کالابرگ در قصابی‌ها به بن‌بست خورد؛ اعتراض قصاب‌ها به توقف فروش

همه‌چیز به کاغذهای مربوط به «کالابرگ نداریم» روی شیشه برخی از قصابی‌ها و مرغ‌فروشی‌ها ارتباط دارد. بررسی‌های فرارو از علت این رویه در خرده‌فروشی‌ها تاخیر چند هفته‌ای در واریز سهم دولت به حساب پذیرندگان خرد عنوان می‌شود که انگیزه آنها را برای فروش گوشت با کالابرگ تحت‌تاثیر قرار داده است. توقف فروش با کالابرگ فعلا فقط محدود به مراکز فروش خصوصی است و فعلا در سازوکار فروشگاه‌های زنجیره‌ای تغییری ایجاد نشده است.

توقف فروش با کالابرگ در مرداد ۱۴۰۵

توقف فروش با کالابرگ اوایل تابستان امسال برای اولین بار سر و صدا ایجا کرد. آن زمان گزارش‌های زیادی از خودداری واحدهای صنفی کوچک از پذیرش اعتبار یارانه‌ای به گوش می رسید. تعدادی از سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌های عرضه محصولات پروتئینی اعلام کردند دیگر سفارش‌های مربوط به کالابرگ را ثبت نمی‌کنند.

خریدارانی که برای دریافت اقلامی مانند مرغ، تخم‌مرغ، لبنیات، برنج و روغن به این واحدها مراجعه می‌کردند، با پاسخ منفی صندوق‌داران روبرو می‌شدند. مغازه‌داران در آن بازه زمانی پوزهای متصل به شبکه یارانه را از دسترس خارج کردند و معاملات خود را تنها به پرداخت‌های نقدی یا کارت‌های بانکی عادی محدود کردند.

این توقف مقطعی خریداران را به سمت سایر مراکز توزیع هدایت کرد و به همین خاطر صف‌های خرید در برخی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای اندکی طولانی شد. با این حال کل حواشی این موضوع در تابستان در محدوده لبنیات، خواربار و مرغ‌فروشی‌های محلی باقی ماند و به تمام صنوف پروتئینی گسترش پیدا نکرد.

توقف فروش کالابرگ به قصابی‌ها رسید

همزمان با شارژ اعتبار کالابرگ الکترونیک در مهر 1405 موج دوم توقف فروش با کالابرگ کلید خورد و این بار برخی از واحدهای قصابی را درگیر کرد. گزارش‌هایی از شهروندان وجود دارد که بعد از مراجعه به برخی قصابی‌ها با برگه‌های کاغذی بزرگی مواجه می‌شوند که روی شیشه یا سردر مغازه نصب شده و روی آن عبارت کالابرگ نداریم درج شده است. متصدیان این واحدها در پاسخ به ن پذیرش فروش گوشت با کالابرگ به تاخیرهای طولانی در دریافت مطالبات خود اشاره می‌کنند.

به گفته فروشنده‌ها واریزی دولت با تاخیرهای چند روزه یا چند هفته‌ای پرداخت می‌شود و تداوم این وضعیت امکان خرید دام یا لاشه جدید از کشتارگاه‌ها را ناممکن می‌کند. از آنجا که خرید گوشت در بازار عمده‌فروشی نیازمند تسویه نقدی و روزانه است، برخی از قصابان ترجیح می‌دهند وضعیت شبکه کالابرگ را تا زمان مشخص شدن زمان‌بندی دقیق واریزها غیرفعال نگه دارند.

چرا مراکز خرید از عرضه کالا با کالابرگ خودداری می‌کنند؟

سازوکار فنی ثبت تراکنش‌ها در طرح کالابرگ به شکلی طراحی شده که پرداخت مبلغ به صورت دو بخشی صورت می‌گیرد. موقع خرید بخشی از قیمت کالا از اعتبار یارانه‌ای سرپرست خانوار کسر می‌شود و بخش باقی‌مانده را خریدار از کارت بانکی خود می‌پردازد. بخش واریزی خریدار به شکل آنی به حساب متصدی واریز می‌شود اما بخش اعتباری که تعهد دولت است، به صورت مستقیم و همزمان به حساب پذیرنده منتقل نمی‌شود.

 برای این بخش از معامله یک ردیف بستانکاری در سامانه الکترونیک ثبت می‌شود تا پس از طی مراحل مالی تسویه شود. بر اساس شیوه نامه اولیه واریز سهم دولت باید ظرف 72 ساعت انجام می‌شد اما در عمل این روند گاهی بین 15 تا 20 روز یا حتی چند هفته طول می‌کشد.

فروشنده‌ای که کالای خود را با قیمت مشخص به مشتری عرضه می‌کند، پول خود را با تاخیر چند هفته‌ای تحویل می‌گیرد. در این فاصله گاهی قیمت تامین مجدد همان اقلام در بازار بنکداری یا کشتارگاه‌ها تغییر می‌کند و فروشنده برای جایگزینی همان حجم بار باید مبالغ بیشتری بپردازد. این تاخیر عملا سرمایه نقدی در گردش واحدهای خرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد تمایل نداشتن به عرضه اعتباری کالا فقط در بین برخی از قصابی‌ها و سوپرمارکت‌های خصوصی رخ داده است. این مجموعه‌ها نقدینگی محدودی دارند اما فروشگاه‌های بزرگ و زنجیره‌ای به خاطر تفاوت ساختاری و قراردادهای حقوقی بلندمدت با شرکت‌های پخش بدون مشکل به ثبت تراکنش‌ها ادامه می‌دهند وقفه‌ای در کار آنها دیده نمی‌شود.