پیش‌بینی متفاوت بابک زنجانی از آینده تنش ایران و آمریکا

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایونا، در تحلیل‌های اقتصادی، بازارهای مالی معمولاً اولین جایی هستند که به ریسک‌های ژئوپلیتیکی واکنش نشان می‌دهند. افزایش قیمت نفت، رشد شاخص طلا و خروج سرمایه از بازارهای پرریسک، از نشانه‌های معمول نزدیک شدن به درگیری نظامی است.

اما بابک زنجانی مدعی است که: «با وجود اینکه در رسانه‌ها و فضای میدانی، وضعیت بسیار خطرناک نشان داده می‌شود، اما در بازارهای مالی آن سطح از نگرانی دیده نمی‌شود.فضا بیشتر شبیه کُری‌خوانی است و به نظر می‌رسد هیچ‌یک از طرفین تمایل جدی به جنگ ندارند».

این تحلیل در واقع بر یک فرض کلیدی استوار است: بازارها معمولاً از تصمیم جنگ جلوتر حرکت می‌کنند، نه عقب‌تر از آن.

 کُری‌خوانی سیاسی یا مدیریت تنش؟

واژه‌ای که او به کار برده کُری‌خوانی از منظر تحلیل سیاسی قابل توجه است. در ادبیات روابط بین‌الملل، گاهی طرفین درگیری با: تهدیدهای لفظی، نمایش قدرت نظامی و جنگ رسانه‌ای سعی می‌کنند امتیازگیری کنند بدون ورود به درگیری واقعی.

بر اساس این دیدگاه، اظهارات او نشان می‌دهد که: سطح تنش بالا هست، اما کنترل‌شده است و هدف ممکن است «بازدارندگی روانی» باشد نه جنگ واقعی.

با وجود جذابیت رسانه‌ای این نگاه، چند نکته مهم وجود دارد:

• بازارها همیشه پیش‌بینی‌گر دقیق جنگ نیستند؛ گاهی درگیر بی‌حسی ریسک می‌شوند.
• تصمیم‌های نظامی در سطح دولت‌ها می‌تواند ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی باشد.
• داده‌های مالی فقط بخشی از تصویر هستند، نه کل واقعیت ژئوپلیتیک.

به بیان ساده: آرام بودن بازارها الزاماً به معنی نبود خطر نیست.

 نقش چهره‌های اقتصادی در روایت سیاسی

اظهارات چهره‌هایی مانند بابک زنجانی که هم سابقه اقتصادی دارند و هم حاشیه سیاسی معمولاً در فضای رسانه‌ای اثر دوگانه دارد: از یک سو «برداشت اقتصادی» از بحران ارائه می‌دهد از سوی دیگر می‌تواند به‌عنوان «سیگنال‌سازی رسانه‌ای» تعبیر شود. در نتیجه، چنین تحلیل‌هایی بیشتر از آنکه پیش‌بینی قطعی باشند، بازتابی از یکی از روایت‌های موجود در فضای سیاسی-اقتصادی هستند.

در نهایت؛ تحلیل مطرح‌شده بر یک اصل تکیه دارد: بازارهای مالی فعلاً نشانه‌ای از جنگ قریب‌الوقوع نشان نمی‌دهند. اما در مقابل، تجربه روابط ایران و آمریکا نشان داده که فاصله میان فضای بازار و تصمیم سیاسی می‌تواند بسیار کوتاه و غیرقابل پیش‌بینی باشد. بنابراین، این نوع اظهارات بیشتر باید به‌عنوان برداشت اقتصادی از فضای تنش دیده شود، نه پیش‌بینی قطعی آینده روابط دو کشور.

خبرنگار : عاروان