جهان چشم‌انتظار پکن و واشنگتن/ شی و ترامپ درباره ایران چه گفتند؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، شی جین‌پینگ، براساس گزارشی از الجزیره که در فرارو منتشر شده، رئیس‌جمهور چین در ادامه سخنان خود، شرایط کنونی جهان را بی‌سابقه، پرتنش و در حال تغییر توصیف کرد و گفت نظام بین‌الملل در نقطه‌ای سرنوشت‌ساز ایستاده است.

او تأکید کرد: در چنین وضعیتی، نوع مواجهه دو قدرت بزرگ جهان می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای ملی داشته باشد و بر روندهای کلان جهانی اثر بگذارد.

شی جین‌پینگ همچنین با تأکید بر اشتراک منافع دو کشور اظهار کرد: منافع مشترک چین و آمریکا بیش از اختلافات آن‌هاست و موفقیت هر طرف، لزوماً تهدیدی برای طرف مقابل نیست، بلکه می‌تواند فرصتی تازه ایجاد کند.

او گفت: همکاری میان پکن و واشنگتن نه‌تنها به سود دو کشور، بلکه به نفع کل جهان خواهد بود، در حالی که تقابل، برای هر دو طرف هزینه‌زا و آسیب‌زننده است.

رهبر چین در ادامه، بر ضرورت عبور از منطق صرف رقابت تأکید کرد و گفت: دو کشور باید به‌جای تمرکز بر رویارویی، در پی مشارکت، پیشرفت مشترک و یافتن الگویی درست برای تعامل میان قدرت‌های بزرگ باشند؛ الگویی که بتواند از دل اختلاف‌ها، ثبات و از دل رقابت، نوعی مدیریت مسئولانه بیرون بکشد.

در سوی دیگر این گفت‌وگو، دونالد ترامپ نیز با لحنی مثبت از شی جین‌پینگ یاد کرد و او را رهبری بزرگ خواند.

ترامپ گفت: این توصیف را صادقانه بیان می‌کند، حتی اگر برخی با آن موافق نباشند.

او همچنین ابراز خرسندی کرد که در کنار رهبر چین حضور دارد و دوستی میان آن‌ها را مایه افتخار دانست.

ترامپ در ادامه ابراز امیدواری کرد که روابط آمریکا و چین بهتر از همیشه شود؛ جمله‌ای که هرچند کوتاه بود، اما در بستر روابط پرنوسان دو کشور، بازتابی مهم پیدا کرد.

مناسبات پکن و واشنگتن در سال‌های اخیر همواره آمیزه‌ای از همکاری اقتصادی، رقابت ژئوپلیتیک، مناقشه تجاری و کشمکش بر سر نفوذ جهانی بوده و هر نشانه‌ای از کاهش تنش یا تمایل به تعامل، به‌سرعت در سطح بین‌المللی مورد توجه قرار می‌گیرد.

جهان در انتظار جهت‌گیری دو قدرت

آنچه این گفت‌وگو را حائز اهمیت جلوه می دهد، فقط محتوای دیپلماتیک آن نیست، بلکه جایگاه دو طرف در نظم جهانی است. چین و آمریکا اکنون در بسیاری از پرونده‌های تعیین‌کننده جهان، از اقتصاد و تجارت گرفته تا فناوری، امنیت و ترتیبات منطقه‌ای، نقش‌آفرینان اصلی به شمار می‌روند. به همین دلیل، هر پیام مثبت یا منفی در روابط آن‌ها، بلافاصله فراتر از سطح دوجانبه تفسیر می‌شود.

اظهارات شی جین‌پینگ را می‌توان تلاشی برای برجسته‌کردن منطق همکاری در لحظه‌ای حساس دانست؛ لحظه‌ای که جهان با بحران‌های انباشته، بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیک و تغییرات سریع در موازنه قدرت روبه‌رو است. در مقابل، لحن مثبت ترامپ نیز نشان می‌دهد حتی در دل رقابت‌های سخت، همچنان پنجره‌ای برای بازتعریف رابطه میان دو قدرت بزرگ باز مانده است.

دو راهی همیشگی پکن و واشنگتن

با این حال، واقعیت روابط چین و آمریکا همچنان پیچیده‌تر از آن است که با چند جمله امیدوارکننده بتوان از حل‌وفصل اختلافات سخن گفت. آنچه دو طرف بر زبان آورده‌اند، بیش از آنکه نشانه پایان رقابت باشد، بیانگر آگاهی مشترک از هزینه‌های بالای تقابل است. جهان نیز دقیقاً به همین دلیل این دیدار و این گفت‌وگو را با حساسیت دنبال می‌کند: اینکه آیا دو قدرت بزرگ می‌توانند از رقابت مهارنشده عبور کنند و به الگویی باثبات‌تر از همزیستی برسند یا نه؟

در نهایت، گفت‌وگوی شی جین‌پینگ و دونالد ترامپ، در سطح ظاهری، حامل پیام‌هایی مثبت درباره همکاری، دوستی و بهبود روابط بود؛ اما در سطحی عمیق‌تر، بازتاب‌دهنده یک دغدغه بزرگ‌تر است: سرنوشت مناسبات دو کشوری که کیفیت رابطه‌شان می‌تواند بر آینده جهان اثر بگذارد.

وقتی رهبر چین از رفاه بشریت سخن می‌گوید و ترامپ از بهترشدن روابط استقبال می‌کند، معنای این جملات تنها در چارچوب یک دیدار دوجانبه محدود نمی‌ماند؛ بلکه به سوالی بزرگ‌تر گره می‌خورد: آیا جهان در آستانه نظمی مبتنی بر همکاری قرار دارد یا همچنان باید منتظر تشدید رقابت میان قدرت‌های بزرگ بماند؟

خبرنگار : عاروان