میلیاردها تومان رمزارز ایرانی‌ها که بعد از مرگ قفل شد

به گزارش خبرنگار قضایی ایونا، تا حالا به این فکر کرده‌اید که چند ثانیه بعد از صادر شدن گواهی فوت‌مان، چه بلایی سر زندگی دوم ما می‌آید؟ زندگیِ واقعی‌ترِ ما که در حافظه گوشی‌ها، چت‌های تلگرام، عکس‌های آرشیو شده اینستاگرام و شاید چند صدم بیت‌کوین در یک صرافی آنلاین جا خوش کرده است. قدیم‌ها ارثیه شامل خانه، زمین و فرش دستباف بود؛ حالا اما با پدیده‌ای به نام «میراث دیجیتال» طرفیم. امپراتوریِ کوچکی از داده‌ها که بعد از ایست قلبی ما، در فضا معلق می‌ماند.

واقعیت این است که ما بیشتر از زندگی واقعی، در دنیای مجازی ردپا می‌گذاریم. کانال یوتیوبی که ماهانه درآمد دلاری دارد، پیج کاری اینستاگرام با چندصد هزار فالوور که ارزش تجاری بالایی دارد، یا رمز ارزهایی که می‌توانند زندگی یک خانواده را زیر و رو کنند. اما وقتی صاحب این دارایی‌ها ناگهان از دنیا می‌رود، چه اتفاقی می‌افتد؟

در دنیا، پلتفرم‌های بزرگ تا حدودی تکلیف را روشن کرده‌اند. مثلاً اپل ویژگی «وارث دیجیتال» دارد یا گوگل اجازه می‌دهد تعیین کنید بعد از چند ماه اکتیو نبودن، اطلاعات‌تان به چه کسی برسد. اما در ایران ماجرا کاملاً متفاوت است. در حقوق و قوانین انحصار وراثت ما، هنوز تعریف رسمی، شفاف و همه‌گیری برای «مالکیت داده‌های مجازی» وجود ندارد. اگر رمز گوشی یا ولت متوفی را نداشته باشید، ورود به این حریم عملاً غیرممکن است. از طرفی، هنوز فرهنگ «وصیت‌نامه دیجیتال» بین مردم جا نیفتاده است. ما برای اموال فیزیکی‌مان وصیت می‌کنیم، اما یادمان می‌رود که چت‌های خصوصی، عکس‌های شخصی و کیف‌پول‌های رمزنگاری‌شده‌مان هم نیاز به تعیین تکلیف دارند؛ یا باید با ما دفن شوند، یا به دست نااهلش نیفتند.

مرگ دیگر یک پدیده صرفاً بیولوژیک نیست؛ یک چالش سایبری است. تا زمانی که بستر حقوقی مشخصی برای دارایی‌های مجازی در کشور شکل نگیرد و خودمان هم یاد نگیریم که کلیدهای دیجیتال‌مان را جای امنی برای روز مبادا بگذاریم، این هرج‌ومرج ادامه دارد. ما در حال ترک دنیایی هستیم که در آن، پاک کردن تاریخچه مرورگر یا دسترسی به ولت‌های رمزارز، پیچیده‌تر از تقسیم ارث و میراث میلیاردی در محضر خانوادگی شده است.

خبرنگار : شاکر