رها؛ آینه تلخ جامعه از چالش فقر و زندگی

فیلم رها تصویری تلخ از خانواده فقیری در جامعه ایران نمایش می‌دهد که در تکاپوی تلاش برای ادامه زندگی و رسیدن به حداقل خواسته‌هاشان درگیر موقعیت‌هایی فراتر از انتظار و توانشان می‌شوند. در واقع فیلم به نوعی نشانگر فقر به عنوان یک مشکل اقتصادی بزرگ در خانواده‌هاست که قادر است حتی شرافت و کرامت انسانی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. در رها شاهد زوال تدریجی مرزهای اخلاقی توسط افراد یک خانواده هستیم و اعضای خانواده که پیش از آن با شرف و از راه درست روزگار می‌گذراندند، به تدریج در محیطی از دروغ، تحقیر و حتی جرم گرفتار می‌شوند. کوشش فیلم این است که به مخاطب نشان دهد چگونه در اجتماعی که فقر و ناداری در آن رخنه کرده، ثروت و ثروتمند بودن باعث بی‌رنگ شدن عدالت می‌شود.

از طرفی می‌توان فیلم را دوگانه‌ای سطحی و کلیشه‌ای دید که سعی دارد به تماشاگر خویش نشان دهد که فقیران در آن افرادی سست‌عنصرو قانون‌گریز و متقلب‌اند و ثروتمندان در تقابل مغرور و بی‌رحم و زورگو هستند که این نگاه سبب همدلی و همذات‌پنداری نمی‌شود. از طرف دیگر بازی‌های بازیگران از شهاب حسینی در نقش وحید و غزل شاکری همسرش، با بازی‌های درخشان و به‌جا و دقیق خود، تصویر قابل درکی از موقعیت نشان می‌دهند. حتی چهره‌های جوان و تازه‌کار نیز از عهده ایفای نفش خوبش به خوبی برآمده‌اند.

غیر از ترکیب بازیگران درست، از نقاط قوت فیلم دارا بودن فیلمنامه منسجم و روایی می‌‌باشد که چفت و بست محکمی داشته و به خوبی تماشاگر را به مسیر درست و توالی به اندازه اتفاقات رهنمون می‌شود.

فیلم، ملودرامی است که بیانگر بسیاری از رنج‌های مشترک طبقه فقیر جامعه ایرانی است که گمان می‌رود کامل به تصویر نیامده است.

در نگاهی مستقل به فیلم می‌توان آن را اندکی تحت تأثیر سینمای اصغر فرهادی دانست که بر بینش سازنده فیلم تاثیرگذار بوده است.

 دوسوم ابتدایی فیلم پرکشش و مهیج و قوی شروع می‌شود و موفق می‌شود مخاطب را تا حدی درگیر کند اما در نیم ساعت انتهایی با کشدار شدن موضوعات و کند پیش رفتن قصه، تماشاگر وادار به چک کردن ساعت خود و خمیازه می‌شود که البته از تدوین نادرست نیز ناشی می‌شود.

برخی منتقدان رها را به سیاه‌نمایی محکوم می‌کنند و برخی آن را در به تصویرکشیدن رنج یک خانواده فقیر، مدح و ثنا می‌کنند.

اما تلقی درست این است که رها بینابین این دو دیدگاه قرار گرفته است. یعنی به نوعی واقعیتی تلخ از جامعه را به بدترین و رنج‌آورترین شکل ممکن می‌نمایاند.

و در انتها می‌توان گفت رها روایتی صادقانه با اندکی اغماض در اجرا از رنج و فقر خانواده ایرانی اما با روش ناصحیح می‌باشد.

دیدن فیلم خالی از لطف نبوده و بدون پیش‌داوری و با درک صحیح از نگاه فیلمساز وندیدن کاستی‌ها، آن را شاید بتوان نمونه نسبتا موفقی از سینمای اجتماعی مستقل برشمرد.

خبرنگار : شاکر