پیامدها برای خودروسازی ایران

به گزارش تیم وبگردی ایونا به نقل از  اسب بخار، تنگه هرمز برای دهه‌ها به‌عنوان شاهرگ حیاتی انرژی جهان و قدرتمندترین ابزار چانه‌زنی ایران در معادلات بین‌المللی شناخته شده است، اما واقعیت‌های جدید ژئوپلیتیک نشان می‌دهد که این اهرم فشار، در حال تبدیل شدن به یک محرک بزرگ برای رقبای منطقه‌ای است تا نقشه ترانزیت انرژی جهان را بازنویسی کنند؛ فرآیندی که در بلندمدت با دور زدن (Bypass) این آب‌راهه، کارکرد راهبردی آن را تضعیف کرده و فشارهای اقتصادی بر ایران را دوچندان می‌کند.

استراتژی دور زدن تنگه هرمز

حس ناامنی در منطقه، کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را به سمت سرمایه‌گذاری‌های کلان در مسیرهای جایگزین سوق داده است. عربستان سعودی با توسعه خط لوله شرق به غرب (پترولاین) و امارات با خط لوله «حبشان-فجیره»، عملاً در حال بی‌اثر کردن کارت هرمز هستند.

در دوران پساهرمز، با افزایش ظرفیت این خطوط لوله، اهمیت استراتژیک این تنگه کاهش می‌یابد. در چنین شرایطی، اگر ایران همچنان بر محاصره دریایی یا تهدیدهای مشابه تأکید کند، با جهانی روبه‌رو خواهد شد که دیگر به‌اندازه گذشته از این تهدید آسیب نمی‌بیند، اما خود ایران در محاصره‌ای خودساخته گرفتار می‌شود. این وضعیت هزینه‌های بیمه دریایی، لجستیک و حمل‌ونقل کالا را برای کشور به ارقام نجومی می‌رساند.

صنعت خودرو در خط مقدم آسیب

صنعت خودروسازی ایران که به‌شدت به زنجیره تأمین جهانی و واردات قطعات از شرق آسیا وابسته است، بیش‌ترین آسیب را از این تغییر نقشه ترانزیتی می‌بیند. از جمله پیامدهای آن می تواند به موارد زیراشاره کرد:

اختلال در لجستیک و توقف خطوط تولید: بخش بزرگی از قطعات خودروهای داخلی و مونتاژی از طریق مسیرهای دریایی وارد بنادر جنوبی می‌شوند. هرگونه تنش در تنگه هرمز یعنی افزایش ریسک کشتیرانی و نرخ کرایه حمل. در صورت تشدید محاصره دریایی، مسیرهای زمینی جایگزین نه تنها گران‌تر هستند، بلکه ظرفیت جابه‌جایی حجم انبوه قطعات مورد نیاز برای تولید سالانه را ندارند که نتیجه آن، سکته تولید خواهد بود.

جهش قیمت تمام‌شده و رکود تورمی: تنش‌های ژئوپلیتیک همواره با نوسان‌های نرخ ارز همراه است. افزایش هزینه لجستیک در کنار رشد قیمت دلار، قیمت خودرو را به سطحی می‌رساند که از توان خرید طبقه متوسط خارج است. این وضعیت، صنعت خودرو را دچار رکود تورمی می‌کند؛ قیمتی که بالا می‌رود و مشتری که دیگر وجود ندارد.

انزوای تکنولوژیک و خروج شرکا: در شرایطی که تنگه هرمز به جای صلح، نماد تنش باشد، حتا شرکای چینی نیز از سرمایه‌گذاری بلندمدت عقب‌نشینی می‌کنند. محاصره دریایی مانع ورود ماشین‌آلات و فناوری‌های نوین مانند خودروهای برقی شده و صنعت خودرو را در پیله‌ای از فناوری‌های قدیمی محبوس می‌کند.

اگرچه تنگه هرمز یک ابزار دفاعی است، اما نباید از واقعیت دوران پساهرمز غافل شد. اصرار بر تنش در این منطقه، در حالی‌که رقبا مسیرهای جایگزین را ساخته‌اند، می‌تواند به قیمت فلج شدن صنایع داخلی تمام شود. برای حفظ حیات صنعت خودرو، دیپلماسی انرژی و تضمین امنیت پایدار، ضرورتی غیرقابل‌انکار برای عبور از بن‌بست فعلی است.

خبرنگار : آقابابایی