تب تند «سرم‌ زدن» در ایران/ از این پس تمام هزینه با شماست!

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، وقتی با ناراحتی و درد یک سرماخوردگی ساده یا بدحالی گذرا به درمانگاه می‌رویم و ویزیت می‌شویم، اگر آخر نسخه درمانی خبری از «سرم» نباشد، انگار آن نسخه درمانی رسمیت ندارد. انگار که این سرم «نوش‌دارو» است و قرار است برای ما معجزه کند. حالا جدا از تمام این موارد، علاقه ایرانی‌ها و درمانگاه‌ها به سرم به یک چالش جدی در نظام سلامت ایران تبدیل شده است. در همین راستا دکتر مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو از یک واقعیت بزرگ پرده برداشت: مصرف سرم در ایران طی مدت کوتاهی بیش از دو برابر جهش داشته است.

۲۲ میلیون بطری سرم در ماه؛ چرا؟ سرم، اساساً دارویی برای شرایط حاد، خونریزی‌ها و موارد بستری تجویز می‌شود؛ این یک حقیقت انکارناپذیر است. اما طی سال‌های اخیر رد پای واضح این بطری‌های شفاف به مطب‌ها و درمانگاه‌های سرپایی باز شده است.

پیرصالحی به صراحت اعلام کرد که استفاده از سرم به چیزی مانند «فرهنگ عمومی» تبدیل شده است. اما این موضوع تنها گوشه تاریک این ماجرا نیست. این فرهنگ، برای برخی مراکز درمانی، حکم یک منبع درآمد وسوسه‌کننده را پیدا کرده است. تزریق یک سرم ساده، بهانه‌ای می‌شود برای دریافت هزینه‌های جانبی که در نهایت از جیب بیمار یا صندوق‌های بیمه خارج می‌شود.

حالا اما زنگ خطر برای این رویه غیرمنطقی به صدا درآمده است. طبق بخشنامه جدید، تجویزهای خارج از پروتکل درمانی دیگر تحت پوشش بیمه نخواهند بود. این یعنی اگر پزشک بدون دلیل علمی و صرفاً برای راضی کردن بیمار یا درآمدزایی بیشتر، نسخه سرم بپیچد، هزینه سنگین آن مستقیماً بر دوش بیمار خواهد بود.

این اقدام، تلاشی است برای بازگرداندن منطق به نسخه‌های دارویی. در بسیاری از موارد مثل سرماخوردگی‌های ساده، نوشیدن مایعات و استراحت، همان اثری را دارد که یک سرم نیم‌لیتری با چندین برابر هزینه و زمان به دنبال دارد. با این حال، مقاومت در برابر تغییر این باور قدیمی که «سرم آدم را سرپا می‌کند»، کار آسانی نیست.

در نهایت...

بحران مصرف ۲۲ میلیونی سرم، تنها یک مشکل دارویی نیست؛ بلکه نشانی از یک شکاف بزرگ در فرهنگ سلامت و البته نظارت‌های پزشکی است. وقتی درمان از مسیر علمی خارج و به ابزاری برای درآمدزایی یا اقناع روانی بیمار تبدیل شود، خروجی آن چیزی جز هدررفت منابع ملی نخواهد بود. قطع پوشش بیمه‌ای برای تجویزهای غیرمنطقی، شاید اولین قدم جدی برای پایان دادن به این «مُد درمانی» خطرناک باشد.

خبرنگار : شاکر