از اتاق عملیات تا کاخ سفید/ پایان چمدان‌های دیپلماتیک و آغاز نقشه ژنرال‌ها

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، ترکیب چهره‌های حاضر در نشست کاخ سفید، از جی.دی ونس و مارکو روبیو تا پیت هگست و ژنرال دن کین، از نگاه ناظران تنها یک پیام دارد: پرونده ایران دیگر در مدار وزارت خارجه نمی‌چرخد.

در کنار این ترکیب، حضور وزیر خزانه‌داری، اسکات بسنت، تصویر تازه‌ای از سیاست آمریکا را کامل می‌کند؛ سیاستی که در آن «فشار مالی» و «طراحی نظامی» در یک اتاق مشترک بررسی می‌شوند. به بیان ساده‌تر، سؤال از «امکان توافق» جای خود را به «مدیریت تسلیم طرف مقابل» داده است.

چمدان دیپلمات‌ها بسته شده؟

 انتقال پرونده از مسیرهای سنتی مذاکره در مسقط و اسلام‌آباد به اتاق عملیات واشنگتن، نشانه عبور از فاز دیپلماتیک است.

در این نگاه، دیگر خبری از «فرستادگان ویژه» نیست؛ آنچه باقی مانده، ترکیبی از بازدارندگی سخت، فشار حداکثری و طراحی سناریوهای نظامی است. به تعبیر برخی ناظران، چمدان دیپلمات‌ها بسته شده و نقشه‌های نظامی روی میز باز شده‌اند.

سه سناریوی روی میز واشنگتن

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از منابع نزدیک به نشست، دستور کار آمریکا دیگر محدود به موضوعات فنی هسته‌ای نیست. سه محور اصلی در این مرحله مطرح شده است:

• بحران تنگه هرمز

• سناریوهای درگیری نظامی محدود در صورت شکست مذاکرات

• طراحی سازوکارهای امنیت دریایی همراه با فشار محاصره‌ای

در این چارچوب، دونالد ترامپ نیز با ادبیاتی تندتر از گذشته، از «محاصره دریایی» به‌عنوان ابزاری برای فلج‌کردن صادرات ایران سخن گفته است؛ ابزاری که به‌زعم او می‌تواند طرف مقابل را به عقب‌نشینی وادار کند.

اظهارات مارکو روبیو درباره تنگه هرمز، که آن را «سلاح هسته‌ای اقتصادی» توصیف کرده، نشان می‌دهد این گذرگاه راهبردی اکنون به مرکز تقابل سیاسی تبدیل شده است. در این چارچوب، واشنگتن تلاش می‌کند مسئله آزادی دریانوردی را مستقیماً به برنامه هسته‌ای ایران پیوند بزند؛ پیوندی که به دولت آمریکا اجازه می‌دهد پرونده را از سطح فنی به سطح امنیت انرژی جهانی ارتقا دهد.

بوی خطر درگیری منجمد می آید؟!

در کنار سناریوهای نظامی و فشار اقتصادی، یک نگرانی دیگر نیز در درون دولت آمریکا مطرح است: شکل‌گیری یک «درگیری منجمد». در این وضعیت، نه جنگ تمام‌عیار رخ می‌دهد و نه توافقی شکل می‌گیرد؛ بلکه ترکیبی از تحریم‌های سنگین، تنش‌های دریایی و مذاکرات فرسایشی ادامه پیدا می‌کند. برخی منابع نزدیک به کاخ سفید این وضعیت را «بدترین سناریو سیاسی» برای دولت ترامپ توصیف کرده‌اند.

در همین حال، وزارت خزانه‌داری آمریکا به رهبری اسکات بسنت، کارزار تحریم‌ها را وارد مرحله جدیدی کرده است. این مرحله نه‌فقط شرکت‌های ایرانی، بلکه شبکه‌های واسطه‌ای در کشورهای دیگر، از جمله چین، را نیز هدف قرار داده است.

هدف اعلام‌نشده این سیاست، کاهش توان فروش نفت ایران و در نهایت محدود کردن منابع مالی کشور عنوان می‌شود؛ فشاری که به‌طور مستقیم به سیاست‌های منطقه‌ای و داخلی تهران گره خورده است.

سیاست داخلی آمریکا؛ جنگی که به خانه برگشته است

در داخل آمریکا، نشانه‌های نارضایتی از گسترش درگیری خارجی رو به افزایش است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از افکار عمومی ترجیح می‌دهند تمرکز دولت بر اقتصاد داخلی باشد، نه افزایش تنش‌های خارجی. با این حال، مسیر سیاست خارجی واشنگتن در جهت دیگری حرکت می‌کند؛ مسیری که به گفته تحلیلگران، اختلاف میان دولت و جامعه را عمیق‌تر کرده است.

آنچه امروز در واشنگتن در حال شکل‌گیری است، صرفاً یک تغییر تاکتیکی نیست؛ بلکه بازتعریف نوع مواجهه با ایران است. دیپلماسی به حاشیه رفته، فشار اقتصادی به خط مقدم آمده و سایه گزینه نظامی دوباره در مرکز تصمیم‌گیری قرار گرفته است.

در چنین شرایطی، آنچه بیش از همه اهمیت پیدا می‌کند، نه فقط محتوای تصمیم‌ها، بلکه مسیر حرکت سیاست آمریکاست؛ مسیری که به‌نظر می‌رسد از گفت‌وگو فاصله گرفته و به سمت مدیریت بحران از طریق فشار چندلایه حرکت می‌کند.

خبرنگار : عاروان