اختلاف در برآورد دارایی‌های بلوکه‌شده ایران/ از ۲۴ تا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا، گزارش‌های مختلف از جمله ارزیابی مؤسسات بین‌المللی و رسانه‌های خارجی، در کنار اظهارات منابع نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایرانی، ارقام متفاوتی را درباره حجم این دارایی‌ها ارائه کرده‌اند.

برآوردهای بین‌المللی؛ تا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار

بر اساس گزارش مؤسسه صلح ایالات متحده، مجموع دارایی‌های مسدودشده ایران حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است. این منابع عمدتاً در کشورهایی مانند چین، ژاپن، هند و کره جنوبی نگهداری می‌شوند و به دلیل تحریم‌های آمریکا از دسترس مستقیم بانک مرکزی ایران خارج شده‌اند.

در برخی گزارش‌های دیگر از جمله وال‌استریت ژورنال، این رقم حتی تا حدود ۱۲۳ میلیارد دلار نیز برآورد شده است.

همچنین گزارش الجزیره، مجموع دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در کشورهایی نظیر چین، عراق، هند، ژاپن، آمریکا و لوکزامبورگ را حدود ۴۴ میلیارد دلار تخمین زده است؛ اختلافی که نشان می‌دهد هیچ اجماع واحدی درباره رقم دقیق این منابع وجود ندارد.

روایت داخلی؛ ارقام پایین‌تر در مذاکرات

در مقابل، برخی منابع داخلی و نزدیک به تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران، ارقام بسیار پایین‌تری را مطرح کرده‌اند.

خبرگزاری تسنیم به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرده است که طبق متن یادداشت تفاهم، مجموع منابع بلوکه‌شده ایران حدود ۲۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود؛ رقمی که گفته می‌شود با تأیید بانک مرکزی ایران مبنای مذاکرات قرار گرفته است.

سعید آجرلو، از اعضای تیم رسانه‌ای مذاکرات نیز در یک برنامه تلویزیونی این رقم را تأیید کرده و آن را مبنای عملی گفت‌وگوها عنوان کرده است.

نقش تحریم‌ها و ساختار پیچیده انتقال پول

بخش عمده این دارایی‌ها به دلیل تحریم‌های مالی و بانکی آمریکا در بانک‌های خارجی مسدود شده و انتقال یا استفاده از آن‌ها با محدودیت‌های جدی مواجه است. به همین دلیل، حتی در صورت آزادسازی، هزینه‌های نقل‌وانتقال، کارمزدهای بانکی و تغییرات نرخ ارز می‌تواند بر ارزش واقعی این منابع تأثیر بگذارد.

همچنین گزارش‌ها نشان می‌دهد عراق نیز در این شبکه مالی نقش غیرمستقیم دارد، به‌ویژه به دلیل وابستگی به ایران در تأمین بخشی از نیازهای انرژی از جمله برق.

آثار احتمالی آزادسازی منابع

بر اساس تحلیل‌های اقتصادی منتشرشده، آزادسازی این دارایی‌ها می‌تواند اثرات قابل توجهی بر اقتصاد ایران داشته باشد. از جمله این آثار می‌توان به بهبود مدیریت تجارت خارجی، کاهش هزینه واردات و افزایش عرضه ارز در بازار اشاره کرد.

در چنین شرایطی، احتمال تقویت ارزش ریال و کاهش فشار تورمی نیز مطرح شده است. همچنین آزادسازی این منابع می‌تواند به تقویت سرمایه‌گذاری، ایجاد فرصت‌های شغلی و تسریع در بازسازی زیرساخت‌ها کمک کند.

ابهام‌ها و اختلاف آمار

در کنار اختلاف بر سر حجم دارایی‌ها، برخی گزارش‌های گذشته نیز به مواردی از آزادسازی‌های اعلام‌شده اما محقق‌نشده اشاره دارند؛ از جمله ادعای آزادسازی ۶ تا ۷ میلیارد دلار در کره جنوبی که بعداً تحقق آن به‌طور کامل تأیید نشد.

این موضوع در کنار تفاوت شدید آمارها، نشان می‌دهد که برآورد دقیق دارایی‌های بلوکه‌شده ایران همچنان با ابهامات جدی مواجه است.

بنابراین، اختلاف چشمگیر میان برآوردهای داخلی و بین‌المللی درباره دارایی‌های مسدودشده ایران، از ۲۴ میلیارد دلار تا بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار، نشان‌دهنده پیچیدگی ساختار مالی این منابع و تأثیر مستقیم تحریم‌ها بر شفافیت آن‌هاست. در چنین شرایطی، هرگونه توافق احتمالی درباره آزادسازی این دارایی‌ها می‌تواند پیامدهای اقتصادی مهمی برای ایران و بازارهای منطقه‌ای به همراه داشته باشد.

خبرنگار : عاروان