پیری ناشی از نور خورشید: آیا آفتاب شما را پیرتر می‌کند؟

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا به نقل از تی آر تی، کارشناسان هشدار می‌دهند: قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور خورشید در فصل تابستان، روند پیری پوست را تسریع می‌کند و منجر به بروز لکه‌ها، چین‌وچروک و از دست دادن خاصیت ارتجاعی پوست می‌شود. آیا می‌دانستید که "فوتوایجینگ" یا پیری ناشی از نور، یکی از مهم‌ترین عوامل آسیب‌رسان به پوست شماست؟

متخصصان در مورد فوتوایجینگ (Photoaging)، که به معنای علائم پیری ناشی از قرار گرفتن در معرض اشعه‌های UVA و UVB خورشید است، ارزیابی‌هایی انجام داده‌اند.

پروفسور دکتر زکایی کوتلو‌بای، عضو هیئت علمی گروه بیماری‌های پوست و آمیزشی در دانشکده پزشکی جراح‌پاشا دانشگاه استانبول-جراح‌پاشا (İÜC)، اظهار داشت که بهترین روش محافظت در برابر اشعه‌های خورشید، استفاده از کلاه، عینک و لباس‌های آستین بلند و شلوار است.

کوتلو‌بای با اشاره به اهمیت عدم قرار گرفتن در معرض آفتاب در ساعات میانی روز، گفت: "تا حد امکان در ساعات میانی روز، یعنی بین ساعت 10:00 صبح تا 16:00-17:00 عصر، نباید در معرض آفتاب قرار گرفت. اگر هم مجبور به بیرون رفتن در آفتاب هستیم، ایده آل این است که از کرم ضدآفتاب با حداقل فاکتور محافظتی 15 استفاده کنیم. اگرچه روی کرم‌های ضدآفتاب اعداد مختلفی مانند 30، 50 و غیره نوشته شده است، اما در واقع SPF 15 و بالاتر به اندازه کافی ما را از خورشید محافظت می‌کند. ضدآفتاب با SPF 10-15 حدود 95 درصد، SPF 30 حدود 97 درصد و SPF 50 و بالاتر حدود 99 درصد از ما در برابر آفتاب محافظت می‌کنند. یعنی بر خلاف تصور، با افزایش SPF از 15 به 50، محافظت 3-5 برابر افزایش نمی‌یابد."

افراد با پوست روشن، در گروه پرخطرتر قرار دارند

کوتلو‌بای با بیان اینکه 90 درصد سرطان‌های پوستی ناشی از اشعه فرابنفش هستند، افزود: "به ویژه تا سن 18-20 سالگی، یک فرد 80 درصد از نور خورشیدی را که در طول عمر خود دریافت می‌کند، در این دوره جذب می‌کند. بنابراین، محافظت از نوزادان، کودکان و نوجوانان در برابر آفتاب بسیار بسیار مهم است. به ویژه آفتاب‌سوختگی‌های تاول‌دار در دوران نوزادی و کودکی یا قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب، بر توسعه سرطان‌های پوستی در آینده تأثیر می‌گذارد."

کوتلو‌بای در مورد تاثیرات خورشید بر بدن چنین گفت: "در توسعه سرطان‌های پوستی، به ویژه تاثیر اشعه‌های خورشید که در طول زمان در پوست انباشته می‌شوند، وجود دارد. تنها ضرر نور خورشید سرطان نیست؛ آفتاب می‌تواند باعث آب مروارید، لک، فوتوایجینگ و تضعیف سیستم ایمنی شود. پدیده فوتوایجینگ این است: به ویژه بخش UVA در طول زمان می‌تواند باعث ایجاد ظاهری کثیف، خشن، چین‌وچروک و لکه در پوست شود. Güneşe maruz kalan kişilerin yüzlerinde güneş gören alanlarda böyle kahverengimsi lekeler meydana gelir. Özellikle hassas bireylerde bunu daha çok görürüz. افرادی با پوست روشن، چشم‌های رنگی، کک‌ومک‌دار، موهای قرمز، با تعداد زیادی خال در بدن یا سابقه خانوادگی یا شخصی سرطان پوست، در این زمینه در گروه پرخطرتر قرار دارند. حفاظت بهتر از آن‌ها در برابر آفتاب ضروری است."

کوتلو‌بای در مورد تاثیر خورشید بر لکه‌ها نیز اطلاعات زیر را ارائه داد: "اولاً، در افراد حساس یا دارای استعداد هورمونی، به ویژه در زنان، در نواحی پیشانی، گونه‌ها یا صورت، ابتدا لکه‌هایی به دلیل تجمع رنگدانه قهوه‌ای روشن ایجاد می‌شود. اگر در طول زمان از آفتاب محافظت نکنید، لکه به تدریج تثبیت می‌شود و می‌تواند ظاهری شبیه به لکه‌های دائمی پیدا کند. ثانیاً، آفتاب می‌تواند تعداد، قطر و رنگ خال‌های موجود را افزایش داده، تغییر دهد یا ظهور خال‌های جدید را تسهیل کند. یا اینکه خال‌های موجود را در آینده به سمت سرطان پوست تغییر دهد. از این نظر، آفتاب خطرناک است. حفاظت مناسب ضروری است."

