جلسه وبیناری گرانی‌ها در بهارستان/ آیا امیدی برای مهار تورم هست؟

به گزارش خبرنگار پارلمانی ایونا، اقتصاد ایران مدت‌هاست از مرحله شوک‌های مقطعی عبور کرده و وارد فاز «گرانی مزمن» شده است. قیمت‌ها در بازار، از کالاهای اساسی گرفته تا مسکن، خودرو، دارو و ارز، در مسیری قرار گرفته‌اند که گویی تنها یک جهت را می‌شناسند: صعود.

در چنین فضایی، جلسه وبیناری مجلس برای بررسی گرانی‌ها، بیش از آنکه یک اقدام اجرایی تلقی شود، از نگاه بخشی از افکار عمومی یادآور یک واقعیت تلخ است؛ اینکه بحران اقتصادی به نقطه‌ای رسیده که حتی سازوکارهای رسمی تصمیم‌گیری نیز در حال واکنش به آن هستند، نه کنترل آن.

سال‌هاست تورم در قالب درصد و نمودارهای رسمی روایت می‌شود، اما در زندگی مردم شکل دیگری دارد؛ شکل کاهش قدرت خرید.

تورم یعنی خانواده‌ای که گوشت را از سبد غذایی حذف می‌کند، بیماری که دارویش را کمتر از نسخه مصرف می‌کند و مستأجری که هر سال یک قدم به حاشیه شهر و یک قدم به ناامنی بیشتر نزدیک می‌شود.

اگر در گذشته محور بحران‌های اقتصادی در بازارهایی مانند ارز و طلا بود، امروز فشار به ساده‌ترین نیازهای زندگی رسیده است؛ نان، لبنیات، برنج، مرغ، روغن و دارو. نقطه‌ای که دیگر مسئله فقط «کاهش رفاه» نیست، بلکه «اختلال در زندگی عادی» است.

حقوق‌هایی که ثابت مانده‌اند در برابر قیمت‌هایی که متوقف نمی‌شوند

در سمت دیگر معادله، درآمدها قرار دارند؛ درآمدهایی که در بهترین حالت با افزایش‌های اسمی مواجه می‌شوند، اما در عمل پیش از رسیدن به حساب مردم، توسط تورم بلعیده می‌شوند.

افزایش ۵۰ یا ۶۰ درصدی حقوق، در اقتصادی که قیمت‌ها گاه در بازه‌های کوتاه جهش می‌کنند، بیشتر شبیه یک جبران ناتمام است تا یک اصلاح واقعی. مسئله اصلی اما این است که حقوق‌ها ثابت می‌مانند، در حالی که هزینه زندگی هر روز تغییر می‌کند.

در بسیاری از موارد نیز حتی همین افزایش‌های محدود هم به همه شاغلان نمی‌رسد؛ تعدیل نیرو، قراردادهای موقت و رکود کسب‌وکارها باعث شده بخشی از جامعه همچنان با درآمدهای سال گذشته زندگی کند، در اقتصادی که قیمت‌ها متعلق به امروز هم نیستند.

زیر پوست گرانی

در کنار بحران قیمت‌ها، یک روند آرام اما عمیق در جریان است: تضعیف بازار کار.

کاهش استخدام، تعطیلی کسب‌وکارهای کوچک و کوچک شدن شرکت‌ها، نشانه‌هایی از یک موج خاموش بیکاری است؛ موجی که به‌تدریج طبقه متوسط را تحت فشار قرار داده است.

طبقه‌ای که زمانی ستون ثبات اجتماعی محسوب می‌شد، امروز درگیر ترکیبی از فشارهای اقتصادی است: اجاره خانه، آموزش، درمان و هزینه‌های روزمره. نتیجه این وضعیت، نه فقط کاهش رفاه، بلکه نوعی فرسودگی اجتماعی است؛ جامعه‌ای که بیشتر کار می‌کند اما کمتر نتیجه می‌گیرد.

اقتصاد ایران سال‌هاست از سیاست جدا نبوده، اما در ماه‌های اخیر این پیوند پررنگ‌تر و اثرگذارتر شده است.

ترکیب تورم با نگرانی‌های سیاسی، منطقه‌ای و آینده نامشخص اقتصادی، سطح اضطراب عمومی را افزایش داده است. مردم فقط با قیمت‌ها مواجه نیستند؛ با یک نااطمینانی دائمی درباره آینده نیز زندگی می‌کنند.

ترس از کاهش ارزش پول، نگرانی از شغل، هزینه مسکن و درمان، همگی به بخشی از زیست روزمره تبدیل شده‌اند؛ وضعیتی که می‌تواند در بلندمدت پیامدهایی فراتر از اقتصاد داشته باشد.

سال‌هاست واژه‌هایی مانند «جلسه ویژه»، «برنامه کنترل بازار» و «برخورد با گران‌فروشی» در ادبیات رسمی تکرار می‌شود، اما در سطح زندگی روزمره، آنچه تغییر ملموسی نکرده، قدرت خرید مردم است.

واقعیت این است که بخش بزرگی از جامعه احساس می‌کند فاصله‌اش با استانداردهای یک زندگی معمولی هر روز بیشتر می‌شود. حذف تدریجی برخی کالاهای اساسی از سفره، ناتوانی در تأمین اجاره و فشار روانی ناشی از آینده نامعلوم، نشانه‌هایی است که در آمارها به‌سختی دیده می‌شوند اما در زندگی مردم کاملاً محسوس‌اند.

در نهایت، آنچه امروز در مجلس درباره آن بحث می‌شود، تنها «گرانی» نیست؛ بلکه بحرانی است که از سطح عدد عبور کرده و به متن زندگی روزمره رسیده است؛ جایی که دیگر مسئله فقط اقتصاد نیست، بلکه کیفیت زیستن است.

خبرنگار : عاروان