۸۲ روز قفل بر صحن مجلس/ آیا بهارستان در حصر امنیتی است؟

به گزارش خبرنگار پارلمانی ایونا، بعد از حمله ناگهانی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند، نهادهای امنیتی به سرعت سطح هشدارها را افزایش دادند. در همین فضا بود که توصیه‌هایی به هیات‌رئیسه مجلس رسید تا از برگزاری جلسات علنی با حضور همه نمایندگان خودداری شود. تصمیمی که ابتدا موقتی به نظر می‌رسید، اما حالا به طولانی‌ترین تعطیلی غیررسمی صحن علنی در سال‌های اخیر تبدیل شده است.

در ظاهر، مجلس تعطیل نشده؛ کمیسیون‌ها تشکیل می‌شوند، تذکرها ثبت می‌شود، سوال از وزرا ادامه دارد و حتی جلسات مجازی هم برگزار شده است. اما واقعیت این است که «صحن علنی» به‌عنوان مهم‌ترین نماد قوه مقننه خاموش شده؛ همان جایی که باید صدای اختلاف، اعتراض، رای‌گیری و چالش سیاسی شنیده شود.

علیرضا سلیمی، عضو هیات‌رئیسه مجلس می گوید: دستگاه‌های امنیتی به مجلس نامه زده‌اند و هشدار داده‌اند که تجمع نمایندگان می‌تواند خطرناک باشد.

طبیعی است اگر مجلس هدف حمله قرار بگیرد، یکی از سه قوه کشور به‌صورت یکجا آسیب می‌بیند. در منطق امنیتی، حفظ ساختار حاکمیت اولویت دارد، حتی اگر به قیمت تعطیلی مهم‌ترین ویترین دموکراسی رسمی کشور تمام شود.

اما همین استدلال، منتقدان را قانع نکرده است.

"پلمب مجلس" یا جنگ انتخاباتی؟

در هفته‌های اخیر، چهره‌هایی مانند حمید رسایی، امیرحسین ثابتی و مرتضی آقاتهرانی، تعطیلی صحن را به یک پروژه سیاسی تبدیل کرده‌اند. رسایی مقابل درهای بسته مجلس ایستاد، فیلم گرفت و از «پلمب مجلس» گفت؛ عبارتی که بیشتر از آنکه رنگ امنیتی داشته باشد، بوی رقابت سیاسی می‌دهد.

منتقدان هیات‌رئیسه می‌گویند اگر دولت، جلسات خود را حضوری برگزار می‌کند، چرا مجلس نباید تشکیل شود؟ آنها حتی پا را فراتر گذاشته و مدعی شده‌اند که سکوت مجلس برای جلوگیری از ایجاد مزاحمت در روند مذاکرات سیاسی و امنیتی کشور است.

اما در سوی دیگر، نزدیکان قالیباف این حملات را بخشی از رقابت زودهنگام برای انتخابات هیات‌رئیسه مجلس می‌دانند؛ انتخاباتی که در خرداد برگزار می‌شود و تندروها مدت‌هاست سودای تغییر ترکیب آن را در سر دارند. به همین دلیل، برخی نمایندگان معتقدند «پلمب مجلس» بیشتر یک کلیدواژه انتخاباتی است تا یک دغدغه واقعی حقوقی.

ابهام اصلی اما جای دیگری است؛ اگر خطر امنیتی آن‌قدر جدی است که ۲۹۰ نماینده نباید کنار هم بنشینند، پس چرا ساختمان مجلس تعطیل نشده؟ چرا کارمندان، نیروهای اداری و مراجعان هر روز در رفت‌وآمد هستند؟ آیا تهدید فقط متوجه نمایندگان است یا اساسا نگرانی اصلی، حذف هم‌زمان رأس قوه مقننه است؟

پاسخی که مدافعان تعطیلی می‌دهند، مبتنی بر همان نگاه حفاظتی است؛ آنها می‌گویند دشمن به دنبال ضربه نمادین و ساختاری است و مجلس، به‌عنوان نماد قانون‌گذاری، هدفی متفاوت از یک ساختمان اداری معمولی محسوب می‌شود.

پارلمان در عصر وبینار

در این میان، تجربه برگزاری جلسات مجازی هم چندان موفق نبوده است. نمایندگان از اختلال‌های فنی، قطع ارتباط و بی‌نظمی در جلسات آنلاین گلایه دارند. مجلسی که سال‌ها از «هوشمندسازی» سخن گفته، حالا برای برگزاری یک وبینار ساده هم با بحران زیرساخت روبه‌رو شده است.

شاید همین تناقض، تصویر امروز بهارستان را کامل‌تر توصیف کند؛ مجلسی که نه کاملا تعطیل است، نه  فعال. نه نمایندگانش حاضرند مسئولیت ریسک امنیتی را بپذیرند و نه منتقدان حاضرند بپذیرند که سکوت صحن، صرفا یک تصمیم حفاظتی است.

در نهایت، آنچه این روزها در بهارستان دیده می‌شود، فقط خاموشی چراغ‌های صحن نیست؛ بلکه تعلیقی است میان امنیت و سیاست، میان مصلحت و پاسخگویی. تعلیقی که هرچه طولانی‌تر شود، این سوال را پررنگ‌تر می‌کند که در روزهای بحران، مجلس قرار است «در رأس امور» باشد یا پشت درهای بسته، دور از چشم افکار عمومی؟

خبرنگار : عاروان