شرط بزرگ واشنگتن برای صلح؛ ترامپ منافع اسرائیل را خط قرمز توافق با ایران اعلام کرد

به گزارش خبرنگار بین الملل ایونا به نقل از خبرگزاری صداوسیما، در اوج روزهای التهاب و هیجان دیپلماتیک در پایتخت‌های سیاسی جهان، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، با حضور در یک گفتگوی اختصاصی و بسیار مهم با شبکه تلویزیونی «کانال ۱۲ اسرائیل»، آب پاکی را روی دست منتقدان ریخت و موضع نهایی و قاطع خود را درباره سرنوشت مذاکرات صلح با تهران عیان کرد. ترامپ در این مصاحبه پربازتاب، با لحنی صریح و بدون تعارف اعلام کرد که امنیت و منافع راهبردی تل‌آویو، خط قرمز غیرقابل عبور او در هرگونه تفاهم‌نامه بین‌المللی است. او صراحتاً تأکید کرد: «اگر مفاد و بندهای توافق پیش‌رو، تأمین‌کننده امنیت کامل و منافع اساسی اسرائیل نباشد، من هرگز قلم بر نداشته و چنین سندی را امضا نخواهم کرد.»

این اظهارات قاطع و جهت‌دار در شرایطی از آنتن رسانه‌های عبری‌زبان پخش شد که تنها چند ساعت پیش از آن، روزنامه معتبر آمریکایی «واشنگتن تایمز» در گزارشی جنجالی و اختصاصی، ادعایی بزرگ را مطرح کرده بود. این روزنامه مدعی شده بود که پیش‌نویس نهایی توافق‌نامه صلح بزرگ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران عملاً آماده شده و دو طرف خود را برای اعلام رسمی و امضای این سند تاریخی با هدف پایان دادن به درگیری‌های خونین نظامی در تمامی جبهه‌های خاورمیانه، تا پیش از ظهر روز یکشنبه آماده می‌کنند. انتشار هم‌زمان این دو خبر، نشان‌دهنده یک شطرنج سیاسی بسیار پیچیده میان دیپلماسی صلح و فشارهای پشت پرده است.

موازنه قدرت در راهروهای کاخ سفید؛ تلاش برای راضی کردن متحد دیرینه

بررسی ابعاد این گفتگوی تلویزیونی نشان می‌دهد که دونالد ترامپ در آستانه یک تصمیم بزرگ تاریخی، تحت فشار شدید داخلی و خارجی قرار گرفته است. از یک سو، افکار عمومی آمریکا و رهبران کشورهای عربی منطقه مانند عربستان سعودی، امارات و قطر به شدت او را برای پذیرش توافق صلح و پایان دادن به جنگ پرهزینه در خاورمیانه تشویق می‌کنند تا ثبات اقتصادی و امنیت انرژی به جهان بازگردد. از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و جناح‌های تندرو در تل‌آویو، نگرانند که این توافق موقت، فضای کافی برای بازسازی توان موشکی و هسته‌ای را به تهران بدهد.

ترامپ با انجام این مصاحبه هوشمندانه تلاش کرد تا این پیام محکم را به شریک استراتژیک خود در منطقه مخابره کند که واشنگتن در پای میز مذاکره، چشمان خود را روی دغدغه‌های امنیتی اسرائیل نبسته است. به نظر می‌رسد این موضع‌گیری تند، بیشتر یک مانور سیاسی برای آرام کردن فضای ملتهب سیاسی در داخل اسرائیل و ممانعت از اقدامات خودسرانه و نظامی تلاویو باشد؛ اقدامی که ممکن است کل فرآیند حساس و شکننده دیپلماسی را در آخرین ثانیه‌ها به مرز فروپاشی بکشاند.

سناریوی واشنگتن تایمز؛ آیا صلح روز یکشنبه متولد می‌شود؟

گزارش پر سر و صدای واشنگتن تایمز درباره احتمال امضای سند صلح تا روز یکشنبه، موجی از خوش‌بینی را در بازارهای مالی و محافل دیپلماتیک ایجاد کرده است. بر اساس کدهای افشا شده از این طرح، تفاهم‌نامه مذکور شامل یک آتش‌بس پایدار، متوقف شدن عملیات پهپادی و موشکی و همچنین بازگشایی کامل و بدون قید و شرط شاهراه حیاتی تنگه هرمز در برابر برخی گشایش‌های اقتصادی موقت برای ایران است.

اما گره اصلی داستان اینجاست که طبق گزارش رسانه‌های عبری، مقامات امنیتی اسرائیل این توافق را «بسیار بد و نگران‌کننده» توصیف کرده‌اند. آن‌ها معتقدند در این پیش‌نویس، موضوعات کلیدی مانند خروج کامل ذخایر اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی از خاک ایران و تحدید برنامه‌های بالستیک به مراحل بعدی موکول شده و آمریکا در واقع در حال پرداخت پاداش نقدی در برابر وعده‌های نسیه است. درست در همین نقطه است که ترامپ وارد میدان شده و با شرط گذاشتن برای امضای توافق، تلاش می‌کند تا بیشترین امتیاز ممکن را در آخرین لحظات از طرف ایرانی بگیرد و به متحدان خود اطمینان دهد که دست برتر را در معامله حفظ کرده است.

تحلیل‌گران ارشد روابط بین‌الملل بر این باورند که این تضاد آشکار میان اخبار (اعلام نزدیکی به صلح از یک طرف و خط و نشان کشیدن برای توافق از طرف دیگر) دقیقاً برخاسته از سبک سنتی و شناخته‌شده دونالد ترامپ در دنیای تجارت و سیاست است که به «هنر معامله‌گری» شهرت دارد. او تمایل دارد تا آخرین ثانیه‌ها، طرف مقابل خود را در وضعیت بیم و امید نگه دارد.

ترامپ از یک سو به پنتاگون دستور آماده‌باش برای حملات احتمالی را می‌دهد و در رسانه‌های اسرائیلی بر طبل حمایت بی‌چون‌وچرا از تل‌آویو می‌کوبد، و از سوی دیگر از پیشرفت‌های بزرگ در متن تفاهم‌نامه سخن می‌گوید. این استراتژی دوگانه به او اجازه می‌دهد تا به عنوان برنده مطلق میدان ظاهر شود؛ چه در مسیر صلح قدم بگذارد و چه در صورت لزوم، اهرم نظامی را فعال کند. ساعات پیش رو و به‌ویژه پایان روز یکشنبه، مشخص خواهد کرد که آیا خاورمیانه وارد عصر جدیدی از آرامش نسبی خواهد شد یا اینکه اصرار بر خواسته‌های حداکثری، بار دیگر شیپورهای جنگ را به صدا در خواهد آورد.

خبرنگار : نقوی