معمای هوجیچا: چای کهربایی که ژاپنی‌ها شب می‌نوشند و لندنی‌ها توی بستنی می‌ریزند

اولین بار که هوجیچا را دیدم، فکر کردم قهوه است

راستش را بخواهید، رنگش قهوه‌ای است. اما وقتی آن را بو می‌کنید، رایحه نان تازه، کارامل و کمی دود در مشام می‌پیچد. اولین جرعه هم نه مثل چای سبز گس است و نه مثل قهوه تلخ؛ چیزی میان این دو. نوعی شیرینی طبیعی در انتهای گلو می‌ماند. این همان معمای هوجیچاست: برگ چای است، اما حال‌وهوای برشته‌جات را دارد.

ژاپنی‌ها قرن‌هاست آن را می‌شناسند. در خانه‌های قدیمی کیوتو، بعد از شام، یک فنجان هوجیچا می‌نوشند؛ نه برای انرژی، بلکه برای آرامش. چون کافئین آن از ماچا کمتر است و معده را هم اذیت نمی‌کند. اگر بخواهیم با نگاهی بدبینانه بگوییم، می‌شود گفت «چای مادربزرگ‌ها»ست. اما حالا همین چای دارد کافه‌های لندن را تسخیر می‌کند.

 انقلاب هوجیچا: از آشپزخانه ژاپن تا منوی اینستاگرامی

داستان از جایی جالب می‌شود که یک سرآشپز ژاپنی در لندن به نام «شوکو اودا» تصمیم می‌گیرد امسال بستنی هوجیچا را به منوی رستورانش اضافه کند. او می‌گوید: در ژاپن تقریباً کسی بستنی هوجیچا نمی‌خورد، اما مشتریان لندنی شیفته آن شده‌اند.

واقعیت این است که انگلیسی‌ها هوجیچا را در قالب لاته شیری و دسر دوست دارند؛ همان مسیری که چند سال پیش ماچا طی کرد. حالا آمارها نشان می‌دهند فروش هوجیچا لاته یخی در زنجیره‌ها نسبت به سال قبل ۵۵ درصد بالا رفته است. یکی از مدیران برندهای معروف هم گفته: هوجیچا اکنون در همان نقطه‌ای قرار دارد که ماچا دو سال پیش بود؛ در آستانه تبدیل شدن به ترند بزرگ بعدی.

جالب است بدانید که در حال حاضر از هر پنج لاته ماچا که فروخته می‌شود، یکی یا دو تا لاته هوجیچاست.

 اما چرا ماچا دارد خسته‌مان می‌کند؟

ماچا دیگر فقط یک نوشیدنی نیست؛ به پدیده‌ای اینستاگرامی تبدیل شده است. خیلی‌ها آن را می‌خرند تا از آن عکس بگیرند، نه لزوماً برای نوشیدنش.

ایزابل، یک باریستا در کافه‌ای ژاپنی در لندن، می‌گوید: بعضی مشتری‌ها وقتی می‌فهمند ما ماچا را بدون شربت و شکر سرو می‌کنیم، منصرف می‌شوند. می‌گویند تلخ است. در واقع آن‌ها طعم واقعی ماچا را دوست ندارند؛ فقط با مد روز همراه شده‌اند.

و این دقیقاً همان نقطه‌ای است که هوجیچا وارد می‌شود: بدون ادعای رنگ سبز درخشان، بدون آن اومامی ماندگار، و بدون نیاز به شکر برای قابل‌قبول شدن. هوجیچا از همان ابتدا خوش‌طعم است؛ آجیلی، گرم و صمیمی.

