دو مرحله تا توافق یا جنگ؟ جزئیات پیشنهاد ۱۴ بندی ایران منتشر شد

پیشنهاد ۱۴ بندی ایران چیست؟

به گزارش خبرنگار سیاسی ایونا، بر اساس گزارش‌های منتشر شده از جمله گفته‌های لارنس نورمن خبرنگار وال‌استریت ژورنال، ایران یک طرح ۱۴ بندی به میانجی‌ها ارائه کرده است. این طرح بر یک مدل دو مرحله‌ای استوار است:

مرحله اول:

• بررسی وضعیت تنگه هرمز و نحوه مدیریت آن
• همزمان، رسیدن به توافق درباره پایان درگیری‌ها و توقف حملات

درخواست ایران برای تضمین آمریکا جهت پایان محاصره بنادر و حملات

مرحله دوم:

• ورود به مذاکرات هسته‌ای
• بحث درباره محدودیت‌های برنامه هسته‌ای ایران
• در مقابل، کاهش یا رفع بخشی از تحریم‌ها

در واقع ایران تلاش کرده ابتدا موضوعات امنیتی و منطقه‌ای را حل‌وفصل کند و سپس سراغ پرونده هسته‌ای برود.

برخلاف گذشته که ایران پایان محاصره را پیش‌شرط مذاکرات می‌دانست، در این پیشنهاد جدید گفته شده تهران حاضر است این موضوع را همزمان با مذاکرات بررسی کند. همچنین اعلام شده در صورت موافقت آمریکا، ایران آماده اعزام هیات مذاکره‌کننده به پاکستان در هفته آینده است.

واکنش آمریکا و دونالد ترامپ

دونالد ترامپ این پیشنهاد را رد کرده و گفته: «با این پیشنهاد راضی نیستم آن‌ها چیزهایی می‌خواهند که نمی‌توانم قبول کنم»

او تأکید کرده که هدف اصلی آمریکا جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای است و هر توافقی باید شامل موضوع غنی‌سازی اورانیوم باشد.

ترامپ همچنین در سخنرانی خود گفت آمریکا دو گزینه دارد: یا تشدید فشار و اقدام نظامی یا تلاش برای رسیدن به توافق.

او در عین حال گزینه توافق را ترجیح داده، اما تأکید کرده که عقب‌نشینی بدون نتیجه قاطع قابل قبول نیست.

اختلاف اصلی کجاست؟

ایران و آمریکا همچنان بر سر یک نقطه کلیدی اختلاف دارند: آمریکا می گوید که ابتدا باید برنامه هسته‌ای محدود یا متوقف شود (حتی تا ۲۰ سال توقف غنی‌سازی) از طرفی ایران می گوید که ابتدا باید تحریم‌ها، محاصره و حملات متوقف شود، سپس موضوع هسته‌ای بررسی شود.

به گفته باراک راوید تحلیلگر اکسیوس، مشکل اصلی از نگاه ترامپ این است که ایران در این پیشنهاد هنوز هیچ امتیاز جدی درباره برنامه هسته‌ای نداده و می‌خواهد آن را به مراحل بعدی موکول کند.

گزینه‌های روی میز آمریکا

برد کوپر از فرماندهی سنتکام گزینه‌های نظامی احتمالی را به ترامپ ارائه کرده است. این موضوع نشان می‌دهد فشار نظامی همچنان یکی از سناریوهای فعال است. در همین باب تحلیلگران می‌گویند آمریکا اکنون با دو انتخاب سخت روبه‌روست: 1. تشدید نظامی که پیامدهای نامشخص برای اقتصاد جهانی دارد و احتمال عدم نتیجه قطعی حتی در صورت حمله محتمل است.

2. توافق دیپلماتیک که نیازمند امتیازدهی آمریکاست اما ممکن است از یک بحران بزرگ جلوگیری کند.

کارشناسانی دیگر مانند دنی سیترینوویچ از شورای آتلانتیک معتقد است: فشار اقتصادی به‌تنهایی نتیجه سریع نمی‌دهد، حمله نظامی هم تضمین‌کننده نتیجه نیست بی‌عملی هم هزینه‌زا است و بحران را طولانی‌تر می‌کند.

از سوی دیگر، گریگوری برو از گروه اوراسیا می‌گوید: نگاه ترامپ در حال دوگانه شدن است. او بین «تشدید جنگ» و «توافق» در نوسان قرار دارد تصمیم نهایی می‌تواند مسیر بحران را تعیین کند.

در نهایت پیشنهاد ۱۴ بندی ایران تلاش دارد مذاکرات را در دو مرحله جلو ببرد: اول امنیت و توقف تنش‌ها، سپس پرونده هسته‌ای. اما آمریکا معتقد است بدون ورود فوری به موضوع هسته‌ای، هیچ توافقی قابل قبول نیست.

در نتیجه، فعلاً طرفین در یک بن‌بست دیپلماتیک پیچیده قرار دارند؛ بن‌بستی که یا به سمت مذاکره جدید حرکت می‌کند یا به سمت افزایش تنش.

خبرنگار : عاروان