته باشیم امکان شناسایی ظرفیت‌ها و دارایی‌های محلی وجود نخواهد داشت و اگر بخواهیم از سرمایه‌های مادی، انسانی، اجتماعی، فرهنگی و طبیعی بهره ببریم، باید نگاه محله‌محور داشته باشیم؛ چراکه توانمندسازی بدون این رویکرد محقق نخواهد شد.

رئیس سازمان بهزیستی تأکید کرد: استفاده بهینه از منابع محلی مستلزم یکپارچه‌سازی آن‌هاست و این یکپارچگی تنها در قالب مدیریت محلی و محله‌محوری میسر می‌شود. بدون مشارکت مردم در محل نمی‌توان به توانمندسازی منطقه‌ای دست یافت و مشارکت اجتماعی در چارچوب محله‌گرایی قابلیت تحقق پیدا می‌کند.

همچنین ما به شدت نیازمند وفاق و همبستگی اجتماعی هستیم که این مهم با تکیه بر محله‌محوری محقق خواهد شد. همچنین سرمایه اجتماعی از ارکان اساسی توسعه است و شامل ارتباطات، تشکل‌ها، شبکه‌سازی، اعتماد، اطلاعات و تسهیلات می‌شود. بانک جهانی نیز سرمایه اجتماعی را مهم‌ترین نوع سرمایه می‌داند چراکه در غیاب سایر سرمایه‌ها، این نوع از سرمایه قابلیت بازتولید آن‌ها را دارد.

حسینی افزود: تشخیص نیازهای محلی و اولویت‌بندی آن‌ها نیز در سایه همین نگاه محله‌گرا امکان‌پذیر است. در بحران‌ها چه طبیعی و چه غیرطبیعی مانند جنگ‌ها و بحران‌های امنیتی استفاده از ظرفیت‌های محله‌ای اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند، تجربه جنگ ۱۲ روزه نیز این ضرورت را آشکارتر ساخت.

وی گفت: در طول تاریخ، دو نهاد کلیدی و اثرگذار در جامعه وجود داشته‌اند، نهاد خانواده و نهاد محله. اگرچه نهاد خانواده با تغییرات ادامه پیدا کرده، اما نهاد محله در برخی مناطق از بین رفته است. رویکرد محله‌محور، فرصت احیای مجدد این نهاد را فراهم می‌کند که با محله‌محوری می‌توان سلامت اجتماعی را ارتقا داد، ظرفیت‌های محله را شناسایی و توانمندسازی کرد، مشارکت‌های مردمی را تحریک کرد، هویت محله را احیا نمود و دسترسی به خدمات را تسهیل کرد.

حسینی با بیان اینکه تجارب ملی و بین‌المللی نیز مؤید اثربخشی محله‌گرایی است، گفت: در ایران، تجربه‌هایی مانند بسیج مردمی در دفاع مقدس، بسیج سلامت در ایام کرونا، طرح CBR در حوزه توانبخشی و مشارکت‌های مردمی در بحران‌های طبیعی، الگوهای موفقی از فعالیت‌های اجتماع‌محور بوده‌اند و تجربه‌ها نشان می‌دهد موفقیت در محله‌گرایی در گرو برجسته بودن نقش مردم، مردمی‌سازی خدمات و شبکه‌سازی نهادی است.

حسینی با اشاره به تجارب جهانی عنوان کرد: طرح‌هایی چون شهر سالم در کشورهای مختلف مانند دانمارک، مصر، مالزی، کنیا و طرح‌های مدرسه‌محور در ویتنام، آلمان و انگلستان، همگی نمونه‌هایی از موفقیت محله‌محوری در سطح جهانی هستند.  

رئیس سازمان بهزیستی درباره دلایل تاکید بر رویکرد محله محوری گفت: نخست آنکه رئیس‌جمهور فعلی بیش از هر رئیس‌جمهور دیگری بر محله‌محوری تأکید دارد و دوم اینکه جنگ ۱۲ روزه اخیر ضرورت این رویکرد را بیش از پیش آشکار کرد.

وی افزود: طرح‌هایی چون محب، CBR، گروه‌های همیار زن، مانا، همیار سلامت روان و … در چارچوب محله‌ محوری اجرا شده‌اند. تاکنون ۱۱هزار و ۸۰ گروه اجتماع‌محور در این سازمان فعال بوده‌اند و بیش از ۱۰۷ هزار داوطلب در این طرح‌ها مشارکت دارند همچنین در جریان جنگ ۱۲روزه، پویش ایران همدل با حضور ۱۲هزار داوطلب متخصص تشکیل شد.

