ماراتن نفس‌گیر دیپلماسی در واشنگتن و تهران؛ شروط سخت‌گیرانه ترامپ و ضرب‌الاجل برای صلح یا جنگ

به گزارش خبرنگار بین الملل ایونا به نقل از همشهری‌آنلاین، با پایان یافتن سفر فشرده، حساس و دیپلماتیک فرمانده ارتش پاکستان به تهران و آغاز یک روز کاری پرالتهاب و سرنوشت‌ساز در پایتخت ایالات متحده آمریکا، پرونده توافق محتمل میان تهران و واشنگتن به نقطه عطف خود رسیده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با حضور در میان رسانه‌های گروهی و بین‌المللی، دور جدیدی از گفتگوهای رسانه‌ای را آغاز کرده تا مواضع نهایی، شروط سخت‌گیرانه و نقشه راه دولت خود را درباره پیش‌نویس این تفاهم‌نامه بزرگ عیان کند. این تحرکات رسانه‌ای نشان‌دهنده آن است که تصمیم‌گیری درباره آینده روابط دو کشور و وضعیت کل منطقه خاورمیانه، به شمارش معکوس رسیده است.

دونالد ترامپ در جریان یک گفتگوی اختصاصی با پایگاه خبری مطلع «آکسیوس» پرده از جزئیات جلسات پشت پرده کاخ سفید برداشت و اعلام کرد که او به همراه تیمی از برترین مشاوران ارشد و امنیتی خود، بررسی‌های دقیقی را روی پیش‌نویس نهایی توافق‌نامه آغاز کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به حساسیت ثانیه‌ها اظهار داشت که این نشست‌های تخصصی تا اواخر امروز ادامه خواهد داشت و این احتمال بسیار قوی وجود دارد که تا روز آینده، تصمیم قطعی و نهایی واشنگتن درباره پذیرش یا رد این سند تاریخی به طور رسمی اتخاذ و رسانه‌ای شود.

پادرمیانی استراتژیک اسلام‌آباد؛ جزئیات سفر فشرده عاصم منیر به تهران

هم‌زمان با تکاپوی شدید در واشنگتن، تهران نیز روزهای بی‌سابقه‌ای از دیپلماسی فشرده را پشت سر گذاشته است. ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارشد و مقتدر ارتش پاکستان، در سفری ناگهانی و با حامل پیام‌های کلیدی، وارد پایتخت ایران شد. او در نخستین گام از سفر خود، تا پاسی از شب در جبهه دیپلماتیک با سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پشت درهای بسته به گفتگو نشست. محور اصلی این رایزنی‌های شبانه، بررسی آخرین ابتکارات دیپلماتیک و راه‌های صلح‌آمیز برای جلوگیری از فرو رفتن منطقه در یک جنگ ویرانگر و پایان دادن به تقابل‌های نظامی آمریکا و اسرائیل علیه خاک ایران بود.

فرمانده ارتش پاکستان در ادامه برنامه‌های فشرده خود در روز شنبه (دوم خردادماه)، با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز دیدارهای جداگانه‌ای برگزار کرد تا ابعاد مختلف پیشنهادات بین‌المللی را بسنجد. نکته حائز اهمیت اینجاست که ژنرال منیر پیش از ترک تهران، برای دومین بار در طول این سفر کوتاه به دیدار وزیر خارجه ایران رفت. این تکرار ملاقات‌ها نشان‌دهنده آن است که پاکستان به عنوان یک میانجی‌گر سنتی و همسایه کلیدی، در حال جابجا کردن پیام‌های بسیار حیاتی و تعیین‌کننده میان شاهراه‌های تصمیم‌گیری در تهران و واشنگتن بوده است تا فرمول تعدیل‌شده‌ای برای توافق بیابد.

