ادعای شوکه‌کننده ترامپ/ اقتصاد ایران در آستانه فروپاشی؟

ماجرا از کجا شروع شد؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پلتفرم «تروث سوشال» مدعی شد ایران به واشنگتن اطلاع داده که در وضعیت «فروپاشی» قرار دارد و خواستار باز شدن فوری تنگه هرمز شده است.

او در این پیام، ضمن اشاره به شرایط داخلی ایران، این گزاره را مطرح کرد که تهران برای مدیریت وضعیت رهبری و اقتصادی خود نیازمند بازگشایی این آبراه راهبردی است؛ ادعایی که از سوی رسانه‌های بین‌المللی نیز بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد.

واکنش در تهران؛ از گزارش اقتصادی تا بازتاب یک توییت

در داخل ایران، محسن زنگنه، نماینده مجلس، در واکنشی مستقیم به این اظهارات، روایتی از یک جلسه اقتصادی را منتشر کرد. او نوشت در نشستی، گزارشی درباره وضعیت اقتصادی کشور پس از جنگ ارائه شده که در آن، سخن از «نزدیک شدن به فروپاشی اقتصادی» به میان آمده است.

به گفته او، ارائه‌دهنده این گزارش، آن را برای مدیران ارشد کشور نیز ارسال کرده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد نگرانی درباره وضعیت اقتصادی در سطوح کارشناسی نیز مطرح شده است.

زنگنه در ادامه، با اشاره به توییت ترامپ، نوعی هم‌پوشانی میان ادبیات داخلی و خارجی را برجسته کرد؛ جایی که هر دو طرف از واژه مشترک «فروپاشی» استفاده کرده‌اند، اما در دو چارچوب کاملاً متفاوت.

در ادعای ترامپ، تنگه هرمز به‌عنوان محور اصلی بحران معرفی شده است؛ او مدعی شده ایران خواستار بازگشایی فوری این گذرگاه شده تا بتواند وضعیت داخلی خود را مدیریت کند.

این در حالی است که در تحلیل‌های رسمی و منطقه‌ای، تنگه هرمز همواره به‌عنوان یک گلوگاه ژئوپلیتیکی حیاتی شناخته می‌شود که هرگونه تنش در آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار انرژی جهان داشته باشد.

نکته محوری این جدال روایی، استفاده مشترک از واژه «فروپاشی» است؛ واژه‌ای که در ادبیات سیاسی، بار سنگین اقتصادی و امنیتی دارد.

در روایت ترامپ، این واژه به‌عنوان توصیفی از وضعیت ایران و نشانه‌ای از فشارهای خارجی به کار رفته است. اما در روایت داخلی که توسط نماینده مجلس بازتاب یافته، این واژه بیشتر در قالب هشدار کارشناسی درباره شرایط اقتصادی کشور مطرح شده است.

 آنچه در این تقاطع رخ داده، بیش از آن‌که صرفاً یک جدال خبری باشد، بخشی از جنگ روایت‌ها درباره وضعیت ایران است؛ جنگی که در آن، داده‌های اقتصادی، اظهارات سیاسی و پیام‌های رسانه‌ای در هم تنیده می‌شوند. در چنین فضایی، هر اظهار نظر رسمی یا غیررسمی می‌تواند به سرعت از سطح داخلی به سطح بین‌المللی منتقل شود و در قالب روایت‌های متضاد بازتفسیر شود.

ادعای مطرح‌شده درباره درخواست بازگشایی این مسیر، در کنار حساسیت‌های همیشگی آن، باعث شده این موضوع فراتر از یک پیام سیاسی، به یک محور تحلیلی جدید در فضای رسانه‌ای تبدیل شود.

آنچه در ظاهر یک توییت و یک واکنش داخلی به نظر می‌رسد، در واقع بخشی از یک جدال گسترده‌تر بر سر تصویر اقتصادی و سیاسی ایران است.

در یک سوی این میدان، ادبیات تند و مستقیم واشنگتن قرار دارد و در سوی دیگر، روایت‌های داخلی که تلاش می‌کنند وضعیت را در چارچوب تحلیل‌های کارشناسی توضیح دهند. نقطه مشترک اما، واژه‌ای است که این روزها بیش از گذشته در ادبیات سیاسی تکرار می‌شود: «فروپاشی»؛ واژه‌ای که هر طرف آن را به شیوه‌ای متفاوت تفسیر می‌کند، اما اثر آن در فضای سیاسی یکسان است: افزایش حساسیت و تشدید نگاه‌ها به آینده اقتصاد و سیاست ایران.

خبرنگار : عاروان