وی ادامه داد: با همین رویکرد، طرحی به نام «سلام» (سلامت اجتماعی محله‌محور) تدوین شد که هدف آن آموزش سالمندان در مدارس و ارتقای تاب‌آوری محلات بود. سپس طرحی دیگر با عنوان «محله تاب‌آور» تهیه و به استان‌ها ارسال شد و در حال حاضر، ترکیب این دو طرح با عنوان طرح توسعه‌یافته در دست بررسی است.

حسینی با اشاره به محورهای این طرح گفت: طرح «سلام ۵۰۵۰» شامل پنج هزار و پنجاه محله به‌صورت پلکانی است. در گام اول، سازمان بهزیستی همراه با زیرمجموعه‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مانند معاونت‌های تعاون، اشتغال، رفاه، فنی و حرفه‌ای، تأمین اجتماعی، بازنشستگی، صندوق بیمه روستایی و عشایری در محله‌ها مستقر می‌شوند تا خدمات اساسی را ارائه دهند.

وی افزود: در گام‌های بعدی، نهادهایی مانند کمیته امداد، هلال احمر، سازمان بسیج، تشکل‌ها و شبکه داوطلبان نیز به طرح می‌پیوندند. ارائه خدمات باید با شیوه‌نامه مشخصی به جامعه هدف انجام شود.

حسینی بیان کرد: دومین مؤلفه طرح، وجود کانون خدماتی در محله است که در اولویت، مدارس هستند. چون مدارس ظرفیت مکانی، امکانات و پذیرش اجتماعی بالایی دارند باید تبدیل به کانون ارجاع خدمات شوند.

رئیس سازمان بهزیستی مطرح کرد: سومین مؤلفه، مدیریت طرح است که باید از سطح ملی تا مدرسه دارای دبیرخانه باشد و با مشارکت مدیر مدرسه، نماینده اولیاء، نماینده تشکل‌های محلی و تسهیلگر سازمان بهزیستی اداره شود.

وی افزود: چهارمین مؤلفه، نوع خدمات ارائه‌ شده در محله است؛ از گسترش خدمات توانبخشی CBR، آموزش سالمندان، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، ارتقای تاب‌آوری روانی تا استعدادیابی کودکان و پاسخ به نیازهای محله.

رئیس سازمان بهزیستی مطرح کرد: سایر دستگاه‌ها نیز می‌توانند خدمات مورد نیاز را در حوزه‌هایی مثل اشتغال، بازنشستگی، مهارت‌آموزی و… ارائه دهند. هدف این است که محله به کانونی برای ارائه خدمات دولتی، عمومی و داوطلبانه تبدیل شود، خدماتی که تقاضامحور و بر اساس نیازهای واقعی مردم باشد.

بر اساس گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، حسینی در پایان گفت: پنجمین مؤلفه، شناسایی و استفاده از ظرفیت داوطلبان محلی است. داوطلبان سازمان بهزیستی که در طرح‌های مختلف فعال هستند (بیش از ۱۰۶هزار نفر) در اولویت قرار دارند و در حوزه‌های توانبخشی، توانمندسازی و اجتماعی سازماندهی خواهند شد.

خبر خوش بهزیستی: توانمندسازی مددجویان با رویکرد «محله‌محور» آغاز شد!

به گزارش ایونا نیوز، سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، در هفدهمین جلسه شورای تحول اداری، از آغاز رویکردی نوین و بسیار مهم برای توانمندسازی مددجویان خبر داد: محله‌محوری. او تاکید کرد که بدون تمرکز بر ظرفیت‌ها و دارایی‌های محلی، امکان شناسایی و بهره‌برداری از سرمایه‌های مادی، انسانی، اجتماعی، فرهنگی و طبیعی وجود نخواهد داشت. این رویکرد جدید که با هدف مشارکت مردم و تقویت همبستگی اجتماعی دنبال می‌شود، قرار است توانمندسازی منطقه‌ای را محقق ساخته و نیازهای واقعی مددجویان را در هر محله به طور دقیق شناسایی و اولویت‌بندی کند. این خبر امیدبخش، می‌تواند نویدبخش آینده‌ای روشن‌تر برای جامعه هدف بهزیستی باشد.

انقلاب در بهزیستی: توانمندسازی از قلب محله‌ها آغاز می‌شود!

سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، با تاکید بر اهمیت یک رویکرد نوین، از تحولی بزرگ در برنامه‌های اجتماعی این سازمان خبر داد. این تحول، بر پایه "محله‌محوری" استوار است و هدف آن، توانمندسازی هرچه بیشتر مددجویان با تکیه بر ظرفیت‌ها و سرمایه‌های موجود در هر محله است. این دیدگاه، نقطه عطفی در فعالیت‌های بهزیستی محسوب می‌شود، چرا که تا پیش از این، شاید تمرکز بیشتر بر برنامه‌های کلی و سراسری بود.

چرا محله‌محوری اینقدر مهم است؟

حسینی در سخنان خود در هفدهمین جلسه شورای تحول اداری، به وضوح بر ضرورت این رویکرد تاکید کرد. به باور او، اگر سازمان بهزیستی رویکرد محله‌محورانه نداشته باشد، عملاً امکان شناسایی دقیق ظرفیت‌ها و دارایی‌های محلی وجود نخواهد داشت. این دارایی‌ها تنها به منابع مادی محدود نمی‌شوند، بلکه شامل سرمایه‌های انسانی، اجتماعی، فرهنگی و طبیعی نیز می‌گردند. استفاده بهینه از این سرمایه‌ها، بدون نگاه محله‌محور غیرممکن است. او به صراحت اعلام کرد که توانمندسازی واقعی، بدون این رویکرد محقق نخواهد شد.

یکپارچگی منابع و مشارکت مردم

رئیس سازمان بهزیستی در ادامه توضیحات خود، به لزوم یکپارچه‌سازی منابع محلی برای استفاده بهینه از آن‌ها اشاره کرد. او این یکپارچگی را تنها در قالب مدیریت محلی و محله‌محوری میسر دانست. نکته کلیدی دیگر، مشارکت مردم در محل است. حسینی تأکید کرد که بدون مشارکت فعال مردم در سطح محلات، دستیابی به توانمندسازی منطقه‌ای امکان‌پذیر نیست و مشارکت اجتماعی تنها در چارچوب محله‌گرایی قابلیت تحقق پیدا می‌کند. این یعنی، به جای اعمال برنامه‌ها از بالا به پایین، برنامه‌ها از بطن جامعه و با همراهی خود مردم شکل خواهند گرفت.

سرمایه اجتماعی: رکن اساسی توسعه

حسینی همچنین به اهمیت وفاق و همبستگی اجتماعی اشاره کرد و این مهم را نیز با تکیه بر محله‌محوری قابل تحقق دانست. او تأکید کرد که سرمایه اجتماعی از ارکان اساسی توسعه است. این نوع از سرمایه شامل ارتباطات، تشکل‌ها، شبکه‌سازی، اعتماد، اطلاعات و تسهیلات می‌شود. وی با استناد به نظر بانک جهانی، سرمایه اجتماعی را مهم‌ترین نوع سرمایه دانست، چرا که حتی در غیاب سایر سرمایه‌ها، این نوع از سرمایه قابلیت بازتولید آن‌ها را دارد. این دیدگاه نشان می‌دهد که سازمان بهزیستی قصد دارد بر تقویت ارتباطات و اعتماد بین افراد در محلات تمرکز کند تا بتواند از این طریق به توسعه پایدار دست یابد.

تشخیص نیازها و آمادگی در بحران‌ها

تشخیص نیازهای محلی و اولویت‌بندی آن‌ها نیز در سایه همین نگاه محله‌گرا امکان‌پذیر است. این رویکرد به بهزیستی اجازه می‌دهد تا به جای برنامه‌های عمومی، به طور خاص و هدفمند به مشکلات هر محله بپردازد.

نکته مهم دیگری که حسینی به آن اشاره کرد، اهمیت استفاده از ظرفیت‌های محله‌ای در بحران‌ها بود. او تاکید کرد که چه در بحران‌های طبیعی مانند سیل و زلزله و چه در بحران‌های غیرطبیعی مانند جنگ‌ها و بحران‌های امنیتی، استفاده از ظرفیت‌های محله‌ای اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. او با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه، این ضرورت را آشکارتر ساخت و نشان داد که چگونه همبستگی و مشارکت در سطح محله می‌تواند در مواجهه با چالش‌های بزرگ، راهگشا باشد.

به طور کلی، خبر خوش رئیس سازمان بهزیستی، حکایت از یک تغییر پارادایم در رویکرد این سازمان دارد که با تمرکز بر محلات، به دنبال توانمندسازی پایدار و واقعی مددجویان و جوامع محلی است.

به نظر شما، رویکرد "محله‌محور" سازمان بهزیستی تا چه اندازه می‌تواند در بهبود وضعیت مددجویان و ارتقای جامعه موفق باشد؟

خبرنگار : نقوی