هانتاویروس روی عرشه/ جهان نگران شیوع ویروسی با مرگ‌ومیر بالا

به گزارش خبرنگار سلامت ایونا، شیوع بیماری‌های عفونی در کشتی‌های تفریحی موضوع تازه‌ای نیست. در سال‌های گذشته بارها خبر انتشار ویروس‌هایی مانند نوروویروس یا کرونا در کشتی‌های مسافرتی منتشر شده بود، اما این‌بار ماجرا متفاوت است؛ چون نام ویروسی مطرح شده که حتی بسیاری از مردم جهان هم کمتر درباره آن شنیده‌اند: هانتاویروس.

براساس گزارشی از رویداد24، شیوع اخیر در کشتی هلندی «MV Hondius» که از آرژانتین به سمت جزایر قناری در حرکت بوده، تاکنون دست‌کم هشت مبتلا برجا گذاشته است؛ از این میان سه نفر جان باخته‌اند، یک نفر در وضعیت بحرانی قرار دارد و چند نفر دیگر نیز تحت مراقبت هستند.

این اتفاق باعث شده سازمان جهانی بهداشت و متخصصان بیماری‌های عفونی، شرایط را با دقت بیشتری زیر نظر بگیرند.

هانتاویروس چیست؟

هانتاویروس‌ها خانواده‌ای از ویروس‌ها هستند که معمولاً توسط جوندگان منتقل می‌شوند. موش‌ها و برخی جوندگان بدون آنکه خودشان بیمار شوند، ویروس را از طریق ادرار، بزاق و مدفوع دفع می‌کنند.

اگر این ترشحات در هوا پخش شود مثلاً هنگام تمیزکردن محیط آلوده یا حضور در انبارها و فضاهای بسته انسان می‌تواند ویروس را از طریق تنفس وارد بدن خود کند.

کارشناسان می‌گویند تماس دست آلوده با دهان یا خوردن غذای آلوده نیز می‌تواند باعث انتقال بیماری شود.

چرا شیوع اخیر حساسیت زیادی ایجاد کرده است؟

دلیل اصلی نگرانی، نوع سویه شناسایی‌شده در این کشتی است؛ سویه‌ای به نام «ویروس آند» که بیشتر در کشورهای آمریکای جنوبی مانند آرژانتین و شیلی دیده می‌شود.

برخلاف بیشتر گونه‌های هانتاویروس که فقط از حیوان به انسان منتقل می‌شوند، ویروس آند یکی از معدود سویه‌هایی است که قابلیت انتقال محدود میان انسان‌ها را هم دارد.

متخصصان البته تأکید می‌کنند این ویروس مثل کرونا یا سرخک به‌راحتی در هوا پخش نمی‌شود و انتقال آن معمولاً نیازمند تماس نزدیک و طولانی است؛ مثل خوابیدن در یک اتاق یا استفاده مشترک از وسایل شخصی.

با این حال، همین قابلیت محدود انتقال انسانی کافی بوده تا نگرانی‌ها درباره شیوع در محیط بسته یک کشتی تفریحی افزایش پیدا کند.

علائم بیماری چگونه شروع می‌شود؟

بیشتر مبتلایان ابتدا علائمی شبیه یک بیماری معمولی را تجربه می‌کنند؛ تب، بدن‌درد، ضعف یا مشکلات گوارشی.

اما مشکل اصلی اینجاست که بیماری می‌تواند خیلی سریع پیشرفت کند و به التهاب شدید ریه، تجمع مایع در ریه‌ها و حتی نارسایی قلبی و تنفسی برسد.

در برخی سویه‌های آمریکایی، نرخ مرگ‌ومیر به حدود ۵۰ درصد هم می‌رسد؛ یعنی تقریباً نیمی از مبتلایان ممکن است جان خود را از دست بدهند.

آیا باید نگران یک همه‌گیری جدید باشیم؟

با وجود نگرانی‌های ایجادشده، سازمان جهانی بهداشت و متخصصان می‌گویند خطر این ویروس برای عموم مردم همچنان پایین است.

کارشناسان توضیح می‌دهند هانتاویروس برخلاف کرونا، قدرت انتقال بالایی ندارد و معمولاً برای سرایت نیاز به تماس نزدیک وجود دارد.

«استیون بردفوت» پژوهشگر هانتاویروس در دانشگاه نیومکزیکو می‌گوید حتی در مناطقی که تعداد زیادی از جوندگان آلوده هستند، موارد انسانی همچنان بسیار محدود باقی می‌ماند.

به گفته او، این ویروس «خطرناک اما کم‌انتقال» است؛ یعنی اگرچه می‌تواند مرگبار باشد، اما به‌سادگی تبدیل به یک همه‌گیری جهانی نمی‌شود.

چرا هنوز واکسن قطعی وجود ندارد؟

مجله علمی نیچر در گزارشی به نقل از پژوهشگران آمریکایی توضیح داده که تحقیقات روی واکسن هانتاویروس از دهه ۱۹۸۰ آغاز شده، اما هنوز واکسن نهایی و گسترده‌ای برای آن تأیید نشده است.

یکی از مشکلات اصلی، نادر بودن بیماری است. چون تعداد مبتلایان در جهان نسبتاً کم و پراکنده است، انجام آزمایش‌های بزرگ و طولانی برای تأیید واکسن دشوار می‌شود.

با این حال، دانشمندان می‌گویند برخی واکسن‌های آزمایشی، به‌ویژه برای سویه آند، نتایج امیدوارکننده‌ای داشته‌اند و توانسته‌اند در بدن افراد آنتی‌بادی محافظ ایجاد کنند.

تغییرات اقلیمی؛ تهدیدی که می‌تواند اوضاع را پیچیده‌تر کند

برخی پژوهشگران هشدار می‌دهند تغییرات آب‌وهوایی و افزایش جمعیت جوندگان در بعضی مناطق، ممکن است احتمال تماس انسان با این ویروس را بیشتر کند.

به همین دلیل، اگرچه هانتاویروس فعلاً یک تهدید محدود محسوب می‌شود، اما دانشمندان معتقدند جهان باید همچنان مراقب بیماری‌های مشترک میان حیوان و انسان باشد؛ بیماری‌هایی که گاهی از دورافتاده‌ترین نقاط دنیا آغاز می‌شوند، اما می‌توانند به سرعت توجه کل جهان را به خود جلب کنند.