علمش چیست؟ چرا برشته کردن این‌قدر معجزه می‌کند؟

برگ چای سبز معمولی را بخار می‌دهند تا سبز بماند. اما هوجیچا را روی زغال یا در دمای ۲۰۰ درجه برشته می‌کنند. این کار سه تغییر مهم ایجاد می‌کند:

• اول: یک واکنش شیمیایی به نام «میلارد» فعال می‌شود؛ همان واکنشی که نان و قهوه را خوش‌عطر و خوش‌طعم می‌کند. نتیجه: عطر دودی، آجیلی و کاراملی.
• دوم: کافئین تا حد زیادی کاهش می‌یابد. یک فنجان هوجیچا فقط ۷ تا ۲۰ میلی‌گرم کافئین دارد (ماچا ۷۰ میلی‌گرم، قهوه ۹۵ میلی‌گرم). یعنی می‌توان آن را شب هم نوشید.
• سوم: گسی و تلخی چای سبز تا ۵۰ درصد کم می‌شود. در نتیجه دیگر نیازی نیست آن را با شکر بپوشانید.

به تعبیر ژاپنی‌ها، هوجیچا آنتی‌اکسیدان‌های چای سبز را حفظ می‌کند، بی‌آنکه شما را تا صبح بیدار نگه دارد.

تازه‌ترین خبرها از دنیای هوجیچا

اگر فکر می‌کنید هوجیچا فقط یک چای است، سخت در اشتباهید. نگاهی به تیترهای امسال بیندازیم:

• اوتسوکا، شرکت داروسازی ژاپنی، در مارس ۲۰۲۶ یک اسنک انرژی‌زا به نام SOYJOY با طعم آزوکی و هوجیچا روانه بازار کرده است؛ با شاخص گلیسمی پایین. یعنی هم خوش‌طعم است و هم برای کنترل قند خون انتخاب مناسب‌تری به شمار می‌آید.
• نوشیدنی‌های حباب‌دار، یا همان اسپارکلینگ هوجیچا، در کافه‌های توکیو بسیار محبوب شده‌اند؛ نوعی نوشیدنی خنک با خامه و رنگی کهربایی و جذاب.
• حتی هات‌چاکلت هوجیچا هم ساخته شده است: ترکیب کاکائوی سفید با پودر هوجیچا.
• و جالب‌تر از همه: لوسیون بدن با رایحه هوجیچا لاته. بله، درست خواندید. صنعت زیبایی هم به این بو علاقه نشان داده و فروش این لوسیون‌ها سال گذشته به ۱۸۵ میلیون دلار رسیده است.

و اما آخرین خبر مهم: یک مطالعه علمی در سال ۲۰۲۴ نشان داده که نوشیدن هوجیچا می‌تواند تمرکز ذهنی را بالا ببرد و خستگی را کاهش دهد، با اینکه کافئین آن ناچیز است. چطور؟ به‌خاطر ماده‌ای به نام «ال-تیانین» که نوعی آرام‌بخش طبیعی به حساب می‌آید. یعنی هم آرام می‌مانید، هم هوشیار.

خب، حالا تکلیف من با هوجیچا چیست؟

بهترین راه برای امتحان کردن هوجیچا این است که:

1. برگ‌های آن، یا دقیق‌تر بگوییم ساقه‌های برشته‌اش، را در قوری بریزید.
2. آب داغ ۸۰ درجه به آن اضافه کنید؛ نه آب جوش، چون تلخ می‌شود.
3. سه دقیقه صبر کنید.
4. یک جرعه بنوشید؛ بدون شکر، بدون شیر.

بعد اگر خواستید، می‌توانید یک لاته با شیر بادام و عسل درست کنید. یا حتی بستنی هوجیچا تهیه کنید؛ دستورش در اینترنت پیدا می‌شود. انتخاب با شماست. نکته اینجاست که هوجیچا از هر زاویه‌ای که به آن نگاه کنید، نوشیدنی جذابی است.

جمله پایانی

روزی ماچا آمد و همه را شیفته رنگ سبز کرد. اما حالا هوجیچا آرام‌آرام نشان می‌دهد که همیشه لازم نیست برای خوب بودن، پررنگ باشی. گاهی یک فنجان چای کهربایی، با عطر نان برشته و کافئین کم، می‌تواند گرم‌ترین بخش بعدازظهر شما باشد. هوجیچا منتظر است. کافی است یک جرعه بنوشید و بعد ببینید چه حسی دارد.

نویسنده: ابراهیمی