ترامپ از «توافقی بهتر از برجام» می‌گوید؛ روایت سیاسی یا طرحی واقعی؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، ترامپ در این اظهارات، همان خط روایتی پیشین خود را تکرار کرده و برجام را «یکی از بدترین توافق‌ها» معرفی می‌کند؛ توافقی که در دولت باراک اوباما شکل گرفت و به گفته او، مسیر دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را هموار می‌کرد. این در حالی است که ارزیابی نهادهای بین‌المللی در زمان اجرای برجام، روایت متفاوتی از محدودیت‌های هسته‌ای ایران ارائه می‌داد.

او نوشت: «توافقی که ما با ایران می‌بندیم، بسیار بهتر از برجام است که معمولاً به عنوان «توافق هسته‌ای با ایران» شناخته می‌شود و توسط باراک حسین اوباما و جو بایدن امضا شده است، یکی از بدترین توافق‌هایی که تاکنون در زمینه امنیت کشور ما انجام شده است. 

این توافق راهی تضمینی به سوی سلاح هسته‌ای بود، چیزی که با توافقی که ما روی آن کار می‌کنیم، اتفاق نخواهد افتاد و نمی‌تواند بیفتد. آنها در واقع ۱.۷ میلیارد دلار نقدی «سبز» را بارگیری کردند، آنها را در یک بوئینگ ۷۵۷ گذاشتند و به ایران تحویل دادند تا رهبری ایران به دلخواه خود خرج کند. 

این پول تمام نقدینگی بانک‌ها در واشنگتن، ویرجینیا و مریلند را خالی کرد. آن بانکداران گفتند که هرگز چنین چیزی را ندیده بودند. 

علاوه بر این، صدها میلیارد دلار به ایران پرداخت شد. اگر من این «توافق» را متوقف نکرده بودم، سلاح هسته‌ای علیه اسرائیل و در سراسر خاورمیانه، از جمله پایگاه‌های نظامی گران‌قیمت ما در آمریکا استفاده می‌شد. 

اخبار جعلی، مانند «روزنامه‌نگار» سبک‌سر واشنگتن پست، دیوید ایگناتیوس، دوست دارند درباره برجام صحبت کنند در حالی که می‌دانند این توافق خطرناک و شرم‌آور برای کشور ما بود. 

اگر توافق در زمان «ترامپ» انجام شود، صلح، امنیت و حفاظت را نه تنها برای اسرائیل و خاورمیانه، بلکه برای اروپا، آمریکا و همه دیگران تضمین می‌کند. 

این چیزی خواهد بود که کل جهان به آن افتخار خواهد کرد، به جای سال‌ها شرم و تحقیر که ما مجبور به تحمل آن به خاطر رهبری ناتوان و ترسو بودیم!»

رئیس‌جمهور دونالد ج. ترامپ

با این حال، اهمیت این بخش از اظهارات ترامپ بیشتر در کارکرد داخلی آن قابل تحلیل است. او با حمله به میراث اوباما و حتی جو بایدن، در واقع تلاش می‌کند خود را به‌عنوان تنها گزینه «قاطع» در برابر ایران معرفی کند؛ رویکردی که در فضای رقابت سیاسی آمریکا، مخاطب اصلی آن رأی‌دهندگان داخلی هستند نه طرف ایرانی.

«توافق بهتر» بدون جزئیات

نکته کلیدی در سخنان ترامپ، نبود هرگونه توضیح مشخص درباره چارچوب توافق ادعایی است. او صرفاً تأکید می‌کند که توافق آینده مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای خواهد شد و امنیت منطقه‌ای و جهانی را تضمین می‌کند. اما اینکه این توافق دقیقاً شامل چه تعهداتی از سوی آمریکا خواهد بود، یا چه امتیازاتی از ایران طلب می‌کند، کاملاً مبهم باقی مانده است.

این ابهام را می‌توان به‌عنوان یک «تاکتیک فشار» تفسیر کرد؛ یعنی ارائه تصویری کلی و مثبت از توافق، بدون ورود به جزئیاتی که ممکن است هزینه سیاسی داشته باشد. در واقع، ترامپ تلاش می‌کند همزمان دو پیام ارسال کند: از یک سو آمادگی برای توافق، و از سوی دیگر حفظ اهرم تهدید و فشار.

بخش قابل توجهی از اظهارات ترامپ به موضوع پرداخت‌های مالی به ایران در دوران برجام اختصاص دارد؛ از جمله ادعای انتقال نقدی ۱.۷ میلیارد دلار. این موضوع پیش‌تر نیز در ادبیات سیاسی آمریکا مطرح شده و بارها مورد مناقشه قرار گرفته است. منتقدان این روایت معتقدند این پرداخت‌ها در چارچوب تسویه بدهی‌های قدیمی بوده، نه «امتیازدهی نقدی» در قالب توافق هسته‌ای.

با این حال، تکرار این ادعاها نشان می‌دهد که ترامپ همچنان از این موضوع به‌عنوان ابزار اقناع افکار عمومی استفاده می‌کند؛ ابزاری که هدف آن، القای این گزاره است که هرگونه توافق با ایران در گذشته به ضرر آمریکا بوده است.

پیام به تهران و جهان

در مجموع، اظهارات ترامپ را می‌توان ترکیبی از پیام‌های داخلی و خارجی دانست. برای تهران، این پیام حاوی همان الگوی آشناست: «توافق بهتر در ازای فشار بیشتر». برای متحدان آمریکا، به‌ویژه در خاورمیانه، این سخنان تلاشی برای اطمینان‌بخشی درباره رویکرد سخت‌گیرانه‌تر نسبت به ایران است.

خبرنگار : عاروان