کوتلو‌بای با یادآوری اینکه بدن انسان به آفتاب نیز نیاز دارد، تاکید کرد که چیزی به نام محافظت کامل از آفتاب وجود ندارد و افرادی با پوست روشن و حساس باید کمی بیشتر دقت کنند.

"هر روز، بدون توجه به فصل، از ضدآفتاب استفاده شود"

دکتر دیلک باشاران، متخصص پوست، نیز اظهار داشت که پیری زودرس پوست ناشی از نور خورشید، فوتوایجینگ نامیده می‌شود.

باشاران با بیان اینکه اشعه‌های خورشید می‌توانند در کوتاه‌مدت و بلندمدت به پوست آسیب برسانند، گفت: "در حالی که پیری طبیعی با فرآیندهای ژنتیکی پیش می‌رود، فوتوایجینگ به دلیل تاثیرات محیطی رخ می‌دهد. این پدیده در مناطقی از پوست که در معرض آفتاب قرار دارند، مانند صورت، گردن و دست‌ها، بارزتر است. لکه‌ها، چین‌وچروک‌ها و از دست دادن خاصیت ارتجاعی، از جمله علائم اصلی فوتوایجینگ هستند."

باشاران اشاره کرد که رایج‌ترین علائم ناشی از آفتاب در پوست شامل خشکی، قرمزی، لکه‌دار شدن، چین‌وچروک‌های ریز، گشاد شدن عروق و ناهمواری رنگ پوست است.

باشاران با بیان اینکه در نتیجه قرار گرفتن طولانی‌مدت و بدون محافظت در معرض آفتاب، پوست مات شده و خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد، ادامه داد: "اشعه‌های خورشید بر ساختار عروق تأثیر گذاشته و باعث گشاد شدن مویرگ‌ها می‌شوند. در عین حال، سلول‌های رنگدانه‌ای پوست نامنظم شده و این امر منجر به لکه‌دار شدن می‌شود. با از دست دادن کلاژن، خطوط ریز برجسته‌تر می‌شوند. با گذشت زمان، این علائم دائمی شده و پوست ظاهری پیرتر به خود می‌گیرد. هر روز، بدون توجه به فصل، باید از ضدآفتاب استفاده شود. از بیرون رفتن در ساعات اوج تابش نور خورشید باید خودداری کرد. کلاه‌های لبه‌پهن، عینک‌های آفتابی و لباس‌های آستین بلند باید ترجیح داده شوند. قرار گرفتن در سایه، تماس با اشعه‌های مضر را کاهش می‌دهد."

"شهروندان باید از تاثیرات مضر خورشید آگاه باشند"

دکتر عبدالصمد چلبی، متخصص بیماری‌های داخلی و انکولوژی پزشکی از بیمارستان آموزشی و تحقیقاتی پندیک دانشگاه مرمره، نیز توضیح داد که با افزایش گرما در فصل تابستان، با مشکلاتی مانند گرمازدگی، آفتاب‌سوختگی، مشکلات ناشی از کمبود مایعات و مسمومیت‌های غذایی مواجه شده‌اند.

چلبی با تاکید بر اینکه نباید در ساعات خاصی از روز به طور مستقیم در معرض اشعه‌های عمودی خورشید قرار گرفت، گفت: "به ویژه در بیماران مسن که حس تشنگی در آن‌ها کاهش یافته، کودکان و بیماران مزمن، مانند بیماران فشار خون بالا، نارسایی قلبی و دیابت، این مشکلات می‌توانند نتایج جدی‌تری به همراه داشته باشند."

چلبی بیان کرد که خورشید فوایدی نیز دارد، اما نباید از مضرات آن در تابستان غافل شد: "از آنجایی که اشعه‌های خورشید در فصل تابستان با زاویه عمودی‌تری به زمین می‌رسند، قرار گرفتن در معرض اشعه‌های فرابنفش می‌تواند منجر به گرمازدگی، آفتاب‌سوختگی و در درازمدت افزایش خطر سرطان پوست شود. بنابراین، شهروندان باید از دوران کودکی از تاثیرات مضر خورشید آگاه باشند."

چلبی با تاکید بر اینکه در تعریق بیش از حد، از دست دادن مایعات و مواد معدنی می‌تواند به یک مشکل مهم تبدیل شود، یادآوری کرد که روزانه 2 لیتر آب باید نوشید و افزود: "در برخی گروه‌های پرخطر، ورزشکاران، کسانی که در فضای باز کار می‌کنند، بیماران مزمن و کودکان، افزایش مصرف مایعات توصیه می‌شود. مسمومیت غذایی نیز در فصل تابستان می‌تواند یک مشکل بهداشتی مهم ایجاد کند. در مصرف غذاهای تازه، شیر و محصولات لبنی باید به تازگی و عدم نگهداری در دمای اتاق توجه ویژه‌ای شود."

خبرنگار : شیفت