دیدار پرتنش ترامپ با شی بر سر ایران

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، در آستانه سفر دونالد ترامپ به چین، مقام‌های آمریکایی از برنامه‌ای فشرده و حساس برای مذاکرات رئیس‌جمهور آمریکا با شی جین‌پینگ خبر داده‌اند؛ مذاکراتی که از تجارت و تایوان تا ایران و صادرات نفت را در بر می‌گیرد و می‌تواند مسیر تازه‌ای در روابط سه‌ضلعی واشنگتن، پکن و تهران ایجاد کند.

بر اساس گزارش بلومبرگ، ترامپ قرار است پنجشنبه و جمعه این هفته در پکن با رئیس‌جمهور چین دیدار کند؛ سفری که در فضایی مملو از بی‌اعتمادی، تنش‌های اقتصادی و نگرانی‌های امنیتی انجام می‌شود. مقام‌های آمریکایی می‌گویند یکی از محورهای اصلی این دیدار، نقش چین در قبال ایران خواهد بود؛ به‌ویژه درآمد نفتی‌ که پکن از طریق خرید نفت ایران در اختیار تهران قرار می‌دهد.

فشار مستقیم واشنگتن بر پکن درباره ایران

به گفته مقام‌های آمریکایی، ترامپ در این دیدار تلاش خواهد کرد شی جین‌پینگ را نسبت به ادامه همکاری‌های اقتصادی و انرژی با ایران تحت فشار قرار دهد. نگرانی واشنگتن تنها به خرید نفت محدود نیست؛ آمریکا مدعی است برخی همکاری‌های احتمالی در حوزه تسلیحاتی نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.

این در حالی است که چین طی هفته‌های گذشته موضعی کم‌سابقه و علنی علیه تحریم‌های آمریکا اتخاذ کرده است. وزارت بازرگانی چین نه تنها تحریم پنج شرکت چینی به دلیل خرید نفت ایران را رد کرد، بلکه در حکمی حقوقی اعلام کرد هیچ نهاد یا شرکتی در چین حق اجرای این تحریم‌ها را ندارد.

پکن تحریم‌های آمریکا را «ناقض حقوق بین‌الملل و هنجارهای اساسی روابط بین‌الملل» توصیف کرده و عملاً پیام مهمی به واشنگتن داده است: چین قصد ندارد هزینه سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران را بپردازد.

همین مسئله، دیدار پیش‌روی ترامپ و شی را به یکی از حساس‌ترین مذاکرات دو کشور در سال‌های اخیر تبدیل کرده است؛ مذاکره‌ای که ایران در مرکز بخشی از آن قرار گرفته است.

تایوان، هوش مصنوعی و جنگ اقتصادی

با این حال، ایران تنها محور اختلاف دو کشور نیست. مقام‌های آمریکایی تأیید کرده‌اند که موضوع تایوان نیز در دستور کار قرار دارد، هرچند واشنگتن فعلاً تغییری در سیاست رسمی خود نسبت به این جزیره در نظر ندارد.

از سوی دیگر، رقابت سنگین فناوری میان آمریکا و چین نیز به میز مذاکرات کشیده خواهد شد. دو طرف قرار است درباره نگرانی‌های مربوط به هوش مصنوعی و حتی ایجاد یک کانال ارتباطی جدید در این حوزه گفت‌وگو کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد رقابت تکنولوژیک میان دو قدرت وارد مرحله‌ای امنیتی شده است.

در کنار این پرونده‌ها، مذاکرات اقتصادی همچنان بخش مهمی از سفر ترامپ خواهد بود. مقام‌های کاخ سفید می‌گویند دو کشور در حال بررسی ایجاد یک «هیئت تجاری» جدید هستند که وظیفه نظارت بر مبادلات کالاهای غیرحساس میان دو کشور را بر عهده خواهد داشت. همچنین تشکیل یک هیئت سرمایه‌گذاری مشترک نیز روی میز مذاکره قرار دارد.

کاخ سفید: ترامپ برای معاملات خوب به پکن می‌رود

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در توضیح اهداف این سفر گفته است ترامپ به دنبال «برقراری توازن مجدد در روابط با چین» و بازگرداندن استقلال اقتصادی آمریکا است.

او تأکید کرد که رئیس‌جمهور آمریکا قصد دارد «معاملات خوب بیشتری» را به نفع واشنگتن نهایی کند؛ معاملاتی که حوزه‌هایی مانند کشاورزی، انرژی و صنایع هوافضا را در بر می‌گیرد.

برنامه سفر ترامپ نیز با جزئیات قابل توجهی اعلام شده است؛ او عصر چهارشنبه وارد چین می‌شود، صبح پنجشنبه در مراسم استقبال رسمی شرکت می‌کند و سپس مذاکرات خود با شی جین‌پینگ را آغاز خواهد کرد.

طبق اعلام کاخ سفید، ترامپ عصر پنجشنبه از معبد بهشت در پکن بازدید می‌کند و شب در ضیافت رسمی دولت چین حضور خواهد داشت. دو رهبر همچنین قرار است روز جمعه در نشستی غیررسمی‌تر، همراه با چای و ناهار کاری، مذاکرات خود را ادامه دهند.

تهران در سایه جدال دو ابرقدرت

اگرچه محور رسمی سفر ترامپ، بازتعریف روابط اقتصادی آمریکا و چین عنوان شده، اما شواهد نشان می‌دهد تهران به یکی از گره‌های اصلی این دیدار تبدیل شده است؛ آن هم در شرایطی که چین همچنان بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران محسوب می‌شود و حاضر نشده در برابر فشارهای آمریکا عقب‌نشینی کند.

حال سوال اینجاست؛ آیا ترامپ می‌تواند در پکن، شی جین‌پینگ را به تغییر رفتار در قبال ایران متقاعد کند یا این دیدار، تنها فصل تازه‌ای از تقابل آرام اما عمیق دو قدرت جهانی خواهد بود؟ تقابلی که از نفت ایران تا تایوان و از تجارت تا هوش مصنوعی امتداد پیدا کرده است.

خبرنگار : عاروان