با یک ضربه به سر، پیانیست شوید

به گزارش خبرنگار فناوری ایونا به نقل از دیروزبان، گاهی یک حادثهٔ ساده می‌تواند مسیر زندگی یک انسان را به طرز حیرت‌آوری تغییر دهد. سندرم دانشمند، پدیده‌ای نادر و شگفت‌انگیز، نمونه‌ای بارز از این واقعیت است.

در این وضعیت، فرد پس از آسیب مغزی یا ضربه به سر، توانایی‌های فوق‌العاده‌ای در حوزه‌های خاص مانند موسیقی، هنر، ریاضیات یا حافظه پیدا می‌کند؛ مهارت‌هایی که ممکن است پیش از حادثه هرگز وجود نداشته باشند.

مطالعات نشان می‌دهند که سندرم دانشمند معمولاً با اوتیسم همراه است، اما شکل اکتسابی آن (زمانی که توانایی‌های استثنایی بعد از آسیب مغزی ظاهر می‌شوند) به مراتب کمتر شناخته شده و قابل توجه است. یکی از مشهورترین نمونه‌ها دِرِک آماِتو است که پس از سقوط در استخر و آسیب شدید به سر، توانست بدون هیچ آموزش قبلی به نواختن پیانو با مهارت بالا بپردازد. چنین مواردی، دانشمندان را به بررسی ظرفیت‌های نهفتهٔ مغز انسان و پتانسیل‌های بالقوهٔ آن واداشته است.

علت دقیق این توانایی‌های ناگهانی هنوز مشخص نیست، اما چند فرضیه مطرح است. برخی معتقدند که مغز انسان دارای ظرفیت‌های نهفته‌ای است که در حالت عادی سرکوب می‌شوند و آسیب به بخش‌هایی از مغز ممکن است این سرکوب را بردارد، بخش‌های دیگر را فعال‌تر کند و موجب ظهور استعدادهای غیرمنتظره شود. دیگر نظریه‌ها بر بازسازی عصبی و ایجاد مسیرهای عصبی جدید پس از آسیب تأکید دارند، که می‌تواند مهارت‌های تازه یا تقویت‌شده را پدید آورد.

سندرم دانشمند انواع مختلفی دارد: ذاتی یا مادرزادی که از بدو تولد یا در دوران کودکی و معمولاً همراه با اوتیسم است. نوع دوم اکتسابیاست که  در پی آسیب یا بیماری مغزی ایجاد می‌شود و نوع سوم ناگهانی و اسرارآمیز به معنای ظهور استعدادهای خارق‌العاده بدون آسیب شناخته‌شده است.

کارشناسان می‌گویند مطالعهٔ این پدیده می‌تواند درک ما از مغز انسان و توانایی‌های بالقوهٔ آن را متحول کند. سندرم دانشمند به ما یادآوری می‌کند که مغز انسان هنوز پر از رازهای ناشناخته است و استعدادهای پنهان ممکن است حتی در شرایط غیرمنتظره و پس از آسیب آشکار شوند.

با وجود همهٔ رمز و رازهای آن، این پدیده نشان‌دهندهٔ یک حقیقت حیرت‌آور است: گاهی شرایط دشوار یا حتی آسیب می‌تواند ظرفیت‌های استثنایی در انسان ایجاد کند و دنیا را با استعدادهایی مواجه سازد که بدون آن حادثه هرگز دیده نمی‌شدند.

خبرنگار : شاکر