اتاق فکر کاخ سفید؛ ورود مهره‌های کلیدی به پازل تفاهم

در سوی دیگر میدان، دونالد ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه خود با آکسیوس فاش کرد که تشکیلات سیاسی او چطور در حال ارزیابی آخرین مواضع رسمی ارسال‌شده از سوی تهران است. او اعلام کرد که قرار است در ساعات آینده، جلسه ویژه‌ای را با حضور «ویتکاف» و «کوشنر» (به عنوان مشاوران و مهره‌های کلیدی سیاست خارجی و تجاری خود) برگزار کند تا پاسخ‌ها و نکات اصلاحی ایران روی متن تفاهم‌نامه را به صورت بند به بند کالبدشکافی کنند.

ترامپ همچنین اضافه کرد که «جی‌دی ونس»، معاون اول او نیز ممکن است در این سناریوی نهایی به جمع آن‌ها ملحق شود. حضور این چهره‌های با نفوذ و سرسخت در اتاق بیضی کاخ سفید، گویای این واقعیت است که دولت آمریکا قصد دارد تمامی ابعاد حقوقی، اقتصادی و امنیتی توافق را پیش از امضا محکم کند تا سندی که خارج می‌شود، تضمین‌کننده حداکثر منافع واشنگتن و متحدانش باشد و در داخل آمریکا مایه انتقاد رقبا نگردد.

خطوط قرمز هسته‌ای واشنگتن؛ صلح با طعم نظارت‌های سخت‌گیرانه

رئیس‌جمهور ایالات متحده با صراحت لهجه همیشگی خود، خطوط قرمز غیرقابل تغییر آمریکا را روی میز گذاشت. او تأکید کرد دولت او به هیچ وجه تن به یک توافق ضعیف یا صلح صوری نخواهد داد. به گفته ترامپ، هرگونه تفاهم‌نامه‌ای که امضا شود، باید به طور دقیق، شفاف و بازگشت‌ناپذیر، دو پرونده حیاتی را حل کند:

محدودیت شدید در فرآیند غنی‌سازی اورانیوم توسط ایران
تعیین تکلیف و کاهش ملموس ذخایر کنونی اورانیوم با غنای بالای ایران

از نظر کاخ سفید، بدون مهار این دو مؤلفه هسته‌ای، هیچ قراردادی ارزش امضا شدن را ندارد. آمریکا اصرار دارد که تضمین‌های عینی و بازرسی‌های فوق‌العاده‌ای باید گنجانده شود تا اطمینان حاصل شود که مسیر دسترسی ایران به مواد اولیه با کاربرد نظامی برای همیشه مسدود باقی می‌ماند؛ شرطی که پذیرش آن از سوی تهران، نیازمند چکش‌کاری‌های فراوان حقوقی است.

استراتژی چماق و هویج؛ هشدار تند ترامپ به تهران

دونالد ترامپ مصاحبه خود را با یک ضرب‌الاجل صریح و تهدیدآمیز به پایان رساند؛ شگردی که نماد بارز دیپلماسی اجبار اوست. او با لحنی هشدارآمیز گفت که صبری طولانی‌مدت در کار نخواهد بود و ایران در برابر یک دوراهی سرنوشت‌ساز قرار گرفته است: یا امضای یک توافق محکم بر اساس شروط اعلام‌شده واشنگتن، یا مواجهه با قدرت نظامی سهمگین ایالات متحده آمریکا.

این موضع‌گیری تند نشان می‌دهد که ترامپ می‌خواهد در آخرین گام‌های ماراتن مذاکرات، بالاترین حد از فشار روانی را بر تصمیم‌گیران در تهران وارد کند. حال جهان چشم به روزهای پیش رو دوخته است تا ببیند آیا میانجی‌گری اسلام‌آباد و تلاش دیپلمات‌ها به یک صلح پایدار ختم خواهد شد، یا اینکه اصرار بر مواضع حداکثری، آتش یک تقابل جدید را روشن خواهد کرد.

خبرنگار : نقوی